ITPP2/443-1448/11/EK

Interpretacja indywidualna2012-01-19Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Teza
Oddział nie wykonuje żadnych czynności podlegających opodatkowaniu w Polsce, to mimo dokonywania zakupów związanych z bieżącą działalnością, nie przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jednostka macierzysta spełnia wymogi określone w art. 89 ust. 1 pkt 3.

Pełna treść interpretacji

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t. j. z 2005 roku Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 27 września 2011 r. (data wpływu 13 października 2011 r.), uzupełnionym w dniu 23 grudnia 2011 r. (data wpływu), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego i możliwości żądania zwrotu tego podatku przez oddział przedsiębiorcy zagranicznego oraz prawa do ubiegania się przez jednostkę macierzystą o zwrot podatku od towarów i usług na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy – jest nieprawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 13 października 2011 r. został złożony wniosek, uzupełniony w dniu 23 grudnia 2011 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego i możliwości żądania zwrotu tego podatku przez oddział przedsiębiorcy zagranicznego oraz prawa do ubiegania się przez jednostkę macierzystą o zwrot podatku od towarów i usług na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy. W przedmiotowym wniosku i jego uzupełnieniu, przedstawiono następujący stan faktyczny. Spółka z o.o. Oddział w Polsce jest oddziałem przedsiębiorcy zagranicznego z Wielkiej Brytanii. Oddział został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, otrzymał NIP i REGON. Przedmiotem działalności przedsiębiorcy zagranicznego jest m.in.: sprzedaż hurtowa komputerów, urządzeń peryferyjnych i oprogramowania, sprzedaż hurtowa części elektronicznych. Działania Oddziału ograniczają się do następujących czynności: bezpośredni kontakt z odbiorcami w Polsce i dostawcami spoza Polski, przesyłanie szczegółów zamówień złożonych przez klientów do spółki-matki w Wielkiej Brytanii. Zadaniem Oddziału jest jedynie poszukiwanie klientów dla firmy macierzystej i przyjmowanie zleceń od klientów z terytorium Polski, będących podatnikami podatku od towarów i usług oraz kontaktowanie się z dostawcami mającymi swoje siedziby poza terytorium Polski. Wszystkie zamówienia trafiające do Oddział w Polsce, wprowadzane są przez jego pracowników w imieniu spółki macierzystej, do systemu angielskiego. Następnie podlegają tam zatwierdzeniu lub odrzuceniu. Każda transakcja jest indywidualnie rozpatrywana, a kryterium oceny dla centrali jest zysk z transakcji, po uwzględnieniu kosztów dostawy do magazynu, ratingu klienta (wypłacalności), oczekiwania przez klienta oraz warunków zapłaty za towar. Dostarczony do magazynu w Wielkiej Brytanii towar podlega kontroli, pod względem jakości i ilości, wynikającej z zamówienia. Oddział w Polsce nie pełni tutaj żadnej roli. Zakres działania Oddziału nie obejmuje zakupu żadnych towarów, dlatego też nabywcą towarów przeznaczonych do dalszej odsprzedaży jest spółka-matka z siedzibą w Wielkiej Brytanii (koszty te ewidencjonuje spółka-matka). Dostawą towaru bezpośrednio do klienta z Polski zajmuje się spółka-matka, która dokonuje dostawy - zamawiając kuriera - na koszt klienta. Faktury sprzedaży wystawiane są przez spółkę-matkę. Przedmiotowe czynności Oddziału nie są wykonywane na rzecz innych podmiotów, niż spółkę-matkę. Oddział, ani jego pracownicy, nie są upoważnieni do zawierania umów w imieniu firmy macierzystej, ani dokonywania czynności zawarcia umowy. Umowy są bezpośrednio zawierane przez firmę macierzystą. Oddział w Polsce zatrudnia pracowników, opłaca składki na ubezpieczenie społeczne oraz pobiera zaliczkę na podatek dochodowy, która jest odprowadzana do urzędu skarbowego. Siedziba Oddziału znajduje się w mieście G., gdzie zatrudnione są 4 osoby. Oddział posiada również biuro w mieście K., gdzie zatrudnione są 3 osoby oraz biuro w miejscowości S., gdzie była zatrudniona 1 osoba, aktualnie biuro to nie zatrudnia pracowników. Oddział dokonuje zakupów usług służących do prowadzenia bieżącej działalności biur - wynajem lokalu, miejsc parkingowych, usług księgowych, sprzątania, artykułów biurowych oraz ponosi koszty leasingu operacyjnego (samochody). Jako nabywca na fakturach dotyczących zakupu materiałów i usług do bieżącej działalności związanej z funkcjonowaniem Oddziału, został wskazany Oddział w Polsce. Faktury kosztowe związane z bieżącą działalnością firmy wystawiane są na adres siedziby Oddziału w miejscowości G. Wszystkie ww. placówki są ulokowane w wynajętych lokalach. Zarówno siedziba, jak i biura, posiadają wystarczające wyposażenie (m.in. meble biurowe i sprzęt komputerowy), pozwalające na świadczenie usług na rzecz spółki-matki w Wielkiej Brytanii, w zakresie znalezienia klienta, złożenia mu oferty, zgodnie ze ścisłymi zasadami uregulowanymi przez jednostkę macierzystą. Wszystkie bieżące koszty, które są ponoszone przez Oddział, są niezbędne do jego funkcjonowania oraz świadczenia usług na rzecz spółki macierzystej. Oddział nie posiada ani nie wynajmuje żadnych magazynów pozwalających na przyjmowanie, przechowywanie i wydawanie towarów, co stanowi podstawę działalności spółki-matki. Oddział nie wystawia żadnych faktur na jednostkę macierzystą, ani na inne osoby. Wszystkie przychody ze sprzedaży wykazuje spółka macierzysta i nie dokonuje obciążeń notami na Oddział w Polsce. Spółka macierzysta wystawia faktury VAT na rzecz polskich podatników z 0% stawką podatku, jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Działalność Oddziału jest w 100% finansowana przez spółkę macierzystą, poprzez bieżące regulowanie wszystkich zobowiązań, zarówno z tytułu zakupu usług, jak i zobowiązań podatkowych. Centrala finansuje wszystkie zakupy oraz bierze na siebie wszystkie związane z tym ryzyka (zmianę kursów, windykację należności, ocenę ryzyka transakcji z klientem). Oddział przedsiębiorstwa zagranicznego w Polsce nie posiada własnego kapitału podstawowego, nie posiada również żadnych wpływów pieniężnych od kontrahentów, tym samym nie posiada żadnego zaplecza pieniężnego pozwalającego na samodzielne funkcjonowanie. W związku z powyższym zadano następujące pytania: Czy Oddziałowi przysługuje prawo do odliczenia podatku od towarów i usług od zakupów dokonywanych na terytorium kraju i żądania zwrotu podatku naliczonego w terminie 180 dni, na podstawie art. 87 ust. 5a ustawy o podatku od towarów i usług? Czy w przypadku braku możliwości ubiegania się o zwrot podatku naliczonego przez Oddział w Polsce, spółka macierzysta może ubiegać się o zwrot podatku od towarów i usług, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług? Zdaniem Wnioskodawcy, ma prawo do odliczenia podatku z faktur zakupowych, co wynika z art. 86 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535 ze zm.), tym samym na podstawie art. 87 ust. 5a tej ustawy ma prawo żądania zwrotu podatku, pomimo braku wystawiania faktur sprzedaży. Wskazał, że w oparciu o art. 86 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095), oddział może prowadzić działalność wyłącznie w zakresie przedmiotu działalności przedsiębiorcy zagranicznego. Stwierdził, że Oddział nie prowadzi działalności gospodarczej na własny rachunek oraz nie ponosi samodzielnie ryzyka ekonomicznego związanego z działalnością, tym samym wraz ze spółką-matką z siedzibą w innym państwie członkowskim jest jednym i tym samym podatnikiem podatku od towarów i usług. Podniósł, iż na prawo do odliczenia podatku należy w tym przypadku patrzeć przez pryzmat zarówno działalności Oddziału, jak i spółki macierzystej, które traktować należy jako jednego podatnika. Skoro Oddział i spółka macierzysta są jednością, to zakupy poczynione przez Oddział należy postrzegać nie jako dokonywane tylko dla siebie, ale także na potrzeby działalności spółki-matki. Oddział wskazał, że z informacji Ministra Finansów z dnia 28 marca 2007 r. skierowanych do organów podatkowych wynika, iż „w przypadku gdy przedsiębiorca zagraniczny wykonuje na terytorium Polski czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to w zakresie, w jakim te czynności wykonywane są na terytorium Polski staje się on podatnikiem podatku od towarów i usług w Polsce". Podkreślił, iż Jego działalność pozostaje w ścisłym związku z działalnością spółki. Wszelkie czynności podejmowane przez Oddział mają na celu zwiększenie sprzedaży towarów i usług świadczonych przez spółkę. Wprawdzie nie świadczy żadnych usług opodatkowanych w Polsce, jednakże spółka-matka opodatkowuje swoje czynności w państwie, w którym ma siedzibę i na tej podstawie przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony (art. 86 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług), a w konsekwencji przysługuje mu prawo żądania zwrotu podatku naliczonego, w myśl art. 87 ust. 5a ustawy. W odniesieniu do pytania drugiego Oddział wskazał, iż spółka-matka nie będzie mogła ubiegać się o zwrot podatku zapłaconego w Polsce. Zdaniem Oddziału o taki zwrot mogą się ubiegać podmioty, które nie posiadają siedziby, miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju i nie są zarejestrowane na potrzeby podatku od towarów i usług na terytorium kraju, co wynika z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. z dnia 1 lipca 2011 r.). Podniósł, iż spółka, która posiada w Polsce swój zarejestrowany dla potrzeb podatku od towarów i usług Oddział, nie może ubiegać się o zwrot podatku naliczonego w trybie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Tym sposobem spółka-matka nie ma żadnej możliwości zwrotu podatku naliczonego zapłaconego od zakupów dokonywanych przez Oddział w Polsce. Jedynym rozwiązaniem jest wyrejestrowanie się Oddziału jako podatnika podatku od towarów i usług w Polsce. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe. Zgodnie z dyspozycją art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Przedstawiona powyżej zasada daje podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego jedynie w takim zakresie, w jakim nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Ustawodawca wyłączył zatem możliwość dokonywania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które są wykorzystywane do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu. W myśl postanowień ust. 2 pkt 1 lit. a) ww. artykułu, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Zgodnie z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy, podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami. W oparciu o unormowania zawarte w art. 87 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Według ust. 2 powyższego artykułu, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Zgodnie z ust. 5 ww. artykułu, na umotywowany wniosek, podatnikom dokonującym dostawy towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju i niedokonującym sprzedaży opodatkowanej, przysługuje zwrot kwoty podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 8 pkt 1, w terminie określonym w ust. 2 zdanie pierwsze. Przepisy ust. 2 zdanie drugie i trzecie, ust. 2a i ust. 4a-4f stosuje się odpowiednio. Jak stanowi ust. 5a powyższego artykułu, w przypadku gdy podatnik nie wykonał w okresie rozliczeniowym czynności opodatkowanych na terytorium kraju oraz czynności wymienionych w art. 86 ust. 8 pkt 1, podatnikowi przysługuje, na jego umotywowany wniosek złożony wraz z deklaracją podatkową, zwrot kwoty podatku naliczonego, podlegającego odliczeniu od podatku należnego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą na terytorium kraju lub poza tym terytorium, w terminie 180 dni od dnia złożenia rozliczenia, z zastrzeżeniem art. 86 ust. 19. Na pisemny wniosek podatnika urząd skarbowy dokonuje zwrotu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, w terminie 60 dni, jeżeli podatnik złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe. Przepisy ust. 2 zdanie drugie i trzecie, ust. 2a i ust. 4a-4f stosuje się odpowiednio Na podstawie art. 15 ust. 1 ww. ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza, w rozumieniu ust. 2 powyższego artykułu, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju; eksport towarów; import towarów; wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju; wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Brzmienie art. 2 pkt 1 ustawy stanowi, że ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terytorium kraju - rozumie się przez to terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a. Według treści art. 7 ust. 1 tej ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…). Z powyższego przepisu wynika, iż aby doszło do świadczenia usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, muszą być spełnione łącznie następujące warunki: świadczenie musi być odpłatne, miejscem świadczenia musi być terytorium kraju, świadczenie musi być wykonane na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, świadczenie nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług. W świetle powyższych przepisów należy stwierdzić, iż czynności wykonywanych w ramach jednego podmiotu gospodarczego będącego osobą prawną, nie można uznać za świadczenie usług. Nie jest bowiem możliwe świadczenie usług „samemu sobie”. Kwestie dotyczące funkcjonowania oddziału podmiotu zagranicznego działającego w Polsce regulują przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). W myśl art. 4 ust. 1 powołanej ustawy, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Przedsiębiorcą zagranicznym, jak stanowi art. 5 pkt 3 tej ustawy, jest osoba zagraniczna wykonująca działalność gospodarczą za granicą. Od dnia 1 stycznia 2012 r. przepis ten otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym, przez przedsiębiorcę zagranicznego rozumie się osobę zagraniczną wykonującą działalność gospodarczą za granicą oraz obywatela polskiego wykonującego działalność gospodarczą za granicą. Oddział został zdefiniowany w art. 5 pkt 4 tejże ustawy, jako wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. W świetle powołanych unormowań, podatnik zagraniczny, prowadzący działalność na terytorium Polski w formie oddziału, zarejestrowanego dla potrzeb podatku od towarów i usług, traktowany jest jako jeden podmiot – przedsiębiorca zagraniczny. Rejestracja tego oddziału jest jednoznaczna z rejestracją przedsiębiorcy zagranicznego. Oddział posiada więc jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie posiada możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, a prowadzona przez niego działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego. Potwierdza to również regulacja zawarta w art. 88 zdanie pierwsze ww. ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którą, przedsiębiorca zagraniczny może rozpocząć działalność w ramach oddziału po uzyskaniu wpisu oddziału do rejestru przedsiębiorców. Zatem podmiotem prowadzącym działalność w Polsce, pomimo utworzenia i funkcjonowania oddziału w Polsce, pozostaje przedsiębiorca zagraniczny. Wobec powyższego należy stwierdzić, że oddział nie jest odrębnym podmiotem w stosunku do jednostki macierzystej, lecz jest jej częścią. W konsekwencji oddział nie stanowi odrębnego podatnika podatku od towarów i usług. Przedsiębiorstwo zagraniczne rejestrując swój oddział w Polsce nie dokonuje rejestracji odrębnego podatnika, lecz rejestracji własnego przedsiębiorstwa. W związku z powyższym - mimo, iż na terytorium kraju funkcjonuje oddział przedsiębiorcy zagranicznego - podatnikiem podatku od towarów i usług pozostaje przedsiębiorca zagraniczny prowadzący działalność za pośrednictwem utworzonego w tym celu oddziału. Zatem czynności wykonywane pomiędzy oddziałem a macierzystym podmiotem zagranicznym mają charakter tzw. czynności wewnątrzzakładowych (realizowanych na rzecz jednostki macierzystej). Powyższe stanowisko jest zgodne z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie C-210/04 wskazał, że stały zakład mający siedzibę w innym państwie członkowskim, niebędący pod względem prawnym podmiotem odrębnym do spółki, do której należy, nie może być uznany za podatnika ze względu na obciążenie go kosztami z tytułu świadczenia tych usług. Trybunał stwierdził, iż w związku z powyższym, oddział spółki będącej nierezydentem pozbawiony jest niezależności i stanowi jedynie część składową spółki. Zatem zarówno spółkę jak i jej oddział należy uznać za jednego i tego samego podatnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 Szóstej Dyrektywy. Zgodnie z brzmieniem art. 96 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3 Obowiązkowi rejestracji jako podatnik VAT-czynny podlega więc podmiot, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Powinność złożenia zgłoszenia rejestracyjnego dla potrzeb podatku od towarów i usług jest związana z rozpoczęciem wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a nie jedynie z faktem dokonywania zakupów. Z treści § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie określenia podatników niemających obowiązku składania zgłoszenia rejestracyjnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 58, poz. 558 ze zm.) wynika, iż obowiązku składania zgłoszenia rejestracyjnego nie mają podatnicy nieposiadający na terytorium kraju siedziby działalności gospodarczej, stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, z którego dokonują transakcji gospodarczych, stałego miejsca zamieszkania lub zwykłego miejsca pobytu, jeżeli wykonują na terytorium kraju wyłącznie następujące czynności: usługi transportowe i usługi pomocnicze związane bezpośrednio z importem towarów, w przypadku gdy wartość tych usług została włączona do podstawy opodatkowania w imporcie towarów, usługi w zakresie kontroli i nadzoru ruchu lotniczego, świadczone na rzecz przewoźników lotniczych wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym, usługi związane z obsługą startu, lądowania, parkowania, obsługą pasażerów i ładunków oraz inne o podobnym charakterze usługi świadczone na rzecz przewoźników lotniczych wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym, usługi świadczone na obszarze portów morskich polegające na obsłudze środków transportu morskiego lub służące bezpośrednim potrzebom ich ładunków, usługi świadczone na obszarze portów morskich, związane z transportem międzynarodowym, polegające na obsłudze środków transportu lądowego oraz żeglugi śródlądowej lub służące bezpośrednim potrzebom ich ładunków, usługi ratownictwa morskiego, nadzoru nad bezpieczeństwem żeglugi morskiej i śródlądowej oraz usługi związane z ochroną środowiska morskiego i utrzymaniem akwenów portowych i torów podejściowych, usługi związane z obsługą statków, wymienionych w klasie PKWiU ex 30.11, należących do armatorów morskich, z wyłączeniem usług świadczonych na cele osobiste załogi, usługi polegające na remoncie, przebudowie lub konserwacji statków, wymienionych w klasie PKWiU ex 30.11, oraz ich części składowych, usługi polegające na remoncie, przebudowie lub konserwacji środków transportu lotniczego oraz ich wyposażenia i sprzętu zainstalowanego na nich, używanych przez przewoźników lotniczych wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym, usługi, w stosunku do których podatnikami rozliczającymi podatek od towarów i usług są podatnicy, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "ustawą", dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca, pozostałe usługi świadczone na rzecz armatorów morskich lub innych podmiotów wykonujących przewozy środkami transportu morskiego służące bezpośrednim potrzebom środków transportu morskiego, rybołówstwa morskiego i statków ratowniczych morskich, o których mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy, lub ich ładunków; W okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 czerwca 2011 r. przepis powyższy brzmiał następująco: „Obowiązku składania zgłoszenia rejestracyjnego nie mają podatnicy nieposiadający na terytorium kraju siedziby, stałego miejsca zamieszkania, stałego miejsca prowadzenia działalności, zwykłego miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zwykłego pobytu, jeżeli wykonują na terytorium kraju wyłącznie następujące czynności (…)”. Prawodawca wspólnotowy, a za nim ustawodawca krajowy, wprowadził specjalne regulacje, które mają umożliwić podatnikom z innych państw członkowskich, a także z krajów trzecich (na zasadzie wzajemności), odzyskanie podatku zapłaconego w danym państwie członkowskim, w zasadzie w takim samym zakresie, w jakim podatek ten mogą odzyskiwać podatnicy z tego państwa. Na podstawie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, w odniesieniu do podmiotów nieposiadających siedziby działalności gospodarczej, stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, z którego dokonywano transakcji gospodarczych, stałego miejsca zamieszkania lub zwykłego miejsca pobytu na terytorium kraju, niedokonujących sprzedaży na terytorium kraju - mogą być zastosowane zwroty podatku na warunkach określonych w ust. 1a-1g oraz w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 2, 3 i 5. Stosownie do ust. 1a powyższego artykułu, podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 3, mogą ubiegać się o zwrot podatku w odniesieniu do nabytych przez nie na terytorium kraju towarów i usług lub w odniesieniu do towarów, które były przedmiotem importu na terytorium kraju, jeżeli te towary i usługi były przez te podmioty wykorzystywane do wykonywania czynności dających prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego na terytorium państwa, w którym rozliczają one podatek od wartości dodanej lub podatek o podobnym charakterze, innym niż terytorium kraju. Realizując delegację ustawową zawartą w art. 89 ust. 5 ustawy, Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 29 czerwca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. z 2011 r. Nr 136, poz. 797), określił m.in. warunki, terminy i tryb zwrotu podatku podmiotom, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Spółka z o.o. jest oddziałem przedsiębiorcy zagranicznego z Wielkiej Brytanii i została zarejestrowana jako podatnik podatku od towarów i usług. Przedmiotem działalności przedsiębiorcy zagranicznego jest m.in.: sprzedaż hurtowa komputerów i części elektronicznych. Zadaniem Oddziału jest jedynie poszukiwanie klientów dla firmy macierzystej i przyjmowanie zleceń od klientów z terytorium Polski, będących podatnikami podatku od towarów i usług oraz kontaktowanie się z dostawcami. Zakres działania Oddziału nie obejmuje zakupu żadnych towarów. Nabywcą towarów przeznaczonych do dalszej odsprzedaży jest spółka-matka z siedzibą w Wielkiej Brytanii. Spółka ta wystawia faktury VAT na rzecz polskich podatników z 0% stawką podatku, jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Oddział w Polsce dokonuje zakupów usług służących prowadzeniu bieżącej działalności biur - wynajem lokalu, miejsc parkingowych, usług księgowych, sprzątania, artykułów biurowych oraz ponosi koszty leasingu operacyjnego. Nabywcą na fakturach dotyczących ww. zakupów jest Oddział. Polski Oddział nie wystawia żadnych faktur na jednostkę macierzystą, ani na inne osoby, a Jego działalność jest w 100% finansowana przez spółkę macierzystą. Mając na uwadze powyższe oraz treść powołanych przepisów należy stwierdzić, że skoro – jak wynika z treści wniosku – Oddział nie wykonuje żadnych czynności podlegających opodatkowaniu w Polsce, to mimo dokonywania zakupów związanych z bieżącą działalnością, nie przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdyż nie zaistniała przesłanka do skorzystania z tego prawa, jaką jest związek dokonanych zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych na terytorium kraju. W konsekwencji Oddział nie może ubiegać się o zwrot tego podatku na zasadach określonych w art. 87 ustawy. Odnosząc się do kwestii prawa do uzyskania zwrotu podatku przez jednostkę macierzystą w oparciu o regulację art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy należy przeanalizować spełnienie warunków określonych w tym przepisie. W pierwszej kolejności trzeba stwierdzić, iż treść wniosku wskazuje, że spółka macierzysta nie posiada w Polsce siedziby działalności gospodarczej, ani stałego miejsca prowadzenia działalności, a nawet gdyby uznać miejsce, w którym znajduje się Oddział za takie stałe miejsce, z treści wniosku wynika, że z miejsca tego nie są dokonywane żadne transakcje gospodarcze. Ponadto, ani spółka matka, ani jej Oddział nie dokonują sprzedaży na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym jednostka macierzysta spełnia wymogi określone w art. 89 ust. 1 pkt 3, a więc może się ubiegać się o zwrot podatku naliczonego od zakupów dokonywanych przez oddział, przy zachowaniu warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom. Mając na uwadze powyższe, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe. Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.

Powołane przepisy

[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 87

Słowa kluczowe

oddziałodliczenia-odliczenie podatku od towarów i usługspółki-spółka macierzysta

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)