IV KR 109/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kwiecień. Sędziowie: J. Pustelnik (sprawozdawca), J. Wieczorek.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 2 maja 1978 r. sprawy Jadwigi M., oskarżonej z art. 200 § 1 i art. 201 k.k. w związku z art. 58 i 10 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 10 października 1977 r.:1) uchylił co do oskarżonej Jadwigi M. zaskarżony wyrok w części umarzającej postępowanie na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. a dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Kielcach do ponownego rozpoznania;2) zmienił co do oskarżonej Jadwigi M. tenże wyrok w części skazującej ją za czyn opisany w pkt I lit. a tegoż wyroku (przestępstwo określone w art. 200 § 1 i art. 201 k.k.) w ten sposób, że za to przestępstwo, przyjmując za podstawę wymiaru kary art. 201, 36 § 3 i art. 40 § 1 pkt 3 k.k., skazał oskarżoną Jadwigę M. z zastosowaniem art. 57 § 2 pkt 1 i § 3 pkt 1 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności i 50.000 zł grzywny oraz pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat, a ponadto na podstawie art. 42 § 1 k.k. orzekł wobec niej karę zakazu zajmowania stanowisk związanych z materialną odpowiedzialnością na okres 5 lat;3) uchylił orzeczenie o podaniu wyroku do publicznej wiadomości;4) utrzymał w mocy tenże wyrok w części orzekającej karę łączną grzywny (...).Uzasadnienie faktyczneJadwiga M. została oskarżona o to, że:1) w okresie od dnia 16 marca 1976 r. do dnia 9 października 1976 r. w K., działając w warunkach przestępstwa ciągłego, jako sprzedawca kiosku należącego do Międzywojewódzkiej Handlowej Spółdzielni Inwalidów w K., będąc odpowiedzialna za nadzór i ochronę powierzonego jej mienia, przywłaszczyła sobie pieniądze oraz towary o łącznej wartości 253.406,58 zł, tj. o czyn określony w art. 200 § 1 i art. 201 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k. w zbiegu z art. 58 k.k.;2) w dniu 28 kwietnia 1976 r. w K. wręczyła pieniądze w wysokości 300 zł przewodniczącej komisji inwentaryzacyjnej Jadwidze W., w zamian za sfałszowanie remanentu przez dopisanie towarów o wartości 23.250 zł do arkusza spisu w celu ukrycia niedoboru w kiosku, tj. o czyn określony w art. 241 § 1 k.k.Sąd Wojewódzki w Kielcach, po rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 10 października 1977 r. oskarżoną Jadwigę M. uznał - w ramach zarzutu opisanego w pkt I aktu oskarżenia - za winną tego, że: a) w okresie od dnia 16 marca 1976 r. do dnia 9 października 1976 r. w K., działając w warunkach przestępstwa ciągłego jako sprzedawca kiosku należącego do Międzywojewódzkiej Spółdzielni Handlowej Inwalidów w K., będąc odpowiedzialna za nadzór i ochronę powierzonego jej mienia, przywłaszczyła sobie pieniądze oraz towary w wysokości nie mniejszej niż 140.000 zł, tj. za winną czynu określonego w art. 200 § 1 i art. 201 k.k., w związku z art. 58 k.k. i w zbiegu z art. 10 § 2 k.k., i za to skazał ją na podstawie powołanych przepisów, przyjmując za podstawę wymiaru kary art. 201 k.k. w związku z art. 58, 36 § 3, art. 40 § 1 pkt 3 i art. 46 § 1 k.k., na karę 5 lat pozbawienia wolności, z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 21 stycznia 1977 r., 50.000 zł grzywny, pozbawienia praw publicznych na okres 5 lat i konfiskaty części mienia oraz na podstawie art. 42 § 1 k.k. orzekł względem niej zakaz zajmowania stanowisk związanych z materialną odpowiedzialnością; b) w okresie od dnia 16 marca 1976 r. do 9 października 1976 r. w K., jako sprzedawca kiosku należącego do Międzywojewódzkiej Handlowej Spółdzielni Inwalidów w K., przez nieterminowe sporządzanie dokumentacji i odprowadzanie utargu oraz niesprawdzanie dostarczonych jej towarów spowodowała w prowadzonym przez siebie kiosku niedobór towarowo-kasowy w wysokości 110.406,58 zł, tj. za winną czynu określonego w art. 218 § 1 k.k. i na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. a dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) postępowanie w tym zakresie umorzył, obciążając kosztami postępowania w tej części Skarb Państwa;3) uznał oskarżoną Jadwigę M. za winną popełnienia czynu opisanego w pkt II aktu oskarżenia i za ten czyn na podstawie art. 241 § i art. 36 § 3 k.k. skazał ją na karę 1 roku pozbawienia wolności i 5.000 zł grzywny; na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 19 lipca 1977 r. o amnestii (Dz. U. Nr 24, poz. 102) karę pozbawienia wolności oskarżonej darował, a na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. wymierzył oskarżonej łączną karę grzywny w wysokości 50.000 zł; na podstawie art. 49 k.k. Sąd Wojewódzi zarządził podanie wyroku do publicznej wiadomości przez ogłoszenie go w "Słowie Ludu".Od tego wyroku wnieśli rewizję prokurator i obrońca oskarżonej (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Nie można odmówić słuszności rewizji co do tego, że wyrównanie przez oskarżoną i jej rodzinę całej szkody wyrządzonej zagarnięciem mienia, a ponadto jeszcze w poważnej części spowodowanego niedoboru, powinno mieć istotny wpływ na wymiar kary. Sąd Wojewódzki ustalił, że oskarżona i jej rodzina do czasu rozpoczęcia rozprawy głównej wpłacili na pokrycie szkody 157.471,88 zł, a ponadto w dniu 6 października 1977 r. dalszą kwotę 42.674 zł. W ten sposób szkoda spowodowana zagarnięciem mienia (140.000 zł) została w całości naprawiona, a nadto na poczet spowodowanego niedoboru została wpłacona dalsza kwota - 60.145,88 zł.Skoro art. 57 § 2 pkt I k.k. zezwala na stosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary ze względu na postawę sprawcy, zwłaszcza gdy czynił starania o naprawienie szkody, to tym bardziej takie złagodzenie może być zastosowane w stosunku do sprawcy, który całą spowodowaną szkodę naprawił. Za zastosowaniem takiego dobrodziejstwa przemawia też interes społeczny, chodzi bowiem o to, by sprawca naprawił uszczerbek wyrządzony w mieniu społecznym, a zachęcić do tego może go przede wszystkim to, że w takiej sytuacji może on liczyć na korzystniejsze dla niego orzeczenie o karze.Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy zastosował do oskarżonej Jadwigi M. nadzwyczajne złagodzenie i karę pozbawienia wolności złagodził jej do 3 lat, a stosownie do art. 57 § 4 k.k. odstąpił od orzeczenia dodatkowej kary konfiskaty mienia oskarżonej.Natomiast Sąd Najwyższy uznał, że ze względu na duże nasilenie złej woli oskarżonej brak podstaw do złagodzenia wymierzonej jej w wysokości 50.000 zł grzywny oraz do odstąpienia od orzekania kar dodatkowych pozbawienia praw publicznych i zakazu zajmowania stanowisk związanych z materialną odpowiedzialnością (...).