Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń.

UstawaDz.U. 1971 nr 12 poz. 114ELI: DU/1971/114

Powołania w orzecznictwie i interpretacjach: 43308 (sądy administracyjne: 31483 · Sąd Najwyższy: 11458 · interpretacje podatkowe: 367)

Spis przepisów

  • art. 1§ 1. Odpowiedzialności za wykroczenie podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szko…
  • art. 2§ 1. Jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia wykroczenia…
  • art. 2a§ 1. Jeżeli według nowej ustawy czyn objęty prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstw…
  • art. 3§ 1. Na zasadach określonych w niniejszej ustawie odpowiada ten, kto popełnił wykroczenie…
  • art. 4§ 1. Wykroczenie uważa się za popełnione w czasie, w którym sprawca działał lub zaniechał…
  • art. 6§ 1. Wykroczenie umyślne zachodzi wtedy, gdy sprawca ma zamiar popełnienia czynu zabronion…
  • art. 7§ 1. Nieświadomość tego, że czyn jest zagrożony karą, nie wyłącza odpowiedzialności, chyba…
  • art. 9§ 1. Jeżeli czyn wyczerpuje znamiona wykroczeń określonych w dwóch lub więcej przepisach u…
  • art. 10§ 1. Jeżeli czyn będący wykroczeniem wyczerpuje zarazem znamiona przestępstwa, orzeka się…
  • art. 10a§ 1. Jeżeli czyn będący wykroczeniem, za które wymierzono karę lub środek karny, stanowi,…
  • art. 11§ 1. Odpowiada za usiłowanie, kto w zamiarze popełnienia czynu zabronionego swoim zachowan…
  • art. 14§ 1. Odpowiedzialność za podżeganie i pomocnictwo zachodzi wtedy, gdy ustawa tak stanowi i…
  • art. 16§ 1. Nie popełnia wykroczenia, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństw…
  • art. 17§ 1. Nie popełnia wykroczenia, kto, z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego…
  • art. 20§ 1. Kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc. § 2. W czasie odbywania kary ograniczenia…
  • art. 21§ 1. Obowiązek określony w art. 20 § 2 pkt 2 polega na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowa…
  • art. 22Wymierzając karę ograniczenia wolności, organ orzekający może zobowiązać ukaranego do: 1)…
  • art. 23§ 1. Jeżeli ukarany uchyla się od odbywania kary ograniczenia wolności lub wykonania nałoż…
  • art. 24§ 1. Grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5000 złotych, chyba że ustawa stanowi inacz…
  • art. 25§ 1. Jeżeli egzekucja grzywny okazała się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika, ż…
  • art. 26Nie można wymierzyć kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, jeżeli warunki osobiste spra…
  • art. 27§ 1. Od zastępczej kary aresztu lub wykonywania pracy, o której mowa w art. 25 § 1, sprawc…
  • art. 28§ 1. Środkami karnymi są: 1) zakaz prowadzenia pojazdów; 2) przepadek przedmiotów; 3) nawi…
  • art. 29§ 1. Zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesię…
  • art. 30§ 1. Przepadek przedmiotów obejmuje narzędzia lub inne przedmioty, które służyły lub były…
  • art. 31§ 1. Podanie orzeczenia o ukaraniu do publicznej wiadomości w szczególny sposób orzeka się…
  • art. 32Nawiązkę orzeka się na rzecz pokrzywdzonego w wypadkach przewidzianych w przepisach szczeg…
  • art. 33§ 1. Organ orzekający wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych prz…
  • art. 34Okoliczności wpływające na wymiar kary i środka karnego uwzględnia się tylko co do osoby,…
  • art. 36§ 1. Naganę można orzec wtedy, gdy ze względu na charakter i okoliczności czynu lub właści…
  • art. 37Jeżeli wykroczeniem o charakterze chuligańskim została wyrządzona szkoda, można orzec nawi…
  • art. 37a(uchylony)
  • art. 38§ 1. Ukaranemu co najmniej dwukrotnie za podobne wykroczenia umyślne, który w ciągu dwóch…
  • art. 39§ 1. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie można – biorąc pod uwagę charak…
  • art. 41W stosunku do sprawcy czynu można poprzestać na zastosowaniu pouczenia, zwróceniu uwagi, o…
  • art. 42§ 1. Wykonanie kary aresztu można warunkowo zawiesić, jeżeli ze względu na okoliczności po…
  • art. 43Warunkowego zawieszenia wykonania kary nie stosuje się do sprawcy, który: 1) w ciągu 2 lat…
  • art. 44§ 1. Sąd, który orzekł karę aresztu zarządza wykonanie kary, jeżeli ukarany w okresie prób…
  • art. 45§ 1. Karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w…
  • art. 46§ 1. Ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnie…
  • art. 47§ 1. Czynem zabronionym jest zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej. § 2. Pr…
  • art. 48Przepisy części ogólnej Kodeksu wykroczeń stosuje się do wykroczeń przewidzianych w innych…
  • art. 49§ 1. Kto w miejscu publicznym demonstracyjnie okazuje lekceważenie Narodowi Polskiemu, Rze…
  • art. 49a§ 1. Kto wbrew przepisom przekracza granicę Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze grzyw…
  • art. 50a§ 1. Kto w miejscu publicznym posiada nóż, maczetę lub inny podobnie niebezpieczny przedmi…
  • art. 51§ 1. Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny…
  • art. 52§ 1. Kto bierze udział w zgromadzeniu, posiadając przy sobie broń, materiały wybuchowe, wy…
  • art. 52bKto zużywa olej opałowy do celów napędowych, podlega karze grzywny do 500 zł.
  • art. 55Kto kąpie się w miejscu, w którym jest to zabronione, podlega karze grzywny do 250 złotych…
  • art. 56§ 1. Kto bez wymaganego zgłoszenia zbiórki publicznej lub niezgodnie ze zgłoszeniem zbiórk…
  • art. 57§ 1. Kto: 1) organizuje lub przeprowadza zbiórkę ofiar na uiszczenie grzywny orzeczonej za…
  • art. 58§ 1. Kto, mając środki egzystencji lub będąc zdolny do pracy, żebrze w miejscu publicznym,…
  • art. 601§ 1. Kto wykonuje działalność gospodarczą bez wymaganego zgłoszenia do ewidencji działalno…
  • art. 602(uchylony)
  • art. 603§ 1. Kto prowadzi sprzedaż na terenie należącym do gminy lub będącym w jej zarządzie poza…
  • art. 61§ 1. Kto przywłaszcza sobie stanowisko, tytuł lub stopień albo publicznie używa lub nosi o…
  • art. 63§ 1. Kto bez złożenia pisemnego wniosku o dokonanie wpisu do rejestru przedsiębiorców tele…
  • art. 63a§ 1. Kto umieszcza w miejscu publicznym do tego nieprzeznaczonym ogłoszenie, plakat, afisz…
  • art. 63b§ 1. Kto umieszcza reklamę, o której mowa w art. 4 pkt 23 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o…
  • art. 64(uchylony) Rozdział IX Wykroczenia przeciwko instytucjom państwowym, samorządowym i społec…
  • art. 65§ 1. Kto umyślnie wprowadza w błąd organ państwowy lub instytucję upoważnioną z mocy ustaw…
  • art. 66§ 1. Kto: 1) chcąc wywołać niepotrzebną czynność, fałszywą informacją lub w inny sposób wp…
  • art. 66aOsoba, wobec której wykonuje się karę, środek karny lub środek zabezpieczający, w systemie…
  • art. 66b§ 1. Kto nie stosuje się do wydanego przez: 1) Policję, na podstawie art. 15aa ust. 1 usta…
  • art. 67§ 1. Kto umyślnie uszkadza lub usuwa ogłoszenie wystawione publicznie przez instytucję pań…
  • art. 68§ 1. Kto bez właściwego zamówienia wyrabia pieczęć, godło lub znak instytucji państwowej,…
  • art. 69Kto umyślnie niszczy, uszkadza, usuwa lub w inny sposób czyni bezskutecznymi znaki umieszc…
  • art. 70§ 1. Kto, będąc niezdolny do czynności, której nieumiejętne wykonanie może wywołać niebezp…
  • art. 71Kto przez wadliwe wykonanie urządzeń lub uczynienie ich niezdatnymi do funkcjonowania zgod…
  • art. 72Kto wbrew swemu obowiązkowi nie dokonuje odpowiedniego zabezpieczenia miejsca niebezpieczn…
  • art. 73Kto wbrew swemu obowiązkowi nie zawiadamia odpowiedniego organu lub osoby o wiadomym mu ni…
  • art. 74§ 1. Kto niszczy, uszkadza, usuwa lub czyni nieczytelnymi znaki lub napisy ostrzegające o…
  • art. 75§ 1. Kto bez zachowania należytej ostrożności wystawia lub wywiesza ciężkie przedmioty alb…
  • art. 76Kto rzuca kamieniami lub innymi przedmiotami w pojazd mechaniczny będący w ruchu, podlega…
  • art. 77§ 1. Kto nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęc…
  • art. 78Kto przez drażnienie lub płoszenie doprowadza zwierzę do tego, że staje się niebezpieczne,…
  • art. 79§ 1. Kto wbrew swemu obowiązkowi zaniecha oświetlenia miejsc dostępnych dla publiczności,…
  • art. 80§ 1. Kto: 1) przejeżdża pojazdem lub konno albo przepędza zwierzę gospodarskie przez wał p…
  • art. 81Kto niszczy lub uszkadza urządzenia służące do ochrony brzegów wód morskich lub śródlądowy…
  • art. 82§ 1. Kto dokonuje czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utr…
  • art. 82a§ 1. Kto w razie powstania pożaru nie dopełnia obowiązku określonego w przepisach o ochron…
  • art. 82bKto: 1) będąc właścicielem, użytkownikiem wieczystym albo zarządcą obiektu zbiorowej ochro…
  • art. 83§ 1. Kto nieostrożnie obchodzi się z materiałami wybuchowymi, łatwo zapalnymi lub substanc…
  • art. 84Kto wbrew obowiązkowi nie oznacza w sposób odpowiadający wymaganiom i łatwo dostrzegalny,…
  • art. 85§ 1. Kto samowolnie ustawia, niszczy, uszkadza, usuwa, włącza lub wyłącza znak, sygnał, ur…
  • art. 85a§ 1. Kto narusza przepisy dotyczące sposobu znakowania dróg wewnętrznych, podlega karze gr…
  • art. 86§ 1. Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie zachowując na…
  • art. 86aKto, kierując rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego albo po…
  • art. 86b§ 1. Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, prowadząc pojazd…
  • art. 87§ 1. Kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prow…
  • art. 88Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd bez wym…
  • art. 89Kto, mając obowiązek opieki lub nadzoru nad małoletnim do lat 7, dopuszcza do przebywania…
  • art. 91Kto zanieczyszcza drogę publiczną lub na tej drodze pozostawia pojazd lub inny przedmiot a…
  • art. 92§ 1. Kto nie stosuje się do znaku lub sygnału drogowego albo do sygnału lub polecenia osob…
  • art. 92a§ 1. Kto, prowadząc pojazd, nie stosuje się do ograniczenia prędkości określonego ustawą l…
  • art. 93§ 1. Prowadzący pojazd, który, uczestnicząc w wypadku drogowym, nie udziela niezwłocznej p…
  • art. 94§ 1. Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd me…
  • art. 95§ 1. Kto prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu pojazd, n…
  • art. 95aKto posługuje się dowodem rejestracyjnym zawierającym dane o spełnieniu przez pojazd wymag…
  • art. 96§ 1. Właściciel, posiadacz, użytkownik lub prowadzący pojazd, który na drodze publicznej,…
  • art. 96a§ 1. Kto, nie będąc do tego uprawnionym, posiada w pojeździe urządzenia stanowiące obowiąz…
  • art. 96bKto, nie będąc do tego uprawnionym, posługuje się kartą parkingową, o której mowa w art. 8…
  • art. 96cKto nie przestrzega zakazu wjazdu do strefy czystego transportu podlega karze grzywny do 5…
  • art. 96dKto, działając w imieniu podmiotu uprawnionego, o którym mowa w art. 80s ust. 2 ustawy z d…
  • art. 98Kto, prowadząc pojazd poza drogą publiczną, strefą zamieszkania lub strefą ruchu, nie zach…
  • art. 99§ 1. Kto: 1) (uchylony) 2) niszczy lub uszkadza drogę publiczną lub drogę w strefie zamies…
  • art. 100Kto: 1) zaorywa lub w inny sposób zwęża pas drogowy lub pas przydrożny, 2) włóczy po drodz…
  • art. 101Kto uchyla się od obowiązku oczyszczania i usuwania z odcinków dróg publicznych o twardej…
  • art. 102Kto uchyla się od obowiązku utrzymania w należytym stanie zjazdów z dróg publicznych do pr…
  • art. 103Kto bez ważnej przyczyny uchyla się od nałożonego obowiązku świadczeń osobistych lub rzecz…
  • art. 103a(uchylony) Rozdział XII Wykroczenia przeciwko osobie
  • art. 105§ 1. Kto przez rażące naruszenie obowiązków wynikających z władzy rodzicielskiej dopuszcza…
  • art. 106Kto, mając obowiązek opieki lub nadzoru nad małoletnim do lat 7 albo nad inną osobą niezdo…
  • art. 107a§ 1. Kto, włączając się bez uprawnienia w transmisję danych prowadzoną przy użyciu systemu…
  • art. 108Kto szczuje psem człowieka, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny albo karze nagany…
  • art. 109§ 1. Kto: 1) zanieczyszcza wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, lub 2) dostarcza wod…
  • art. 110Kto zatrudnia przy pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażen…
  • art. 111§ 1. Kto nie dopełnia obowiązku zapewnienia należytego stanu sanitarnego, zwłaszcza w zakr…
  • art. 112(uchylony)
  • art. 113Kto nie zachowuje należytej czystości przy świadczeniu usług w zakładach żywienia zbiorowe…
  • art. 114Kto odmawia udzielenia organowi służby zdrowia wyjaśnień mogących mieć znaczenie dla wykry…
  • art. 115§ 1. Kto, pomimo zastosowania środków egzekucji administracyjnej, nie poddaje się obowiązk…
  • art. 116§ 1. Kto, wiedząc o tym, że: 1) jest chory na gruźlicę, chorobę weneryczną lub inną chorob…
  • art. 117§ 1. Kto, mając obowiązek utrzymania czystości i porządku w obrębie nieruchomości, nie wyk…
  • art. 118§ 1. Kto: 1) dokonuje uboju zwierzęcia bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkam…
  • art. 119§ 1. Kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekr…
  • art. 120§ 1. Kto w celu przywłaszczenia dopuszcza się wyrębu drzewa w lesie albo kradnie lub przyw…
  • art. 121§ 1. Kto, pomimo nieuiszczenia dwukrotnie nałożonej na niego kary pieniężnej określonej w…
  • art. 122§ 1. Kto nabywa mienie, wiedząc o tym, że pochodzi ono z kradzieży lub z przywłaszczenia,…
  • art. 123§ 1. Kto z nienależącego do niego ogrodu bezprawnie zabiera w nieznacznej ilości owoce, wa…
  • art. 124§ 1. Kto cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, jeżeli szko…
  • art. 125Kto w ciągu dwóch tygodni od dnia znalezienia cudzej rzeczy albo przybłąkania się cudzego…
  • art. 126§ 1. Kto zabiera w celu przywłaszczenia, przywłaszcza sobie albo umyślnie niszczy lub uszk…
  • art. 127§ 1. Kto samowolnie używa cudzej rzeczy ruchomej, podlega karze grzywny albo nagany. § 2.…
  • art. 128§ 1. Kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej urządza grę hazardową albo użycza do niej…
  • art. 129§ 1. Kto: 1) wyrabia, posiada lub nabywa wytrychy, jeżeli nie trudni się zawodem, w którym…
  • art. 130§ 1. Przepisów art. 119, art. 122 i art. 124 nie stosuje się: 1) (uchylony) 2) jeżeli prze…
  • art. 131Przepisy art. 119, 122 i 124 stosuje się również w razie popełnienia wykroczenia za granic…
  • art. 132(uchylony)
  • art. 133§ 1. Kto nabywa w celu odprzedaży z zyskiem bilety wstępu na imprezy artystyczne, rozrywko…
  • art. 134§ 1. Kto przy sprzedaży towaru lub świadczeniu usług oszukuje nabywcę co do ilości, wagi,…
  • art. 135Kto, zajmując się sprzedażą towarów w przedsiębiorstwie handlu detalicznego lub w przedsię…
  • art. 136§ 1. Kto z towarów przeznaczonych do sprzedaży umyślnie usuwa utrwalone na nich oznaczenie…
  • art. 137§ 1. (uchylony) § 2. Kierownik punktu sprzedaży detalicznej lub zakładu gastronomicznego,…
  • art. 138a(uchylony)
  • art. 138b§ 1. Kto, będąc zobowiązany na mocy orzeczenia sądu do zaniechania wykorzystywania lub do…
  • art. 138c§ 1. Kto w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa zawiera z konsumentem umowę o kr…
  • art. 138d§ 1. Kto, podejmując zadania przewodnika górskiego na określonym obszarze górskim wprowadz…
  • art. 139(uchylony)
  • art. 139a§ 1. Kto w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa: 1) zawiera z konsumentem umowę…
  • art. 139c§ 1. Kto w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa przyjmuje od konsumenta płatność…
  • art. 142Kto natarczywie, narzucając się lub w inny naruszający porządek publiczny sposób, proponuj…
  • art. 143§ 1. Kto ze złośliwości lub swawoli utrudnia lub uniemożliwia korzystanie z urządzeń przez…
  • art. 144§ 1. Kto na terenach przeznaczonych do użytku publicznego niszczy lub uszkadza roślinność…
  • art. 145§ 1. Kto zanieczyszcza lub zaśmieca obszar kolejowy lub miejsca dostępne dla publiczności,…
  • art. 146§ 1. Kto nie dopełnia w terminie obowiązku zgłoszenia w urzędzie stanu cywilnego faktu uro…
  • art. 147(uchylony)
  • art. 147a§ 1. Kto wykonuje działalność leczniczą lub prowadzi zakład leczniczy dla zwierząt bez wym…
  • art. 148§ 1. Kto: 1) dokonuje w nienależącym do niego lesie wyrębu gałęzi, korzeni lub krzewów, ni…
  • art. 149Kto nabywa gałęzie, korzenie, krzewy lub pniaki wiedząc o tym, że pochodzą one z wykroczen…
  • art. 150§ 1. Kto uszkadza nienależący do niego ogród warzywny, owocowy lub kwiatowy, drzewo owocow…
  • art. 151§ 1. Kto pasie zwierzęta gospodarskie na nienależących do niego gruntach leśnych lub rolny…
  • art. 152§ 1. Kto niszczy lub użytkuje kosodrzewinę znajdującą się na siedliskach naturalnych w gór…
  • art. 153§ 1. Kto w nienależącym do niego lesie: 1) wydobywa żywicę lub sok brzozowy, obrywa szyszk…
  • art. 154§ 1. Kto na nienależącym do niego gruncie leśnym lub rolnym: 1) wydobywa piasek, margiel,…
  • art. 155§ 1. Kto na gruncie leśnym lub rolnym niszczy lub uszkadza urządzenia melioracyjne, podleg…
  • art. 156§ 1. Kto na nienależącym do niego gruncie leśnym lub rolnym niszczy zasiewy, sadzonki lub…
  • art. 157§ 1. Kto wbrew żądaniu osoby uprawnionej nie opuszcza lasu, pola, ogrodu, pastwiska, łąki…
  • art. 158§ 1. Właściciel lub posiadacz lasu, który dokonuje wyrębu drzewa w należącym do niego lesi…
  • art. 159Kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi w zakresie ochrony lasów, nie wykonuje zabiegów za…
  • art. 160§ 1. Kto, działając bez wymaganego zezwolenia, zmienia las na uprawę rolną, podlega karze…
  • art. 161Kto, nie będąc do tego uprawniony albo bez zgody właściciela lub posiadacza lasu, wjeżdża…
  • art. 162§ 1. Kto w lasach zanieczyszcza glebę lub wodę albo wyrzuca do lasu kamienie, odpady, złom…
  • art. 163Kto w lesie rozgarnia ściółkę i niszczy grzyby lub grzybnię, podlega karze grzywny albo ka…
  • art. 164Kto wybiera jaja lub pisklęta, niszczy lęgowiska lub gniazda ptasie albo niszczy legowiska…
  • art. 165Kto w lesie, w sposób złośliwy, płoszy albo ściga, chwyta, rani lub zabija dziko żyjące zw…
  • art. 166Kto w lesie puszcza luzem psa, poza czynnościami związanymi: 1) z polowaniem, 2) ze szkole…
  • Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 12.07.2026.