IV CSK 297/19
WyrokIzba Cywilna2019-10-22
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwu w postępowaniu cywilnym może nastąpić w sposób dorozumiany, nawet jeśli nie ma wyraźnego oświadczenia powoda, a pełnomocnicy nie mają umocowania do zrzeczenia się roszczeń i nie ma zgody pozwanego na cofnięcie?Ratio decidendi
Czynności procesowe, w tym cofnięcie pozwu, mogą być dokonywane w sposób dorozumiany, o ile nie zastrzeżono dla nich szczególnej formy. Istotny jest cel czynności, a nie jej forma. Sąd Najwyższy podkreślił, że w doktrynie i judykaturze powszechnie przyjmuje się, że czynność procesowa może być dokonana w każdy sposób pozwalający na zdiagnozowanie jej istoty i celu, w tym zachowania konkludentne czy zaniechania.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego zasądzającego od pozwanego odsetki ustawowe za opóźnienie. Skarżący podniósł zagadnienie prawne dotyczące możliwości dorozumianego cofnięcia pozwu. Sąd Najwyższy rozważał, czy cofnięcie pozwu może nastąpić w sposób dorozumiany.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie występuje wskazana przyczyna kasacyjna.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 297/19 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przeciwko Syndykowi masy upadłości Z. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą S. w T. w upadłości o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2019 r. Sąd Apelacyjny w (...) w sprawie o zapłatę oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 29 listopada 2017 r., zasądzającego od pozwanego odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 293 493,40 złotych od dnia 7 października 2013 r. Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy na podstawie art. 203 § 1 k.p.c. możliwe jest skuteczne cofnięcie pozwu w sposób dorozumiany, w razie braku wyraźnego oświadczenia powoda o cofnięciu pozwu, przy jednoczesnym braku umocowania pełnomocników powoda do
2 zrzeczenia się roszczeń i braku zezwolenia pozwanego na cofnięcie pozwu. Zdaniem skarżącego, odpowiedź na wskazane zagadnienie powinna być negatywna, co oznacza, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zagadnienie prawne, które - zdaniem skarżącego - uzasadnia przyjęcia skargi do rozpoznania, sprowadza się w istocie do pytania, czy czynności procesowe podejmowane przez strony w postępowaniu cywilnym - w tym wypadku cofnięcie pozwu - mogą być dokonywane w sposób dorozumiany. Odpowiedź twierdząca na tak sformułowane pytanie jest oczywista, w doktrynie bowiem, a także w judykaturze przyjmuje się powszechnie, że czynność procesowa, jeżeli nie zastrzeżono dla niej żadnej kwalifikowanej formy, może być dokonana w każdy sposób pozwalający na zdiagnozowanie jej istoty i celu. W niektórych przypadkach mogą to być nawet zachowania konkludentne, w tym - zaniechania (np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1937 r., C.II. 2952/36, OSP 1938, poz. 88, z dnia 14 maja 1937 r., C.II. 38/37, OSP 1938, poz. 154, z dnia 26 maja 1937 r., C.III. 2755/36, Zb.Urz. 1938, poz. 147, z dnia 19 lipca 1937 r., C.III. 1662/35, Zb.Urz. 1938, poz. 193, i z dnia 28 lutego 1958 r., 3 CR 464/57, OSPiKA 1960, nr 11, poz. 290, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2004 r., I CK 204/04, OSNC 2005, nr 10, poz. 176, oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2007 r., IV CZ 33/07, „Izba Cywilna” 2008, nr 12, s. 46, i z dnia 11 stycznia 2019 r., V CZ 91/18, nie publ.). Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w uchwale całej Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 grudnia 1969 r., III PZP 43/69 (OSNCP 1970, nr 3, poz. 40), stwierdzając m.in., że zawarcie ugody przed sądem w toku procesu oznacza w świetle przepisów kodeksu postępowania cywilnego dorozumianą wolę odstąpienia od zgłoszonego w pozwie. Normatywne potwierdzenie dla tej tezy można wywieść m.in. z art. 130 § 1 in fine k.p.c., przewidującego, że niedokładności pisma procesowego (scil. czynności procesowej) nie stanowią przeszkody do nadania pismu (czynności procesowej) właściwego znaczenie i biegu. Najważniejszy jest cel pisma i zawartej w nim czynności, a nie brzmienie lub nadana forma.
3 W tej sytuacji należy przyjąć, że wskazana przyczyna kasacyjna (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) nie występuje, co uzasadnia orzeczenie, jak w sentencji. as] jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 789/14 2015-09-18Czy cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia po przymusowym wyegzekwowaniu świadczenia na podstawie nakazu zapłaty, który nie uprawomocnił się, jest dopuszczalne i czy sąd powinien odmówić jego uwzględnienia?
- III SO 6/16 2017-02-01Czy sąd drugiej instancji, uchylając wyrok i umarzając postępowanie na skutek cofnięcia pozwu przez powoda, prawidłowo ocenił, czy cofnięcie pozwu nastąpiło w związku z zaspokojeniem roszczenia przez pozwanego?
- III CR 768/58 1958-11-12Czy cofnięcie pozwu połączone ze zrzeczeniem się roszczenia jest dopuszczalne w sytuacji, gdy złożono rewizję nadzwyczajną, a wyrok w stosunku do danego pozwanego stał się prawomocny?
- II CZ 11/85 1985-02-27Czy strona może skutecznie odwołać czynność procesową cofnięcia pozwu, jeśli decyzja o cofnięciu nie była dotknięta wadą woli i nie powstały nowe okoliczności uzasadniające odwołanie?
- C 958/51 1952-04-29Czy cofnięcie pozwu po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, ale przed jego uprawomocnieniem, jest dopuszczalne w postępowaniu rewizyjnym i skutkuje uchyleniem wyroku oraz umorzeniem postępowania?
Powołane przepisy
art. 203 § 1 KPCart. 130 § 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPC§ 1§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy