V CZ 91/18

Sygn. akt V CZ 91/18 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa H. S.A. w Z. przeciwko Gminie Z. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli lub zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 stycznia 2019 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 sierpnia 2018 r., sygn. akt V ACa (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Powódka w skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 marca 2018 r. zawarła wniosek o zwolnienie jej w części od opłaty sądowej od skargi podając, że podtrzymuje dotychczasową argumentację, która uzasadniała jej wniosek w zakresie opłaty od apelacji. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2018 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powódki, podał, że nie wykazała i nie udowodniła, że nie jest w stanie ponieść opłaty, a niewystarczające było odwołanie się wyłącznie do okoliczności, które były podstawą zwolnienia jej od opłaty sądowej od apelacji postanowieniem z dnia 6 marca 2017 r. Przyjął, że powódka powinna wykazać przesłanki przewidziane w art. 103 u.k.s.c., a poprzednie postanowienie nie ma mocy wiążącej w odniesieniu do kolejnego wniosku. Rzeczą powódki było 2 wykazanie pogorszenia jej sytuacji albo braku jej zmiany. Nie doszło także do wniesienia zadeklarowanej części opłaty. Postanowienie oddalające wniosek powódki zostało doręczone jej pełnomocnikowi w dniu 29 czerwca 2018 r., nie doszło jednak do wniesienia opłaty od skargi, zgodnie z art. 112 ust. 3 u.k.s.c. Powódka objęła zażaleniem także postanowienie z dnia 22 czerwca 2018 r., oddalające jej wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej. Podniosła, że postanowienie to zostało doręczone osobie, która nie była w tym czasie pracownikiem kancelarii pełnomocnika. Upoważnioną do odbioru pism była asystentka pełnomocnika D. D. Kancelaria pełnomocnika powódki mieści się na dziewiątym piętrze w lokalu o numerze (…), natomiast J. S. pracuje w biurze innej firmy, mieszczącym się na piątym piętrze. Wobec tego pełnomocnik powódki zapoznał się z postanowieniem z dnia 22 czerwca w dniu 3 września 2018 r., chociaż wiedzę o jego wydaniu powziął z treści zaskarżonego postanowienia. Sąd Apelacyjny nie odniósł się do twierdzenia powódki, że jej sytuacja nie uległa zmianie od postanowienia z dnia 6 marca 2017 r., co przemawia za uprawdopodobnieniem jej rzeczywistej sytuacji także w chwili obecnej. Domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Apelacyjny dokonywał doręczeń pism sądowych i orzeczeń, stosownie do art. 133 § 3 k.p.c., ustanowionemu przez powódkę pełnomocnikowi, na wskazany przez niego adres. Nie zostały przewidziane żadne odrębne sposoby doręczania pism adwokatom, radcom prawnym lub rzecznikom patentowym (por. uchwałę SN z dnia 22 kwietnia 1994 r., III CZP 53/94, OSNCP 1994, nr 11, poz. 214). Pełnomocnikom tym będącym osobami fizycznymi, doręczeń dokonuje się według reguł przewidzianych w art. 133 § 1, a także art. 135, art. 139 k.p.c. Ustanowienie osoby upoważnionej do odbioru pism sądowych (pełnomocnika do doręczeń) stanowi czynność strony, której skutkiem jest dokonywanie doręczeń do rąk tej osoby w sposób przewidziany dla osób fizycznych lub prawnych, w zależności od tego, która z nich została upoważniona. Przepisy k.p.c. o doręczeniach mają charakter obligatoryjny, co oznacza, że wiążą zarówno sąd, jak i strony, wyłączając wszelką swobodną dyspozycję stron co do sposobu 3 doręczania przesyłek sądowych (postanowienie z dnia 9 listopada 2017 r., I CZ 95/17, niepubl.). Pełnomocnik będący osobą fizyczną może upoważnić wskazaną osobę do odbioru pism sądowych. Upoważnienie to nie musi być udzielone na piśmie, można poprzestać na formie ustnej, czy udzielić go w sposób dorozumiany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 1999 r., II CKN 509/99, OSNC 2000, nr 2, poz. 242, z dnia 24 czerwca 2008 r., I PZ 13/08, OSNP 2009, nr 19-20, poz. 262). Decyzja pełnomocnika związana jest z systemem organizacji kancelarii i obiegu w niej korespondencji, nie stanowi upoważnienia o jakim mowa w art. 133 § 3 k.p.c. Sąd Apelacyjny nie został powiadomiony przez pełnomocnika powódki o przyjętym sposobie obiegu korespondencji w kancelarii, jak też o osobie upoważnionej do odbioru korespondencji sądowej, czy zmianach w tym względzie. Z dowodu doręczenia pełnomocnikowi powódki postanowienia z dnia 22 czerwca 2018 r. wynika, że odbiór tej przesyłki został potwierdzony przez osobę, która dokonywała tych czynności w odniesieniu do wcześniejszych przesyłek. Nie było zatem podstaw do uznania, że doręczenie nie było skuteczne. Po upływie przewidzianego w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. terminu do wniesienia opłaty sądowej, Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną. Nie mogły zatem odnieść zamierzonego rezultatu zarzuty kwestionujące prawidłowość odmowy zwolnienia od obowiązku wniesienia opłaty. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekła, jak w sentencji. aj