Rw 213/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: kpt W. Oziębło, ppłk E. Matwijów (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Jaroń.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 1986 r. na rozprawie sprawy: 1) Jarosława P., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 218 § 1 k.k., z zastosowaniem art. 73 § 1 i 2, art. 74 § 1, art. 75 § 2 ust. 1 i art. 36 § 4 k.k., na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata, 70.000 zł grzywny i zobowiązanie do częściowego naprawienia szkody przez wpłatę na rzecz JW w N. kwoty 100.000 zł z 8% odsetek od sierpnia 1985 r., 2) Grzegorza K., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 325 § 2 k.k. w zb. z art. 208 k.k., z zastosowaniem art. 36 § 3, art. 296 § 1 i 2 k.k. oraz art. 5 i 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 60.000 zł grzywny, degradacji, konfiskaty mienia w całości oraz podania wyroku do publicznej wiadomości, 3) Wiesława B., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 325 § 2 k.k. w zb. z art. 208 k.k., z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k. oraz art. 5 i 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej, na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 60.000 zł grzywny, konfiskaty mienia w całości oraz podania wyroku do publicznej wiadomości i zobowiązanie do wpłacenia na rzecz JW w N. kwoty 2.316 zł tytułem odszkodowania, 4) Henryka K., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 208 k.k., z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k. i art. 5 i 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej, na karę 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, 40.000 zł grzywny, konfiskaty mienia w całości oraz podania wyroku do publicznej wiadomości i zobowiązanie do wpłacenia na rzecz JW w N. kwoty 2.316 zł tytułem odszkodowania, 5) Andrzeja J., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 325 § 2 k.k. w zb. z art. 208 k.k., z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k. i art. 5 i 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej, na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 40.000 zł grzywny, konfiskaty mienia w całości oraz podania wyroku do publicznej wiadomości i zobowiązanie wpłacenia na rzecz JW w N. kwoty 2.316 zł tytułem odszkodowania, 6) Wojciecha G., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 325 § 2 k.k. w zb. z art. 208 k.k., z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k. oraz art. 5 i 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej, na karę 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności, 30.000 zł grzywny, konfiskaty mienia w całości oraz podania wyroku do publicznej wiadomości, 7) Stanisława K., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 325 § 2 k.k. w zb. z art. 208 k.k. i art. 58 k.k., z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k. i art. 5 i 6 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej, na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 80.000 zł grzywny, konfiskaty mienia w całości oraz podania wyroku do publicznej wiadomości, 8) Andrzeja W., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 199 § 1 k.k., z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k., na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz 40.000 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionych przez oskarżonych Wiesława B. i Andrzeja W. oraz obrońców oskarżonych Jarosława P., Henryka K., Andrzeja J., Stanisława K., Wojciecha G. i Grzegorza K. od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 31 stycznia 1986 r.,rewizji obrońców oskarżonych Jarosława P., Andrzeja J., Stanisława K., Grzegorza K. oraz rewizji Andrzeja W. i Wiesława B nie uwzględnił, natomiast uwzględniając rewizję obrońcy oskarżonego Henryka K. wyrok w części dotyczącej tego oskarżonego uchylił i sprawę przekazał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, uwzględniając zaś rewizję obrońcy oskarżonego Wojciecha G. - wyrok zmienił przez złagodzenie wymierzonej temu oskarżonemu kary do 8 miesięcy pozbawienia wolności na podstawie art. 57 § 2 pkt 1 i § 3 pkt 2 (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżyli obrońcy oskarżonych Jarosława P., Andrzeja J., Stanisława K., Grzegorza K. oraz oskarżeni Andrzej W., i Wiesław B., przy czym (...) obrońca oskarżonych Henryka K., Andrzeja J., Stanisława K. i Wojciecha G. zarzucił temu wyrokowi:a) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w stosunku do oskarżonego Henryka K., polegający na oparciu orzeczenia o winie tego oskarżonego na wątpliwych pomówieniach innych współoskarżonych,b) obrazę przepisów postępowania (art. 387 pkt 2 k.p.k.), a konkretnie art. 155 § 3 k.p.k. z powodu oddalenia wniosku dowodowego co do przesłuchania w charakterze świadka Dariusza U., który to dowód miał istotne znaczenie dla obrony oskarżonego Henryka K.,c) obrazę przepisów prawa materialnego przez błędne zakwalifikowanie czynów oskarżonych Andrzeja J., Stanisława K. i Wojciecha G. z art. 325 § 2 k.k. w zb. z art. 208 k.k., zamiast z art. 325 § 2 k.k. w zb. z art. 199 § 1 k.k.,d) wymierzenie rażąco surowej kary pozbawienia wolności w stosunku do zawinienia oskarżonych,i na tej podstawie wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej Henryka K. i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji w tym zakresie do ponownego rozpoznania, 2) zakwalifikowanie czynów pozostałych oskarżonych z art. 325 § 2 k.k. w zb. z art. 199 § 1 k.k. i wymierzenie im znacznie łagodniejszych kar pozbawienia wolności (...).Po wysłuchaniu obrońców popierających rewizje i zawarte w nich wnioski, a także przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o nieuwzględnienie wszystkich rewizji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, zważył, co następuje:(...) Co do rewizji obrońcy oskarżonych Henryka K., Andrzeja J., Stanisława K. i Wojciecha G. - słuszna jest rewizja obrońcy w odniesieniu do oskarżonego Henryka K.Zawarty w tej rewizji wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania jest całkowicie zasadny; faktycznie bowiem wydany został on z obrazą podstawowych przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na jego treść (art. 387 pkt 2 k.p.k.).Oskarżony Henryk K., konsekwentnie nie przyznając się do współudziału we włamaniu do magazynu, wyjaśnił, że w ogóle nie wchodził do magazynu i z nikim się nie umawiał w celu dokonania kradzieży włamania.Kiedy przybył do parku samochodowego, oskarżeni, którzy go obciążają, siedzieli na jego samochodzie, na którym znajdowały się także skradzione przedmioty mundurowe. Współoskarżony Stanisław K., pomawiając o współudział w kradzieży z włamaniem oskarżonego Henryka K., podał, że przed dokonaniem włamania, w którym aktywnie uczestniczył ten ostatni, rozmawiał z pełniącym wówczas służbę wartowniczą wartownikiem Dariuszem U., aby wpuścił ich do magazynu; obrońca oskarżonego Henryka K., dążąc do wykazania bezpodstawności tych pomówień, wniósł o bezpośrednie przesłuchanie tego wartownika.Sąd pierwszej instancji oddalił ów wniosek dowodowy, uzasadniając to tym, że okoliczność, która za pomocą tego dowodu powinna być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.Decyzją tą sąd pierwszej instancji dopuścił się rażącego naruszenia prawa do obrony (art. 9 k.p.k.). Wagę tego rażącego naruszenia prawa do obrony potęguje jeszcze fakt, że sąd ten oparł skazanie oskarżonego Henryka K. wyłącznie na niekonsekwentnych i niejednolitych w swej treści pomówieniach niektórych oskarżonych, nadając im walor pełnej wiarygodności, a odmawiając tego przymiotu wyjaśnieniom oskarżonego Henryka K. tylko dlatego, że był on już karany sądownie za podobne przestępstwo. W obecnym stanie sprawy merytoryczne rozpoznanie rewizji obrońcy tego oskarżonego nie jest możliwe nie tylko z uwagi na niesprawdzenie jego obrony, ale również z powodu nieprzeprowadzenia przez sąd pierwszej instancji pełnej oceny pomówień oskarżonych (...).Zgodzić się należy również z poglądem, że zaskarżony wyrok dotknięty jest wewnętrzną niesprawiedliwością w zakresie kary wymierzonej oskarżonemu Wojciechowi G.Oskarżony ten, będąc wezwany na przesłuchanie w charakterze świadka, kiedy organy ścigania nie znały jeszcze jego przestępczej działalności, z własnej woli obciążył się, przyznając się do popełnienia przestępstwa, i ujawnił zarazem jego przebieg oraz osobę z nim współdziałającą.Jeżeli sprawca przestępstwa ujawnia z własnej woli swój udział w przestępstwie, tym bardziej w sytuacji, gdy organy ścigania o jego udziale nie wiedzą, to takie zachowanie należy traktować co najmniej jako istotną okoliczność łagodzącą. Pogląd ten wspiera treść art. 57 § 2 pkt 1 k.k., w myśl którego sąd orzekający może zastosować nawet nadzwyczajne złagodzenie kary wobec sprawcy przestępstwa, który przyczynił się do ujawnienia przestępstwa.Oceniając zaś w tym kontekście wymierzoną oskarżonemu Wojciechowi G. karę oraz mając na uwadze te wszystkie okoliczności przedmiotowo-podmiotowe, na które zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, Sąd Najwyższy uznał, że nie tylko ta kara, ale również kara w granicach minimum ustawowego zagrożenia przewidzianego za przestępstwo określone w art. 208 k.k. byłaby dla tego sprawcy rażąco surowa, i w tej sytuacji zastosował do niego nadzwyczajne złagodzenie i karę pozbawienia wolności złagodził do 8 miesięcy (...).