Rw 577/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Górski. Sędziowie: płk S. Kosmal (sprawozdawca), płk J. Mielczarek.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Jaroń.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 1985 r. na rozprawie sprawy junaka Jacka K., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w: 1) art. 313 k.k. w zw. z art. 309 § 1 k.k. i art. 316 k.k., z zastosowaniem art. 57 § 2 i 3 pkt 2 k.k., na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, 2) art. 315 § 1 k.k. w zw. z art. 316 k.k. - dwukrotnie - na kary po 4 miesiące pozbawienia wolności, 3) art. 312 § 1 k.k. w zw. z art. 316 k.k. - dwukrotnie na kary po 8 miesięcy pozbawienia wolności, 4) art. 311 § 2 k.k. w zw. z art. 316 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i łącznie - na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 29 kwietnia 1985 r., częściowo uwzględniając rewizję obrońcy, zmienił zaskarżony wyrok przez:a) uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 312 § 1 k.k. w zw. z art. 316 k.k., a opisanego w pkt 3 wyroku, b) wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynu opisanego w pkt 1 wyroku art. 316 k.k. - i z tymi zmianami utrzymał w mocy (...). Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji, podnosząc zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego i procesowego, a także wymierzenie oskarżonemu rażąco surowej kary, domagał się na tej podstawie zmiany zaskarżonego wyroku przez wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynu opisanego w pkt 1 wyroku art. 313 i 316 k.k. oraz wymierzenie za ten czyn - zgodnie z art. 309 § 1 k.k. - znacznie łagodniejszej kary, uniewinnienie oskarżonego od zarzutów opisanych w pkt 3, 5 i 6 wyroku, a ponadto uchylenie wyroku w części dotyczącej skazania za czyny opisane w pkt 2 oraz 4 wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 11 pkt 4 k.p.k., a także uchylenie orzeczenia o karze łącznej.Po wysłuchaniu obrońcy, który popierał swoją rewizję, oraz po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wnosił o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżący domagając się poprawienia kwalifikacji prawnej czynu opisanego w pkt 1 wyroku podnosił przede wszystkim, że rozkaz wydany oskarżonemu nie był słyszany przez wszystkich junaków maszerujących w tym czasie w kolumnie, co sprawia, iż czyn oskarżonego nie mógł wpłynąć decydująco na obniżenie dyscypliny w oddziale OC. Z poglądem tym nie można się zgodzić. Do bytu przestępstwa określonego w art. 313 k.k. w zw. z art. 309 § 1 k.k. wcale nie trzeba, aby przestępcze działanie sprawcy dostrzegane było przez wszystkich "zebranych żołnierzy". Wystarczy, że może je zaobserwować przynajmniej kilku. A że taki fakt wydarzył się, świadczy o tym to, iż rozkaz Mirosława G. dotarł do oskarżonego, który szedł na końcu kolumny poza szykiem, oraz to, iż powtórzony był przez rozkazodawcę kilka razy. O tym zaś, że czyn oskarżonego był społecznie szkodliwy, świadczy treść wniosku Komendanta oddziału OC o ściganie karne. Rację ma natomiast obrońca domagając się wyeliminowania z tego czynu art. 316 k.k. Rozkaz, którego oskarżony nie wykonał, wydany był przez uprawnionego starszego stopniem, a ponadto art. 316 k.k. odnosi się jedynie do przestępstw popełnionych na szkodę starszego stopniem, wymienionych w art. 311-315 k.k. Czyn zaś oskarżonego stanowił przestępstwo niewykonania rozkazu opisane w art. 309 § 1 k.k., kwalifikowane okolicznościami działania sprawcy opisanymi w art. 313 k.k. Zważywszy, że oskarżonemu wymierzono za ten czyn karę nadzwyczajnie ją łagodząc, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do dalszego jej obniżenia.Rację ma także obrońca twierdząc, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania oskarżonego za winnego czynu opisanego w pkt 3 wyroku. Z wyjaśnień pokrzywdzonego wynika przecież niezbicie, że słowa, które wypowiedział do niego oskarżony, nie zawierały wyraźnej groźby i jako takie zostały odebrane przez Mirosława G. dopiero po pewnym czasie od ich wypowiedzenia. Oznacza to, że użyte przez oskarżonego słowa nie wywołały w pokrzywdzonym wymaganej prawem obawy ich spełnienia, co sprawia, iż junak Jacek K. nie popełnił w tym wypadku przestępstwa. Nie ma natomiast racji obrońca, domagając się uniewinnienia oskarżonego od czynów opisanych w pkt 5 i 6 wyroku. Okoliczności popełnienia tych czynów zostały przez sąd pierwszej instancji precyzyjnie ustalone i znajdują swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy, a w szczególności w zeznaniach pokrzywdzonego. Ten ostatni stwierdził kategorycznie, że druga groźba wzbudziła w nim obawę, a ponadto że w następstwie tej groźby była czynna napaść oskarżonego, który usiłował uderzyć go pięścią w głowę, i tylko jego unik spowodował, iż cios nie doszedł do celu. Agresywne zachowanie oskarżonego spowodowało jednak, że musiał on uciekać z miejsca zdarzenia.Nietrafny jest także wniosek obrońcy o umorzenie postępowania karnego o czyny opisane w pkt 2 i 4 wyroku. Za oba te czyny oskarżony został ukarany dyscyplinarnie przez przełożonego, ale - jak wynika z pisma komendanta wojewódzkiego w B. - wspomniane kary dyscyplinarne zostały w trybie nadzoru uchylone. Okoliczność, że uchylenie kar dyscyplinarnych nastąpiło z inicjatywy organu prowadzącego dochodzenie w tej sprawie, nie ma większego znaczenia, gdyż oskarżony dopuścił się ponadto trzech innych przestępstw. Ta ostatnia okoliczność w połączeniu z uprzednią karalnością sądową oskarżonego, jego negatywnymi opiniami: środowiskową i służbową powoduje, że orzeczona wobec junaka Jacka K. kara łączna 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności nie może być uznana za represję rażąco surową (...).