IV KR 187/85

WyrokIzba Karna1985-08-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pozbawienia wolności wymierzona za spowodowanie śmierci w wyniku uderzenia, przy znacznym ograniczeniu zdolności rozpoznania czynu i pokierowania postępowaniem przez sprawcę, jest rażąco niewspółmierna, uwzględniając okoliczności łagodzące takie jak wzburzenie usprawiedliwione okolicznościami i pomoc udzielona pokrzywdzonemu?
Ratio decidendi
Kara pozbawienia wolności wymierzona za spowodowanie śmierci w wyniku uderzenia, przy znacznym ograniczeniu zdolności rozpoznania czynu i pokierowania postępowaniem przez sprawcę, może być uznana za rażąco surową, jeśli uwzględni się istotne okoliczności łagodzące, takie jak silne wzburzenie usprawiedliwione okolicznościami, pomoc udzieloną pokrzywdzonemu po zdarzeniu, dobrą opinię sprawcy przed popełnieniem przestępstwa oraz przyczynienie się pokrzywdzonego do zdarzenia. W takich przypadkach kara może zostać złagodzona.
Stan faktyczny
Oskarżony został skazany za spowodowanie śmierci Stanisława K. poprzez uderzenie go drewnianym tłuczkiem w głowę, działając z ograniczoną zdolnością rozpoznania czynu i pokierowania postępowaniem. Sąd Wojewódzki wymierzył karę 5 lat pozbawienia wolności. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy uwzględnił okoliczności łagodzące, takie jak wzburzenie usprawiedliwione okolicznościami, pomoc udzielona pokrzywdzonemu i przyczynienie się pokrzywdzonego do zdarzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, łagodząc karę pozbawienia wolności do czterech lat, uznając wymierzoną karę za rażąco surową w świetle okoliczności łagodzących.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN F. Wołek.Sędziowie SN: J. Pustelnik, J. Tobera (spr.).Protokolant: A. Dudzińska.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Borkowska-Grabiec.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna na rozprawie po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 1953 r. sprawy Józefa B. oskarżonego z art. 157 § 2 k.k. z powodu rewizji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego w T. z dnia 19 marca 1953 r.I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności łagodzi do czterech lat;II. zwalnia oskarżonego od opłat i kosztów postępowania za drugą instancję.Uzasadnienie faktyczneProkurator oskarżył Józefa D. o to, że dnia 12 marca 1984 r. w R., mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania swojego czynu i pokierowania swoim postępowaniem, w zamiarze pozbawienia życia, uderzył drewnianym tłuczkiem w głowę Stanisława K., w wyniku czego doznał on złamania podstawy czaszki, kości czołowej, sklepienia czaszki oraz urazu twarzo-czaszki i złamania kości nosa, w następstwie których to obrażeń ciała zmarł, tj. o przestępstwo z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 25 § 2 k.k.Sąd Wojewódzki w T. wyrokiem z dnia 19 marca 1985 r. Józefa B. uznał za winnego, że w miejscu i czasie jak w oskarżeniu, uderzeniem drewnianego tłuczka w głowę Stanisława K. spowodował u niego złamanie podstawy czaszki, kości czołowej i sklepienia czaszki połączone z wylewami krwawymi śródczaszkowymi i stłuczeniami mózgu, to jest chorobę zazwyczaj zagrażającą życiu, w następstwie czego Stanisław K. zmarł nazajutrz, a czynu tego dopuścił się mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania jego znaczenia i pokierowania swym postępowaniem z powodu niedorozwoju umysłowego i zmian w środkowym układzie nerwowym, to jest występku art. 25 § 2 k.k. i za ten czyn na mocy art. 175 § k.k. skazał na karę 5 lat pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneWyrok zaskarżył obrońca oskarżonego.Rewizja zarzuca rażącą, niewspółmierność kary i wnosi o jej złagodzenie.Rewizja jest zasadna. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że okoliczności łagodzące w sprawie niniejszej zdecydowanie przeważają.Przed popełnieniem przestępstwa oskarżony miał w miejscu zamieszkania dobrą opinię prowadząc nienaganny tryb życia.Do popełnienia przestępstwa przyczynił się w znacznym stopniu pokrzywdzony "zalecając się" do żony oskarżonego. Oskarżony popełnił przestępstwo mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swym postępowaniem.Po zadaniu ciosu oskarżony ratował pokrzywdzonego, a także wezwał pomoc lekarską.W czasie pozbawienia go wolności, po otrzymaniu wiadomości o samobójstwie swej żony oskarżony usiłował także popełnić samobójstwo w sposób drastyczny podcinając sobie żyletką przełyk i tchawicę.Wymierzając karę Sąd Wojewódzki okoliczności te uwzględnił pomijając jednak dość istotną okoliczność łagodzącą.Trafnie stwierdza rewizja, że ograniczenie funkcji psychicznych oskarżonego w czasie popełnienia przestępstwa przejawiało w dwóch postaciach, a mianowicie ograniczenie w stopniu znacznym zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swym postępowaniem z uwagi na niedorozwój umysłowy oraz w postaci silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami.Wprawdzie art. 137 k.k. nie przewiduje uprzywilejowanej postaci popełnienia tego przestępstwa z uwagi na stan silnego wzburzenia, jednakże działanie w stanie silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami stanowi istotną okoliczność łagodzącą.Uwzględniając także i tę okoliczność Sąd Najwyższy uznał wymierzoną karę za rażąco surową i obniżył ją do czterech lat pozbawienia wolności.Z tych powodów orzekł jak w części wstępnej wyroku, zwalniając oskarżonego od ponoszenia opłaty i kosztów postępowania za drugą instancję z powodu jego trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 157 § 2 KKart. 148 § 1 KKart. 25 § 2 KKart. 175art. 137 KK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.