III PZP 38/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN A. Szczurzewski. Sędziowie SN: B. Błachowska, F. Rusek (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Sztejn, w sprawie z wniosku Zygfryda B. przeciwko Przedsiębiorstwu Połowów i Usług Rybackich (...) w W. o odprawę i nagrodę jubileuszową po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni, postanowieniem z dnia 19 czerwca 1985 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy każde przyznanie pracownikowi renty inwalidzkiej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267) daje mu prawo do odprawy przewidzianej w § 62 Układu Zbiorowego Pracy dla Rybaków Morskich z dnia 17 stycznia 1975 r. wobec zawartego tam - nie znanego prawu - pojęcia "stała renta inwalidzka"?"powziął następującą uchwałę:Prawo do odprawy przewidzianej w § 62 Układu Zbiorowego Pracy dla Rybaków Morskich z dnia 17 stycznia 1975 przysługuje w przypadku ustalenia, że inwalidztwo pracownika - przynajmniej w najniższej grupie (III grupa) - w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) jest trwałe.Uzasadnienie faktycznePozwany zakład pracy odmówił wnioskodawcy przyznania odprawy, przewidzianej w układzie zbiorowym dla pracowników odchodzących na emeryturę lub stałą rentę inwalidzką, ponieważ, mimo zaliczenia wnioskodawcy do I grupy inwalidzkiej, przyznanej mu renty nie uznano za stałą z uwagi na to, że wnioskodawcy wyznaczono termin dalszych badań kontrolnych.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - rozpoznając odwołanie wnioskodawcy - powziął wątpliwość ujętą w przedstawionym pytaniu prawnym.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis § 62 Układu Zbiorowego Pracy dla Rybaków Morskich z dnia 17 stycznia 1975 r. przewiduje (poza emeryturą) prawo do odprawy tylko dla tych pracowników, którzy przechodzą na stałą rentę inwalidzką. Nie przysługuje więc prawo do odprawy tym pracownikom, których inwalidztwo jest przejściowe, nie ma charakteru trwałego. Ten cel przepisu wynika wyraźnie z jego treści. Inwalidztwo bez cech trwałości, w przypadku jego ustąpienia, skutkuje cofnięcie przyznanej renty inwalidzkiej. Charakter inwalidztwa ma więc decydujące znaczenie dla charakteru przyznanej renty inwalidzkiej. Zachodzi bowiem wzajemna zależność między inwalidztwem a przyznaną rentą inwalidzką.W konsekwencji stałość przyznanej renty zależy od trwałości inwalidztwa. Właściwe komisje lekarskie orzekają inwalidztwo trwałe (stosownie do wewn. przepisów dot. zasad orzecznictwa inwalidzkiego) w przypadkach stałego naruszenia sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nie rokujące według wiedzy lekarskiej poprawy.Przypadki i zasady, w których komisje lekarskie orzekają inwalidztwo trwałe lub nie wyznaczają terminów badań kontrolnych, lub orzekają o zbędności tych badań, określone zostały w rozporządzeniu Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 r. w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na badania przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustalania inwalidztwa (Dz. U. Nr 47, poz. 214; por. § 8, 18, 19, 25, 27 i 29 wymienionego rozporządzenia oraz art. 23 i 24 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin).Przez stałą rentę inwalidzką - określoną w § 62 - należy zatem rozumieć przyznaną pracownikowi rentę inwalidzką na podstawie orzeczonego przez komisje lekarskie inwalidztwa trwałego lub inwalidztwa nie podlegającego lub którego nie poddaje się już dalszym badaniom kontrolnym.Przypadki więc, w których orzeczono inwalidztwo trwałe bądź nie wyznaczono terminu badań kontrolnych, stanowią podstawę do przyjęcia, że pracownikowi przyznano "stałą" rentę inwalidzką, i uzasadniają jego prawo do uzyskania stosownej odprawy. Prawo do odprawy przysługuje pracownikowi przechodzącemu na rentę inwalidzką niezależnie od zaliczenia go do określonej grupy inwalidów. Orzeczone trwałe inwalidztwo w III grupie daje pracownikowi prawo do odprawy, choćby ewent. przyznanie mu wyższej grupy inwalidów było uzależnione od wyników wyznaczonych w tym celu dalszych badań kontrolnych.Nie pozbawia pracownika prawa do odprawy także przyznanie mu I lub II grupy inwalidzkiej wraz z wyznaczeniem dalszych badań kontrolnych, jeżeli w konkretnym przypadku istnieje inwalidztwo trwałe w III grupie inwalidzkiej, co może być stwierdzone orzeczeniem komisji lekarskiej.Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji uchwały.