IV KZ 18/84
PostanowienieIzba Karna1984-02-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrzymanie w mocy postanowienia o zwrocie sprawy prokuratorowi w celu usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego jest uzasadnione, gdy prokurator nie wykonał wszystkich zaleceń sądu, w tym nie sporządził nowego aktu oskarżenia uwzględniającego specyfikę sprawy nieletniego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o zwrocie sprawy prokuratorowi, uznając, że istotne braki postępowania przygotowawczego nie zostały usunięte. Prokurator nie wykonał zaleceń sądu dotyczących sporządzenia nowego aktu oskarżenia, który uwzględniałby rozdzielność postępowania wobec nieletniego i dorosłego sprawcy oraz uzasadniał ewentualne łączne rozpoznanie sprawy. Ponadto, nie udostępniono opinii biegłych z innej sprawy, co było niezbędne do oceny stanu psychicznego oskarżonego.Stan faktyczny
Prokuratura Rejonowa w M. otrzymała od Sądu Wojewódzkiego w K. postanowienie o zwrocie sprawy w celu usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego. Mimo to, prokurator nie wykonał wszystkich zaleceń, w tym nie sporządził nowego aktu oskarżenia uwzględniającego, że jednym ze współoskarżonych jest nieletni. Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę na brak uzasadnienia dla ewentualnego łącznego rozpoznania sprawy nieletniego i dorosłego sprawcy. Ponadto, nie udostępniono opinii biegłych z innej sprawy, która mogła mieć znaczenie dla oceny stanu psychicznego jednego z oskarżonych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego w K. o zwrocie sprawy prokuratorowi.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Pawela (sprawozdawca). Sędziowie: M. Mizio, S. Sokół.Prokurator Prokuratury Generalnej: R. Kijok.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Wiesława P. i innych, oskarżonych z art. 210 § 2 k.k., po rozpoznaniu zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 9 stycznia 1984 r. co do zwrotu sprawy na podstawie art. 299 § 1 k.p.k. w celu usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego i po odczytaniu oraz wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneMimo prawomocnego zwrotu sprawy w celu usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego - Prokuratura Rejonowa w M. nie wykonała wszystkich zaleceń Sądu Wojewódzkiego zawartych w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 1983 r.Tak więc - mimo objęcia aktem oskarżenia nieletniego Wiesława P. (...) - prokurator skierował do sądu nie zmieniony akt oskarżenia. Stanowi to istotne uchybienie postępowania przygotowawczego.Polskie prawo karne stoi na gruncie rozdzielności postępowania przeciwko nieletnim i dorosłym sprawcom czynów karalnych (por. art. 9 § 1 i 2 k.k., art. 1 § 1 pkt 2 i art. 16 § 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - Dz. U. Nr 25, poz. 228). Tylko w sytuacji, gdy czyn nieletniego pozostaje w ścisłym związku z czynem osoby dorosłej, a dobro nieletniego nie stoi na przeszkodzie łącznemu prowadzeniu sprawy, łączne rozpoznanie prawy nieletniego i dorosłego sprawcy jest konieczne (art. 16 ust. 2 cytowanej ustawy) - prokurator może przekazać z aktem oskarżenia sprawę nieletniego sprawcy sądowi właściwemu według przepisów kodeksu postępowania karnego. W takiej sytuacji akt oskarżenia powinien zawierać uzasadnienie, dlaczego łączne rozpoznanie spraw jest konieczne.W niniejszej sprawie akt oskarżenia takiego uzasadnienia nie zawiera, nie wspomina w ogóle, że chodzi o nieletniego (poza podaniem daty urodzenia). Zwrócenie przez Sąd Wojewódzki uwagi na te uchybienia i stosowne uzupełnienie postępowania przygotowawczego przez oskarżyciela publicznego uzasadnia złożenie nowego aktu oskarżenia - stosownie do wymagań zawartych w art. 300 k.p.k.Sąd Najwyższy podziela również stanowisko Sądu Wojewódzkiego co do tego, że podniesiona we wniosku obrońcy z dnia 26 kwietnia 1983 r. kwestia istnienia w innej sprawie (sprawa Sądu Rejonowego w K.) opinii biegłych psychiatrów, stwierdzającej u oskarżonego Karola P. ograniczoną w stopniu znacznym zdolność pokierowania postępowaniem, uzasadnia w pełni udostępnienie tej opinii biegłym psychiatrom występującym w niniejszej sprawie - w celu zajęcia stanowiska. Jest to tym bardziej słuszne, że ci pierwsi biegli opinię swoją oparli na badaniach przeprowadzonych w warunkach ambulatoryjnych.Ze względu na to, że zalecenia zawarte w postanowieniu Sądu Wojewódzkiego z dnia 26 kwietnia 1983 r. nie zostały wykonane - również z tego względu Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Powiązane orzeczenia
- IV KR 18/84 1984-02-17Czy postanowienie o zwrocie sprawy w celu usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego, w sytuacji gdy prokurator nie wykonał wszystkich zaleceń sądu, powinno zostać utrzymane w mocy?
- III KZ 87/83 1983-06-24Czy sąd może zwrócić akta sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego w zakresie zebrania danych dotyczących osoby nieletniego oskarżonego, nawet jeśli prokurator uważa, że te czynności spowodu…
- Z 28/78 1978-10-25Czy postanowienie sądu pierwszej instancji o zwrocie sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego jest zasadne, gdy dotyczy ono zarówno braków, które można usunąć w postępowaniu sądowym, jak i p…
- IV KZ 207/78 1979-01-27Czy sąd może zwrócić sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego o dowód z opinii biegłych psychiatrów, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do poczytalności oskarżonego w czasie popełnienia…
- I KZ 231/85 1985-12-13Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zwrócił sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego z uwagi na rzekome niewyjaśnienie kwestii poczytalności oskarżonego i jego zdolności do udziału w proc…
Powołane przepisy
art. 210 § 2 KKart. 299 § 1 KPKart. 9 § 1art. 1 § 1 pkt 2art. 16 § 1art. 16 ust. 2art. 300 KPK§ 2§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.