IV KR 324/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pustelnik (sprawozdawca). Sędziowie: H. Kempisty, A. Michalczyk.Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Sanecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 1973 r. sprawy Heleny B., oskarżonej z art. 200 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 29 maja 1973 r.zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary w ten sposób, że obok orzeczonej grzywny i kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych wymierzył oskarżonej Helenie B. 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności i na poczet tej kary zaliczył jej okres tymczasowego aresztowania od dnia 15 marca 1973 r. (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 29 maja 1973 r. Helena B. została skazana na podstawie art. 200 § 1, art. 36 § 3 i art. 40 § 2 k.k. na 3 lata pozbawienia wolności z zaliczeniem tymczasowego aresztowania od dnia 15 marca 1973 r., 10.000 zł grzywny i pozbawienie praw publicznych na okres 3 lat za to, że w okresie od dnia 27 listopada 1971 r. do dnia 27 listopada 1972 r. w Ł., jako kierownik stoiska obuwniczego i galanterii skórzanej Pawilonu Handlowego Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w Ł., będąc odpowiedzialna w związku z zajmowanym stanowiskiem za powierzone jej mienie przywłaszczyła sobie gotówkę pochodzącą z utargów w sumie 79.142,40 zł na szkodę tejże spółdzielni.Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonej.Rewizja wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku przez wymierzenie oskarżonej łagodnej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania zarzuca wymierzenie "zbyt surowej kary pozbawienia wolności w stosunku do okoliczności podmiotowo-przedmiotowych czynu", a w szczególności wskutek niedostatecznego uwzględnienia, że oskarżona nie próbowała matactwa, okazała czynny żal, wpłaciła do kasy spółdzielni całą kwotę niedoboru, tj. 79.142,40 zł, w terminie 7 dni po zwolnieniu z pracy, a ponadto ma dobrą opinię.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizji nie można odmówić słuszności. Ustalenia Sądu Wojewódzkiego co do winy oskarżonej Heleny B. i ocenę prawną jej czynu trzeba uznać za prawidłowe. Oskarżona bowiem przyznała, że pobrała z utargów z kasy stoiska pieniądze i zadysponowała nimi jak swoją własnością, przekazując je Domiceli S., co zostało potwierdzone innymi dowodami. Słusznie zatem przyjmując, że oskarżona była jako kierownik stoiska odpowiedzialna za powierzone jej pieczy pieniądze, Sąd Wojewódzki zakwalifikował jej czyn jako przestępstwo określone w art. 200 § 1 k.k. Trafnie jednak podnosi rewizja, że wymierzona oskarżonej kara pozbawienia wolności jest rażąco surowa. Sąd Wojewódzki wymierzając karę miał wprawdzie na względzie nienaganny tryb życia oskarżonej, częściowe przyznanie się do winy, okazaną skruchę i fakt wyrównania szkody w całości już w toku postępowania przygotowawczego, jednakże wysokość orzeczonej kary pozbawienia wolności wskazuje, że okoliczności te uwzględnił tylko formalnie. Faktem jest, że oskarżona Helena B. w kilka dni po wykryciu niedoboru, w początkowym stadium postępowania przygotowawczego przed dniem 20 grudnia 1972 r. wyrównała całą szkodę, a pieniądze na ten cel osiągnęła ze sprzedaży swego domu mieszkalnego, obory oraz placu i materiałów, jakie miała na budowę stodoły. Okoliczność ta jest tak istotna, że musi mieć decydujący wpływ na wymiar kary. Jeżeli bowiem ustawa - art. 57 § 2 pkt 1 k.k. - przyjmuje, że postawa sprawcy, zwłaszcza wtedy, gdy czynił on starania o naprawienie szkody, może stanowić przesłankę do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, tj. wymierzenia kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, to tym bardziej trzeba uznać, iż postawa sprawcy, który wyrównał dobrowolnie całą wyrządzoną szkodę, jeżeli nawet w świetle całokształtu okoliczności sprawy nie uzasadnia wymierzenia kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, to w każdym razie uzasadnia wymierzenie takiemu sprawcy kary łagodnej, nie odbiegającej od tej granicy. Chodzi bowiem o społeczne oddziaływanie kary oraz zaakcentowanie, że dobrowolne naprawienie szkody pociąga za sobą dla sprawcy wyraźne korzyści w sferze kary.Sąd Wojewódzki wymierzył oskarżonej Helenie B. - mimo ustalenia tych okoliczności - karę pozbawienia wolności w takim wymiarze, w jakim mogłaby ona być wymierzona w sytuacji, gdyby oskarżona szkody nie wyrównała, przy czym trudno byłoby uznać ją za łagodną w stopniu rażącym.Mając to na względzie oraz podkreślone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności łagodzące, jak nienaganny dotychczas tryb życia oskarżonej, przyznanie się do winy i okazaną skruchę, Sąd Najwyższy uznał za słuszne złagodzić wymierzoną karę pozbawienia wolności o połowę, tj. do 1 roku i 6 miesięcy.Z tych przyczyn orzeczono jak w wyroku.