II KK 267/21
WyrokIzba Karna2021-06-29
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik, Jerzy Grubba, Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowanie pojazdem mechanicznym w dniu 25 grudnia 2019 r. przez osobę, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, stanowi przestępstwo z art. 180a k.k., jeżeli zakaz ten, zgodnie z datą początkową i okresem jego trwania, wygasł przed tą datą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że w sytuacji, gdy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony wyrokiem sądu upłynął w całości przed datą popełnienia zarzucanego czynu, nie można przypisać sprawcy przestępstwa z art. 180a k.k. Nawet jeśli organ wykonawczy (starosta) wydał decyzję o cofnięciu uprawnień, która mogła sugerować inny stan prawny, to nie może ona ingerować w czas trwania orzeczonego przez sąd zakazu. W związku z tym, zaskarżony wyrok, który przypisał sprawcy popełnienie przestępstwa z art. 180a k.k. w takich okolicznościach, został uchylony.Stan faktyczny
S. R. został pierwotnie skazany za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. za kierowanie pojazdem bez uprawnień. Następnie Sąd Okręgowy zmienił wyrok, przypisując mu przestępstwo z art. 180a k.k. za kierowanie pojazdem pomimo decyzji o cofnięciu uprawnień. Sąd Najwyższy ustalił, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, który był podstawą do cofnięcia uprawnień, wygasł przed datą popełnienia zarzucanego czynu. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 267/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) Protokolant Klaudia Binienda w sprawie S. R. skazanego z art. 180a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), w dniu 29 czerwca 2021 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt IX Ka […] zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II K […], uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE S. R. został oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 180a k.k. Sąd Rejonowy w G., wyrokiem z 14 lipca 2020 r., w ramach zarzucanego mu czynu uznał go za winnego tego, że kierował pojazdem po drodze publicznej, nie mając do tego
2 uprawnień, i skazał za popełnienie wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. na karę grzywny. Po przeprowadzeniu kontroli apelacyjnej, zainicjowanej przez oskarżyciela publicznego, Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z 30 listopada 2020 r., zmienił zaskarżone orzeczenie przez uzupełnienie opisu czynu o stwierdzenie: ,,nie stosując się do decyzji nr […] Starosty […] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi” i skazał S. R. za popełnienie przestępstwa z art. 180a k.k. na karę grzywny. Kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, wskazując na rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa proceduralnego polegające na przeprowadzeniu nienależytej kontroli odwoławczej i bezpodstawnym przyjęciu, że S. R. dopuścił się czynu zabronionego z art. 180a k.k., i zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym. Zasadniczym powodem wydania przez Sąd Najwyższy wyroku kasatoryjnego było ustalenie, że w chwili kontroli drogowej przeprowadzonej wobec S. R. w dniu 25 grudnia 2019 r. nie obowiązywał już zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z 20 grudnia 2016 r. (S. R. skazano wówczas z art. 178a § 1 k.k.), albowiem został w całości wykonany w dniu 17 września 2019 r. W powołanym orzeczeniu oznaczono datę początkową - 17 września 2016 r. – rozpoczynającą wykonanie tegoż środka karnego (przytaczając to orzeczenie w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w G. z 14 lipca 2020 r. omyłkowo wskazano dzień 17 września 2017 r.) i podano czas 3 lat jego obowiązywania. Wychodząc niejako naprzeciw wątpliwościom, które wypłynęły w trakcie procedowania w niniejszej sprawie, wskazać należało, że wyrok Sądu Rejonowego w N. z 20 grudnia 2016 r. był jedyną podstawą do bezzwłocznego wszczęcia postępowania wykonawczego (art. 9 k.k.w.), a co za tym idzie, to na tym Sądzie spoczywał obowiązek zainicjowania wykonanie zakazu (art. 11 § 1 k.k.w. w zw. z art. 182 § 1 k.k.w.) i określenia czasu jego trwania. Zgodnie z procedurą wykonawczą skierowano orzeczenie do właściwego organu samorządu terytorialnego odpowiedzialnego za realizację
3 przedmiotowego rozstrzygnięcia, czego skutkiem było wydanie przez Starostę […] w dniu 13 lutego 2017 r. decyzji o cofnięciu skazanemu uprawnień do prowadzenia pojazdów od dnia oznaczonego w wyroku, tj. 17 września 2016 r., na czas 3 lat, a więc do 17 września 2019 r. Zawarcie w decyzji Starosty wzmianki o tym, że po upływie tego terminu skazany będzie mógł ubiegać się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi miało charakter ściśle techniczny, ale w żadnym wypadku nie można przyjąć, że organ ten dysponował jakimkolwiek uprawnieniem do ingerencji w czas trwania orzeczonego zakazu; na straży zapobiegania tego typu nieprawidłowościom stoi przepis art. 182 § 2 k.k.w. W związku z powyższym niepodobna uznać, że w dniu 25 grudnia 2019 r. S. R. mógł dopuścić się przestępstwa z art. 180a k.k. przez niezastosowanie się do decyzji Starosty […] z 13 lutego 2017 r. wydanej wskutek zapadnięcia wyroku Sądu Rejonowego w N. z 20 grudnia 2016 r. Jednocześnie, wyłącznie dla porządku, dodać wypadało, że powyższe ustalenie nie blokuje ponownego rozważenia przypisania S. R. popełnienia czynu zabronionego z art. 94 § 1 k.w., przy zachowaniu w polu uwagi przepisów statuujących przedawnienie karalności wykroczeń (art. 45 k.w.). Dlatego wydano orzeczenie kasatoryjne (art. 537 § 2 k.p.k.).
Powiązane orzeczenia
- III KK 501/21 2022-03-10Czy kierowanie pojazdem mechanicznym w dniu 25 lutego 2020 r. przez osobę, której uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte decyzją administracyjną obowiązującą do dnia 8 października 2019 r., stanowi przestęp…
- III KK 444/23 2024-03-28Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego przez osobę, której cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami decyzją administracyjną, stanowi przestępstwo z art. 180a k.k., jeśli decyzja ta została wydana na podstawie wyroku o…
- V KK 138/22 2022-04-29Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego po upływie okresu wskazanego w decyzji o cofnięciu uprawnień, ale bez ich odzyskania, stanowi przestępstwo z art. 180a k.k.?
- V KK 161/21 2021-05-12Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego po upływie okresu, na jaki cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami na mocy decyzji administracyjnej, stanowi przestępstwo z art. 180a k.k., czy też wykroczenie z art. 94 § 1 k.w…
- V KK 107/21 2021-04-14Czy prowadzenie pojazdu mechanicznego po upływie okresu wskazanego w decyzji o cofnięciu uprawnień, ale bez ich ponownego uzyskania, stanowi przestępstwo z art. 180a k.k.?
Powołane przepisy
art. 180a KKart. 535 § 5 KPKart. 94 § 1art. 178a § 1 KKart. 9 KKart. 11 § 1 KKart. 182 § 1 KKart. 182 § 2 KKart. 94 § 1art. 45art. 537 § 2 KPK§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy