III KR 164/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN W. Sikorski (spr.).Sędziowie SN: J. Dankowski, R. Kryże.przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej H. Kubickiego.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna po rozpoznaniu sprawy U. B. oskarżonej z art. 200 § 1 k.k. i in. z powodu rewizji wniesionej przez obrońcą od wyroku Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 15 grudnia 1975 r., sygn. akt (...):1) zmienia zaskarżony wyrok w odniesieniu do oskarżonej U. \u1042 ., w części dotyczącej kary pozbawienia wolności w ten sposób, że karę tę łagodzi do 3-ch (trzech) lat i 6-ciu (sześciu) miesięcy, zaliczając na jej poczet okres tymczasowego aresztowania od dnia 12 sierpnia 1975 r.,2) zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania rewizyjnego i 14.200 zł opłaty za obie instancje.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w G. po rozpoznaniu sprawy U. B. oskarżonej o to, że:I. w okresie od dnia 1 stycznia 1969 r. do dnia 1 marca 1975 r. w G. jako pełniąca obowiązki głównego księgowego Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr (...) odpowiedzialna w związku z pełnioną funkcją za ochronę mienia społecznego - sporządzała fikcyjne listy płac, wykazy zapomóg, wnioski o zaliczkę i na ich podstawie podejmowała pieniądze z kasy, a nadto realizowała w kasie nierzetelne rachunki zakupu oraz nie odprowadzała na konto Szkoły zainkasowanych przez siebie z innych tytułów należności - zagarniając w ten sposób kwotę 85.197 zł, w tym 78.097,72 zł na szkodę tejże Szkoły oraz 7.100 zł na szkodę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddziału w G. - to jest o popełnienie przestępstwa z art. 201, 200 § 1, 266 § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 10 § 2 i 58 k.k. - wyrokiem z dnia 15 grudnia 1975 r. uznał ją za winną popełnienia zarzucanego jej czynu z tym ustaleniem, że łączna kwota zaboru wynosi nie mniej aniżeli 85.197,72 zł, na którą się składają następujące pozycje:ŕ. 78.097,72 na szkodę Szkoły podstawowej Specjalnej Nr (...) w G.,b. 7.100 zł na szkodę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i za to na podstawie art. 200 § 1 k.k. i art. 36 § 3 k.k. skazał na karę 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności i 50.000 zł grzywny.Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonej. Rewizja zarzucała rażącą surowość orzeczonej kary, wskutek pominięcia okoliczności łagodzących, a mianowicie faktu, że oskarżona nie była dotychczas karana, że posiada dobrą opinię środowiskową i zawodową, że jest człowiekiem chorym.W konkluzji rewizja obrońcy wnosiła o zmianę wyroku przez złagodzenie orzeczonej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki w rozważaniach nad wymiarem kary wysunął na czoło elementy przedmiotowe, pomijając dalszą problematykę, wynikającą z treści art. 50 k.k.Kara, zgodnie z dyrektywą zawartą w art. 50 § 1 k.k., powinna realizować cele w zakresie społecznego jej oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do skazanego. Kara, aby być słuszną i sprawiedliwą, powinna uwzględniać we właściwej proporcji oba wskazane wyżej aspekty.W zależności jednak od konkretnych okoliczności rozpatrywanego wypadku, przy dokonywaniu wymiaru kary wolno jest położyć większy nacisk na realizację jednego ze wskazanych celów kary, pamiętając o tym, że kara ma określoną funkcję społeczną.Położenie większego nacisku na realizację celu kary w zakresie osiągnięcia zadań zapobiegawczych i wychowawczych w stosunku do sprawcy przestępstwa może nastąpić w szczególności wtedy, gdy popełnienie tego przestępstwa nie jest wynikiem głębokiej demoralizacji sprawcy lecz swego rodzaju odstępstwem od dotychczasowej linii postępowania, cechującego uczciwego człowieka przestrzegającego zasad współżycia w społeczeństwie.W sprawie niniejszej niczym nie dałoby się uzasadnić tezy, że oskarżona U. B. jest osobą o nagannych cechach osobowości. Przeciwnie, wszystko wskazuje na to, że oskarżona jest przypadkowym sprawcą przestępstwa. W dotychczasowej linii jej postępowania nie można dopatrzyć się demoralizacji. Znajduje to swój wyraz nie tylko w niekaralności oskarżonej, ale również w opiniach środowiskowych.Jeśli do tego dodać, że oskarżona, jak wynika z treści dołączonych do akt opinii lekarskich, jest człowiekiem chorym, co niewątpliwie zwiększa dolegliwość odbywania kary pozbawienia wolności, należało uznać podniesiony w rewizji zarzut rażącej niewspółmierności (surowości) orzeczonej kary pozbawienia wolności za zasadny.Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że kara 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, będzie karą współmierną, odpowiadającą dyrektywom zawartym w art. 50 k.k.