II CZ 11/85

PostanowienieIzba Cywilna1985-02-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona może skutecznie odwołać czynność procesową cofnięcia pozwu, jeśli decyzja o cofnięciu nie była dotknięta wadą woli i nie powstały nowe okoliczności uzasadniające odwołanie?
Ratio decidendi
Czynność procesową, w tym cofnięcie pozwu, można odwołać jedynie z przyczyn uznanych przez sąd za uzasadnione, takich jak wady oświadczenia woli lub okoliczności powstałe następczo. Jeśli decyzja o cofnięciu pozwu nie była dotknięta wadą woli, a nowe okoliczności (np. możliwość przeprowadzenia dowodu z badań krwi, który mógł być zgłoszony wcześniej) nie usprawiedliwiają odwołania, cofnięcie pozwu jest skuteczne, a sąd prawidłowo umarza postępowanie.
Stan faktyczny
Powód wytoczył powództwo o zaprzeczenie ojcostwa. Następnie cofnął pozew, twierdząc, że nie jest w stanie wykazać niepodobieństwa bycia ojcem dziecka. Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie. Powód wniósł zażalenie, odwołując swoje oświadczenie o cofnięciu pozwu i powołując się na możliwość przeprowadzenia dowodu z grupowego badania krwi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego o umorzeniu postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN K. Zakrzewska.Sędziowie SN: A. Gola, J. Niejadlik (spr.).SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 1985 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Wiktora J. przecinko Renacie J. i Mateuszowi J. o zaprzeczenia ojcostwa, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 16 listopada 1984 r.,postanawia: oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePozwana Renata J. urodziła 1 maja 1984 r. syna Mateusza J. Powód Wiktor J. - jej mąż - wytoczył powództwo o zaprzeczenie swego ojcostwa. Na rozprawie w dniu 16 listopada 1984 r. cofnął pozew. W tej sytuacji Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie w sprawie.Zażalenie powoda jest bezzasadne.Powód odwołał w zażaleniu oświadczenie woli o cofnięciu pozwu. Dyspozycyjną czynność procesową - nie wyłączając cofnięcia pozwu - może strona odwołać jedynie z przyczyn uznanych przez sąd za uzasadnione. Do takich przyczyn należą tak wady woli, jak i okoliczności powstałe następczo, umożliwiające cofnięcie czynności dokonanych pod każdym względem prawidłowo.Powód przyznał, że współżył z żoną do końca sierpnia 1983 r. oraz złożył oświadczenie, iż nie wie, czy przed wrześniem 1983 r. żona obcowała z innymi mężczyznami. Nie ma jednak pewności, czy jest ojcem małol. Mateusza J., ponieważ w tygodniowym okresie płodności żony w miesiącu sierpniu 1983 r. przebywał w szpitalu; dlatego wytoczył powództwo o zaprzeczenie ojcostwa. Podał jednak do wiadomości Sądu Wojewódzkiego, iż cofa pozew, bo nie jest w stanie wykazać, że zachodzi niepodobieństwo, żeby mógł być ojcem dziecka urodzonego przez żonę. Powyższe dane wskazują, że decyzja powoda w przedmiocie cofnięcia pozwu nie była dotknięta wadą woli. Skoro tak, to umarzając postępowanie w sprawie nie naruszył Sąd Wojewódzki przepisów art. 203 § 4 i 355 § 1 k.p.c. W konsekwencji, nie można było uznać za skuteczne odwołania - z tej przyczyny - czynności procesowej cofnięcia pozwu.Dane ujawnione do protokołu rozprawy przemawiają przeciwko temu, żeby przed zamknięciem rozprawy wnosił powód o dopuszczenie dowodu z grupowego badania krwi stron. Zgłoszenie po raz pierwszy takiego wniosku w zażaleniu nie można zaś uznać za okoliczność następczo usprawiedliwiającą odwołanie cofnięcia pozwu. Na dowodach - nie będących nowymi - nie można przecież oprzeć zaskarżenia. Wniosek o przeprowadzenie dowodu, który strona mogła powołać przed zamknięciem rozprawy, nie może więc prowadzić do obalenia postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania.Dlatego zażalenie powoda oddalono (art. 387, 397 § 2 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 203 § 4art. 387§ 4§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.