Rw 268/86
WyrokIzba Wojskowa1986-04-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem, które nastąpiło w wyniku działania organów ścigania, a nie sprawcy, wyklucza możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem następuje niezależnie od zachowania sprawcy, jeśli uszczerbek w mieniu został przywrócony do stanu sprzed popełnienia czynu. Może to nastąpić zarówno w wyniku działania sprawcy, jak i innych osób, w tym organów ścigania. W związku z tym, odzyskanie skradzionych przedmiotów przez organy MO i zwrot ich pokrzywdzonemu, który nie rościł pretensji, stanowiło naprawienie szkody w całości, co było warunkiem do zastosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia kary.Stan faktyczny
Prokurator wniósł rewizję od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego, zarzucając rażącą niewspółmierność kary i obrazę przepisów prawa materialnego przy orzekaniu warunkowego zawieszenia wykonania kary. Zarzut dotyczył braku naprawienia szkody, podczas gdy skradzione przedmioty zostały odebrane sprawcy i zwrócone pokrzywdzonemu przez organy MO. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę, uwzględniając stanowisko prokuratora oraz obrony.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w N., uznając rewizję prokuratora za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Górski (sprawozdawca). Sędziowie: ppłk S. Kosmal, płk B. Piechota (sędzia s. wojsk. - deleg.). Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Jaroń.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 1986 r. na rozprawie sprawy Waldemara W., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 208 k.k. - z zastosowaniem art. 36 § 3, art. 73 § 1 i 2, art. 74 § 1, art. 300 § 3 k.k., art. 5 pkt 2 oraz 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej (Dz. U. Nr 23, poz. 101) - na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 4 lata, 20.000 zł grzywny z jednoczesnym oddaniem oskarżonego pod dozór przełożonego, a po ukończeniu służby pod dozór kuratora sądowego, konfiskatę mienia w postaci motocykla oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości, z powodu rewizji wniesionej przez Prokuratora Garnizonowego w N. na niekorzyść oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 7 marca 1986 r. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator w rewizji zarzucił wyrokowi sądu pierwszej instancji rażącą niewspółmierność kary i na tej podstawie domagał się zmiany zaskarżonego orzeczenia przez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania wymierzonej oskarżonemu kary, a także uchylenia orzeczenia o oddaniu go pod dozór przełożonego i kuratora sądowego. W uzasadnieniu swej rewizji skarżący powołuje się na to, że orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania wymierzonej oskarżonemu kary zapadło z obrazą art. 1 pkt 5 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej.Na rozprawie odwoławczej przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierał rewizję, natomiast oskarżony i jego obrońca wnosili o jej nieuwzględnienie oraz utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneW związku z zarzutami rewizyjnymi prokuratora Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna. Wprawdzie prokurator w swej rewizji zarzucił wyrokowi sądu pierwszej instancji, że zawieszając warunkowo wykonanie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności obraził on przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 1 pkt 5 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej, jednakże stwierdzić należy, że argumentacja tego zarzutu jest nieprzekonująca. Prokurator bowiem wywiódł w swej rewizji, że nie można mówić o naprawieniu wyrządzonej przestępstwem szkody w sytuacji, gdy skradzione przez oskarżonego w wyniku włamania przedmioty, stanowiące prywatną własność pokrzywdzonego Krzysztofa B., zostały oskarżonemu odebrane i zwrócone w całości pokrzywdzonemu przez organy MO. Stanowisko to jest, zdaniem Sądu Najwyższego, nie do przyjęcia. Naprawienie bowiem w całości szkody wyrządzonej przestępstwem następuje wówczas, i to niezależnie od zachowania się sprawcy przestępstwa, gdy uszczerbek w mieniu spowodowany przestępstwem został przywrócony do stanu, jaki istniał przed jego dokonaniem. Inaczej mówiąc, naprawienie wyrządzonej przestępstwem szkody w całości może nastąpić zarówno w wyniku działania oskarżonego, jak i w wyniku działania innych osób, w tym także organów ścigania, byleby szkoda, jaka została spowodowana przestępstwem, została wyrównana. Z materiałów niniejszej sprawy wynika, że skradzione przez oskarżonego rękawiczki odzyskano w drodze przeszukania mieszkania rodziców oskarżonego, a skradziony przez niego zegarek dostarczyła organom MO matka oskarżonego. Odzyskane przez organy MO, a skradzione przez oskarżonego przedmioty, zwrócono pokrzywdzonemu, który oświadczył na rozprawie głównej przed sądem pierwszej instancji, że nie rości do oskarżonego żadnych pretensji.Dysponując tego rodzaju okolicznościami sprawy, sąd pierwszej instancji uznał zasadnie, że wyrządzona przestępstwem oskarżonego szkoda w mieniu została naprawiona w całości, a zatem że w świetle art. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1985 r. istnieje pierwszy warunek do zawieszenia wykonania wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności i stanowisko sądu pierwszej instancji uznać należy za trafne, także i z tego powodu, że w sprawie występują inne, wyjątkowe okoliczności, które uzasadniały zastosowanie wobec oskarżonego tego dobrodziejstwa. Zważyć bowiem należy, że oskarżony do chwili dokonania przestępstwa zachowywał się nienagannie, co świadczy o tym, że popełniony przez niego czyn był w jego życiu zjawiskiem przypadkowym i odosobnionym. Okoliczności towarzyszące popełnieniu przestępstwa, wyrażające się w poinformowaniu pokrzywdzonego, że jest w posiadaniu klucza pasującego do jego szafki ubraniowej, a także okoliczności dotyczące zwrotu skradzionego zegarka organom MO za pośrednictwem matki, świadczą o daleko idącej lekkomyślności oskarżonego. Znajduje to zresztą uzasadnienie w opinii psychiatrycznej, z treści której wynika, że oskarżony wykazuje cechy obniżenia sprawności intelektualnej na pograniczu upośledzenia umysłowego. Ferując wyrok w niniejszej sprawie, sąd pierwszej instancji widział i należycie ocenił przy wymiarze kary powołane wyżej okoliczności, co sprawia, że Sąd Najwyższy, podzielając te wywody, nie znajduje podstaw do uwzględnienia rewizji prokuratora.
Powiązane orzeczenia
- IV KR 109/78 1978-05-02Czy naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem, w tym przez wpłacenie środków na jej pokrycie, może stanowić podstawę do nadzwyczajnego złagodzenia kary, a nawet odstąpienia od orzeczenia niektórych kar dodatkowych?
- IV KR 39/83 1983-12-04Czy naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem, dotychczasowa niekaralność, brak demoralizacji, choroba i trudna sytuacja życiowa oskarżonego stanowią podstawę do nadzwyczajnego złagodzenia kary lub warunkowego zawiesz…
- III KK 228/07 2008-08-05Czy obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, orzeczony na podstawie art. 72 § 2 k.k., powinien zostać utrzymany w mocy, gdy wykonanie kary pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone, a następnie uch…
- RNw 9/86 1986-06-06Czy warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności za przestępstwo określone w art. 215 § 1 k.k. jest dopuszczalne, gdy szkoda została naprawiona w całości i zachodzi wyjątkowy, szczególnie uzasadniony wypadek…
- IV KK 121/14 2014-07-10Czy sąd karny może nałożyć obowiązek naprawienia szkody na sprawcę przestępstwa, jeśli roszczenie wynikające z tego przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone w postępowaniu c…
Powołane przepisy
art. 208 KKart. 36 § 3art. 73 § 1art. 74 § 1art. 300 § 3 KKart. 5 pkt 2art. 1 pkt 5art. 1 pkt 1§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.