III CR 768/58

PostanowienieIzba Cywilna1958-11-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwu połączone ze zrzeczeniem się roszczenia jest dopuszczalne w sytuacji, gdy złożono rewizję nadzwyczajną, a wyrok w stosunku do danego pozwanego stał się prawomocny?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy dopuścił cofnięcie pozwu połączone ze zrzeczeniem się roszczenia w stosunku do pozwanego Bronisława P., mimo że wyrok w tej części stał się prawomocny, a następnie złożono rewizję nadzwyczajną. Uzasadniono to tym, że w okresie między złożeniem rewizji nadzwyczajnej a wydaniem wyroku kończącego postępowanie, cofnięcie pozwu jest dopuszczalne, zgodnie z zasadami celowości i ekonomii postępowania. Zgoda sądu na cofnięcie pozwu i zrzeczenie się roszczenia została udzielona, ponieważ nie były one sprzeczne z interesem Państwa Ludowego ani stron.
Stan faktyczny
Powód dochodził odszkodowania od kilku pozwanych, w tym od Bronisława P., właściciela motocykla, z tytułu uszkodzenia ciała i zniszczenia motocykla. Sąd Powiatowy uwzględnił częściowo powództwo wobec wszystkich pozwanych. Po uprawomocnieniu się wyroku, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego złożył rewizję nadzwyczajną, wnosząc o oddalenie powództwa wobec Bronisława P. Następnie powód cofnął pozew wobec wszystkich pozwanych ze zrzeczeniem się roszczenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy udzielił zgody na cofnięcie pozwu i zrzeczenie się roszczenia przez powoda wobec pozwanego Bronisława P. oraz umorzył postępowanie w stosunku do tego pozwanego, uchylając część wyroku Sądu Powiatowego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wiesława P. przeciwko Bronisławowi P. o odszkodowanie, po rozpoznaniu pisma powoda z dnia 27 sierpnia 1958 r.: 1) udzielił zgody na cofnięcie pozwu i zrzeczenie się roszczenia w stosunku do pozwanego Bronisława P., 2) postępowanie w stosunku do tego pozwanego umorzył uchylając dotyczącą tego pozwanego część wyroku Sądu Powiatowego w Przemyślu z dnia 6 lutego 1958 r.Uzasadnienie faktycznePowód wniósł o zasądzenie odszkodowania w kwocie 14 000 zł z tytułu uszkodzenia ciała i częściowego zniszczenia motocykla spowodowanych zderzeniem motocykli z winy pozwanego małoletniego Józefa D. Niezależnie od sprawcy, powód pozwał również jego rodziców: Tadeusza i Marię D. oraz Bronisława P. właściciela motocykla, na którym jechał Józef D.Sąd uwzględnił powództwo, redukując jedynie jego wysokość do 6900 zł.Wyrok Sądu Powiatowego uprawomocnił się.Pismem z dnia 5 sierpnia 1958 r. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego złożył rewizję nadzwyczajną i zgłosił wniosek o "zmianę zaskarżonego wyroku z części zasądzającej kwotę 6900 zł z% i kosztami procesu od pozwanego Bronisława P. i oddalenie w tej części powództwa".W piśmie z dnia 27 sierpnia 1958 r. powód oświadczył, że "cofa pozew w stosunku do wszystkich pozwanych za zrzeczeniem się roszczenia". Pismo to zostało doręczone w odpisie pozwanemu Bronisławowi P. dnia 8 września 1958 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 209 § 1 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do wydania wyroku, jeżeli z cofnięciem - jak w sprawie niniejszej - połączone jest zrzeczenie się roszczenia.Cofnięcie pozwu w stosunku do pozwanych D. jest niedopuszczalne, skoro co do nich został już wydany prawomocny wyrok, a sprawa nie uległa wznowieniu.Sprawa przedstawia się inaczej, o ile chodzi o pozwanego Bronisława P. Wprawdzie i co do tego pozwanego został poprzednio wydany prawomocny wyrok, jednakże następnie złożona została rewizja nadzwyczajna z wnioskiem o zmianę wyroku i oddalenie powództwa w stosunku do tego pozwanego.Wskutek złożenia rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy z reguły musi wydać wyrok. W okresie więc po złożeniu takiej rewizji a przed wydaniem wyroku kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie cofnięcie pozwu należy uznać za dopuszczalne. Za taką wykładnią przemawia tekst i racja prawa przepisu art. 209 § 1 k.p.c. Wykładnia odmienna nie dałaby się pogodzić z zasadami celowości i ekonomii postępowania.Ponieważ w sprawie chodzi o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, przeto skuteczność cofnięcia pozwu i zrzeczenie się roszczenia zależy od zgody sądu (art. 209 § 3 k.p.c.). Zgody należało udzielić, skoro cofnięcie to i zrzeczenie nie są sprzeczne z interesem Państwa Ludowego albo interesem stron.W konsekwencji należało umorzyć postępowanie (art. 398, 390 § 1, 361 § 1 k.p.c.), co w praktycznym rezultacie doprowadza do wyniku zamierzonego w rewizji nadzwyczajnej, a mianowicie do uchylenia części wyroku zasądzającej prawomocnie Bronisława P. i niemożności pozwanego skutecznego dochodzenia roszczenia (którego powód się zrzekł) wobec tego pozwanego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 209 § 1 KPCart. 209 § 3 KPCart. 398§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.