Rw 739/84
WyrokIzba Karna1985-01-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd orzekający, zamierzając zmienić kwalifikację prawną czynu zarzucanego oskarżonemu, ma obowiązek uprzedzić o tym strony, gdy zmiana ta ma dla nich znaczenie, a jej zaniechanie może wpłynąć na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd orzekający ma obowiązek uprzedzić strony o zamiarze zmiany kwalifikacji prawnej czynu, jeśli ma to dla nich znaczenie. W analizowanej sprawie, niezastosowanie się do art. 346 k.p.k. miało istotne znaczenie dla prokuratora, ponieważ umożliwiłoby mu objęcie ściganiem z urzędu czynu ściganego z oskarżenia prywatnego, co zapobiegłoby umorzeniu postępowania. Obraza przepisów postępowania mogła mieć wpływ na treść wyroku.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Garnizonowy w N. umorzył postępowanie karne wobec Marka W. o czyn z art. 156 § 3 w zw. z art. 156 § 2 k.k. Prokurator wniósł rewizję na niekorzyść oskarżonego, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę przepisów prawa karnego materialnego i procesowego. Zarzucił sądowi pierwszej instancji, że błędnie uznał działanie sprawcy za nieumyślne i nie uprzedził stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w N. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: płk J. Jeż (sprawozdawca), płk J. Juszczak.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr J. Obara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu11 stycznia 1985 r. na rozprawie sprawy Marka W., wobec którego na podstawie art. 11 pkt 4 k.p.k. nieprawomocnie umorzono postępowanie karne o czyn określony w art. 156 § 3 w zw. z art. 156 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez zastępcę prokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. - na niekorzyść - od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 27 listopada 1984 r.,uwzględniając rewizję prokuratora, zaskarżony wyrok w sprawie Marka W. uchylił i sprawę tę przekazał Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w N. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczne(..) W rewizji złożonej na niekorzyść oskarżonego prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że sprawca działał nieumyślnie, i w konsekwencji obrazę art. 311 § 3 w zw. z art. 311 § 1 i art. 316 k.k., z których zakwalifikowano w akcie oskarżenia zarzucany czyn, a ponadto obrazę art. 346 k.p.k. przez nieuprzedzenie na rozprawie stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu na art. 156 § 3 k.k., co umożliwiało oskarżycielowi publicznemu objęcie ścigania tego czynu z urzędu. Podnosząc te zarzuty, prokurator domagał się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Po wysłuchaniu wystąpienia przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierającego rewizję oraz wniosku obrońcy o jej nieuwzględnienie i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył w tej sprawie, co następuje:Rewizja prokuratora tylko częściowo jest zasadna. W szczególności nietrafny jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku oraz zarzut obrazy przepisów prawa karnego materialnego. Wprawdzie sąd pierwszej instancji niezbyt precyzyjnie skonfrontował treść wyjaśnień oskarżonego na rozprawie z wyjaśnieniami złożonymi w toku postępowania przygotowawczego, jednakże nawet odczytywanie wszystkich fragmentów tych wyjaśnień z dochodzenia nie doprowadziłoby do konkluzji, że oskarżony w sposób umyślny uderzył pokrzywdzonego trzymanym w ręku słoikiem (...).Nie można natomiast odmówić racji rewizji w zakresie zarzutu obrazy przepisów procesowych. Stosownie do brzmienia art. 346 k.p.k., sąd orzekający w wypadku zamierzonej zmiany oceny prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu obowiązany jest na rozprawie uprzedzić o tym strony, gdy ma to dla nich znaczenie. W konkretnym wypadku takie uprzedzenie o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu z art. 311 § 3 w zw. z art. 311 § 1 i 316 k.k. na art. 156 § 3 w zw. z art. 156 § 2 k.k. miało istotne znaczenie dla prokuratora, gdyż umożliwiłoby mu skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 577 § 2 k.p.k., tj. objęcie oskarżeniem z urzędu czynu ściganego z oskarżenia prywatnego, i wówczas nie doszłoby do umorzenia postępowania w trybie przewidzianym w art. 11 pkt 4 k.p.k.Biorąc pod uwagę fakt, że wymieniona obraza przepisów postępowania mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, należało orzec jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KZ 93/78 1978-06-24Czy sąd właściwy rzeczowo, który otrzymał sprawę od sądu niższej instancji z powodu zmiany kwalifikacji prawnej czynu, może zwrócić akta prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego i sporządzenia nowe…
- III KZ 248/58 1959-10-01Czy sąd może zwrócić akt oskarżenia prokuratorowi w celu zmiany kwalifikacji prawnej czynu i przeredagowania jego punktów po doręczeniu oskarżonemu odpisu aktu oskarżenia?
- V KRN 264/73 1973-07-17Czy sąd może przypisać oskarżonemu przestępstwo o innej kwalifikacji prawnej niż zarzucana w akcie oskarżenia, jeśli ustalenia faktyczne wskazują na popełnienie innego czynu, a postępowanie w zakresie tego innego czynu z…
- III KK 367/14 2015-05-08Czy Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego, mógł zmienić kwalifikację prawną czynu i wymierzyć surowszą karę jednostkową, jeśli zmiana ta opierała się na ustaleniach faktyczn…
- V KK 412/18 2018-11-13Czy sąd odwoławczy, działając w ramach apelacji wniesionej na korzyść oskarżonego, może poprawić kwalifikację prawną czynu na niekorzyść oskarżonego, jeśli nie wniesiono środka odwoławczego na jego niekorzyść?
Powołane przepisy
art. 11 pkt 4 KPKart. 156 § 3art. 156 § 2 KKart. 311 § 3art. 311 § 1art. 316 KKart. 346 KPKart. 156 § 3 KKart. 577 § 2 KPK§ 3§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.