V KRN 793/85

Uzasadnienie faktyczneZaskarżone wyroki zostały wydane z obrazą przepisów art. 3 § 1, art. 4 § 1, art. 155 § 1 pkt 3, art. 177 § 1, art. 182, art. 313 § 1 i art. 357 k.p.k. z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla usunięcia wątpliwości co do popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu przestępstwa.Niekwestionowanym w sprawie niniejszej faktem jest, że krytycznej nocy oskarżony kierował swym samochodem marki "Wartburg" drogą publiczną na odcinku pomiędzy miejscowościami H. i Z. będąc w stanie nietrzeźwości (1,58 ‰ alkoholu po 7 godzinach od zdarzenia). Wraz z nim w samochodzie jechali również nietrzeźwi A.G., A.K. i J.C.W tym samym czasie w odległości 180 m od skrzyżowania w miejscowości H., w poprzek drogi, którą prowadził samochód oskarżony, leżał na lewym pasie jezdni (kierunku ruchu samochodu) nietrzeźwy pokrzywdzony. Pierwszy zauważył go A.G., który okrzykiem spowodował, że oskarżony zatrzymał samochód, A.G. jako pierwszy dokonał oględzin leżącego mężczyzny, w którym rozpoznał znanego mu osobiście pokrzywdzonego. Bezsporne jest również to, że gdy A.G. podszedł do pokrzywdzonego miał on obrażenia ciała i był w stanie nieprzytomnym.Sąd pierwszej instancji w oparciu o zebrany materiał dowodowy uznał, że oskarżony naruszając obowiązujące przepisy w ruchu drogowym najechał swym samochodem na leżącego na jezdni pokrzywdzonego i spowodował u niego uszkodzenia ciała skutkujące jego zgon - i za to na zasadzie art. 145 § 2 i 3 k.k. skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności i kary dodatkowe.Natomiast Sąd rewizyjny doszedł do wniosku, że w sprawie tej istnieją takie wątpliwości, które uniemożliwiają przypisanie oskarżonemu najechanie na leżącego pokrzywdzonego, w związku z czym zmienił zaskarżony przez obrońcę oskarżonego wyrok w ten sposób, że uznając iż oskarżony naruszył jedynie przepis art. 87 § 1 kw umorzył postępowanie na zasadzie art. 45 § 1 kw Sąd drugiej instancji nie podjął jednak starań, aby nasuwające się wątpliwości wyjaśnić albo w trybie przewidzianym w art. 402 § 2 k.p.k. lub w oparciu o przepis art. 386 § 2 k.p.k. przekazać sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Niewątpliwie sprawa jest złożona, ale tym bardziej zobowiązywało to Sąd Wojewódzki do wnikliwego jej zbadania, a w szczególności do rozważenia, czy postępowanie dowodowe w sposób nie budzący wątpliwości pozwala na przyjęcie winy oskarżonego, czy też ją wyklucza.Tymczasem analiza uzasadnienia wyroku Sądu Wojewódzkiego wskazuje, że przekroczył on granicę swobodnej oceny dowodów wyciągając dowolny wniosek, że brak śladów krwi na kole samochodu oskarżonego wyklucza go jako sprawcę zarzucanego przestępstwa. Przecież w warunkach niepogody mogło nastąpić zatarcie tych śladów.Otóż do takich stwierdzeń nie wystarcza wiedza i doświadczenie sądu orzekającego w sprawie. Potrzebne są tu wiadomości specjalne, a żaden z powołanych biegłych na ten temat nie był pytany i nie wypowiadał się.Również bezpodstawnie tenże Sąd ustalił, że w czasie oględzin samochodu nie stwierdzono by oskarżony usunął w jakikolwiek sposób ślady, które mogłyby być związane z wypadkiem. Z protokołów oględzin samochodu stwierdzenie to zupełnie nie wynika, a także okoliczność ta nie znajduje odzwierciedlenia w innych dowodach.Bezkrytycznie odniósł się Sąd rewizyjny do stanowiska zajętego w opinii Akademii Medycznej w K., że "nie da się ani potwierdzić, ani odrzucić możliwości uprzedniego (przed krytycznym wypadkiem) doznania przez pokrzywdzonego obrażeń w innych warunkach lub na skutek potrącenia przez inny pojazd".Podkreślić należy, że powołana opinia wydana została jedynie w oparciu o akta sprawy z naruszeniem zasady bezpośredniości, gdyż Sąd pierwszej instancji oddalił niezasadnie na podstawie art. 155 § 1 pkt 3 k.p.k. wniosek obrońcy oskarżonego o przesłuchanie w charakterze biegłego autora tej opinii, chociaż wbrew wymaganiom zawartym w art. 177 § 1 k.p.k. przedmiotowa opinia nie została podpisana przez biorącego udział w jej wydaniu doc. dr hab. K.J.Z treści art. 155 § 1 pkt 3 k.p.k. wynika, że wniosek dowodowy można oddalić gdy dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności lub nie da się przeprowadzić. Żadna z tych przyczyn w niniejszej sprawie nie mogła stanowić podstawy oddalenia wniosku. Faktycznym powodem oddalenia wniosku, jak wynika z uzasadnienia postanowienia, był odległy termin stawiennictwa biegłego na rozprawę.Jak wynika z motywów wyroków Sądu pierwszej i drugiej instancji dotknięta opisaną wyżej wadą pisemna opinia Zakładu Medycyny Sądowej AM i Instytutu Ekspertyz Sądowych stanowiła podstawę dokonanych przez te Sądy ustaleń.W tej sytuacji jest rzeczą oczywistą, że obecność na rozprawie biegłego z Instytutu Ekspertyz Sądowych i Akademii Medycznej umożliwiłyby Sądowi i stronom procesowym poprzez zadawanie pytań wyjaśnienie wielu kwestii, które Sąd rewizyjny uznał za wątpliwe.