II CR 6/85
WyrokIzba Cywilna1985-01-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak dowodu doręczenia członkowi zawiadomienia o wykluczeniu ze spółdzielni wraz z uzasadnieniem, przy jednoczesnej wiedzy członka o treści uchwały, skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia powództwa o uchylenie uchwały?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak dowodu doręczenia członkowi zawiadomienia o wykluczeniu ze spółdzielni wraz z uzasadnieniem, zgodnie z art. 24 § 3 Prawa spółdzielczego, powoduje, że termin do wniesienia powództwa o uchylenie uchwały, przewidziany w art. 42 § 3 Prawa spółdzielczego, w ogóle nie rozpoczyna biegu. Wiedza członka o treści uchwały, w odróżnieniu od stanu prawnego obowiązującego pod rządem ustawy z 1961 r., nie wywołuje w tym zakresie skutków prawnych.Stan faktyczny
Powód domagał się uchylenia uchwały Komisji Likwidacyjnej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej o wykluczeniu go ze spółdzielni. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając je za spóźnione ze względu na upływ sześciotygodniowego terminu z art. 42 § 3 Prawa spółdzielczego. Sąd pierwszej instancji przyjął, że powód wiedział o uchwale, mimo braku dowodu jej doręczenia. Powód wniósł rewizję, zarzucając m.in. nieważność uchwały i naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w K. do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania rewizyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Ł. Grygołajtys.Sędziowie SN: M. Zakrzewska, G. Borkowski (spraw.).SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 1985 r. sprawy z powództwa W.K. przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w C. o uchylenie uchwały na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 24 września 1984 r. sygn. I C (...).Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w K. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 24.9.1984 r. Sąd Wojewódzki w K. oddalił powództwo W.K., który domagał się uchylenia uchwały Komisji Likwidacyjnej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w W., z dnia 26.9.83 r., którą wykluczono powoda ze Spółdzielni.Zdaniem Sądu Wojewódzkiego powództwo jest spóźnione.Wprawdzie pozwana Spółdzielnia nie wykazała, że zawiadomiła powoda o treści uchwały Komisji Likwidacyjnej, jednakże na rozprawie sądowej w dniu 15.12.83 r., na której powód był obecny, świadek K. zeznała, że Komisja Likwidacyjna podjęła uchwałę o wykluczeniu powoda ze Spółdzielni.Nadto w dniu 1.12.83 do akt sprawy Sądu Rejonowego. w K. sygn. (...) z powództwa powoda p-ko RSP w W. został złożony odpis tej uchwały. Pozew w sprawie niniejszej został złożony dopiero w lipcu 1984 r., a więc po upływie sześciotygodniowego terminu przewidzianego w art. 42 § 3 "Prawa spółdzielczego". Brak przesłanek do przyjęcia, że w sprawie zachodzą wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie, tym bardziej, że powód, jak to wynika z jego pisma do pozwanej z dnia 25.2.84 r., był zorientowany co do możliwości i trybu zaskarżenia uchwały Komisji Likwidacyjnej.Od powyższego wyroku wniósł rewizję powód, który podnosząc zarzuty przewidziane w art. 368 pkt 1, 3 i 4 k k.p.c. domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia powództwa ew. uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania rewizyjnego.Pozwana wniosła o oddalenie rewizji i przyznanie zwrotu kosztów instancji rewizyjnej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Bezzasadny jest zarzut skarżącego, że Komisja Likwidacyjna nie była uprawniona do wykluczenia powoda ze Spółdzielni, w związku z czym jej uchwała w tym przedmiocie jest dotknięta nieważnością. Artykuł 119 § 3 "Prawa spółdzielczego" przewiduje możliwość upoważnienia likwidatora przez właściwy centralny związek do dokonywania m.in. takich czynności, które wymagają uchwały walnego zgromadzenia. Z możliwości tej skorzystał Zarząd Centralnego Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych, który uchwałą z dnia 12.8.1983 r. (...) upoważnił Komisję Likwidacyjną pozwanej także do rozwiązywania stosunku członkowstwa z członkami tej Spółdzielni. Nie ulega zatem wątpliwości, że uchwała o wykluczeniu powoda została podjęta przez właściwy organ Spółdzielni.Trafnie natomiast skarżący zarzucił, że pozwana nie wykazała, że doręczyła powodowi zawiadomienie o wykluczeniu.Art. 24 § 3 "Prawa spółdzielczego" uzależnia skuteczność wykluczenia od doręczania członkowi zawiadomienia o wykluczeniu wraz z uzasadnieniem. W aktach (...) Sądu Rejonowego w K. brak jest dowodu, że powodowi doręczono odpis odpowiedzi na pozew, której załącznikiem (...) była kwestionowana uchwała. W tej sytuacji przyjąć należy, że przewidziany w art. 42 § 3 "Prawa spółdzielczego" termin do wniesienia powództwa o uchyleniu uchwały w ogóle nie rozpoczął swego biegu, a tym samym powództwa nie można uznać za spóźnione. Okoliczność, że powód wiedział o treści uchwały - odmiennie niż to miało miejsce pod rządem ustawy z 17.2.1961 r. "O spółdzielniach i ich związkach" - nie wywiera w tym zakresie żadnych skutków prawnych.Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 388 § 1 i 108 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 2374/22 2024-02-29Czy uchwała o wykluczeniu członka ze spółdzielni jest skuteczna, jeśli uzasadnienie nie precyzuje konkretnych zachowań członka, które wyczerpują przesłanki wykluczenia określone w statucie i prawie spółdzielczym, a także…
- V CKN 461/00 2001-10-12Czy termin do wniesienia powództwa o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni, utrzymującej w mocy uchwałę rady nadzorczej o wykluczeniu członka, biegnie od dnia zawiadomienia członka o uchwale walnego zgromadz…
- IV CSK 688/15 2016-07-06Czy uchwała o wykluczeniu członka spółdzielni, która nie zawiera uzasadnienia motywów organu spółdzielni, jest zgodna z prawem?
- I PR 804/63 1965-04-05Czy członek spółdzielni, który odwołał się od decyzji o wykluczeniu ze spółdzielni po terminie, może dochodzić swoich praw na drodze sądowej, jeśli organ odwoławczy (walne zgromadzenie) nie podjął uchwały w jego sprawie?
- I CR 407/74 1974-10-15Czy doręczenie zawiadomienia o wykluczeniu członka ze spółdzielni poprzez złożenie go w urzędzie pocztowym, a następnie zwrot do nadawcy z powodu niepodjęcia przez adresata, jest skuteczne i czy otwiera drogę sądową do u…
Powołane przepisy
art. 42 § 3art. 368 pkt 1Art. 24 § 3art. 388 § 1§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.