Rw 201/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk H. Kmieciak. Sędziowie: płk E. Zawiłowski (sprawozdawca), ppłk T. Kacperski.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 1984 r. na rozprawie sprawy Mirosława Z., nieprawomocnie skazanego za popełnienie przestępstwa określonego w art. 239 § 2 k.k. w zw. z art. 239 § 1 k.k. na karę 1 roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności, 20.000 zł grzywny i karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 3 lat, z powodu rewizji, wniesionych przez obrońcę i oskarżonego, od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 15 marca 1984 r. -w związku z rewizjami obrońcy i oskarżonego zmienił zaskarżony wyrok przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu - na art. 239 § 2 k.k.;b) wyeliminowanie z opisu czynu zwrotu: "i zaniechał wypełnienia obowiązku służbowego, polegającego na sporządzeniu notatki służbowej w przedmiocie rozmowy z tym pasażerem oraz zameldowaniu o przeprowadzonej rozmowie przełożonemu"i z tymi zmianami utrzymał w mocy (...)".Uzasadnienie faktyczne(...) Od tego wyroku rewizje wnieśli oskarżony i jego obrońca.Oskarżony stwierdził w rewizji, że nie popełnił przypisanego mu czynu, i w związku z tym wniósł o uniewinnienie.Obrońca natomiast zarzucił wyrokowi:- obrazę przepisów postępowania, wynikającą z braku w sprawie notatki służbowej, jaka została sporządzona przez funkcjonariusza MO w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w S. z rozmowy ze świadkiem Tadeuszem K., w której to rozmowie świadek ten obciążył oskarżonego, a także braku w pełnym brzmieniu notatki, jaka została sporządzona przez oskarżonego Mirosława Z. z rozmowy ze świadkiem Mirosławem K., braku wywiadu organów MO o Mirosławie Z., braku w aktach sprawy instrukcji i przepisów wewnętrznych w sprawie, kiedy należy sporządzić notatkę służbową z rozmowy z odprawianym pasażerem, a kiedy odstąpić od jej sporządzenia, i kto o tym decyduje, nieujawnienia sprzecznych zeznań złożonych na rozprawie z zeznaniami w postępowaniu przygotowawczym (...);- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na daniu w pełni wiary zeznaniom świadka Tadeusza K.W związku z tymi zarzutami obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy oskarżonego sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przypisanego mu czynu.W toku rozprawy rewizyjnej obrońca poparł swoją rewizję, a przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o jej oddalenie i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizje obrońcy i oskarżonego nie są zasadne.W świetle bowiem całokształtu ustalonych przez sąd pierwszej instancji okoliczności brak podstaw zarówno do uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia przypisanego mu czynu, jak i do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Zdaniem obrońcy, przeprowadzone przez sąd pierwszej instancji w toku rozprawy głównej postępowanie dowodowe nie jest pełne. Innymi słowy - wymieniony sąd nie przeprowadził wskazanych wyżej dowodów, które w przekonaniu obrońcy są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a ponadto nie wyjaśnił rozbieżności zachodzących w zeznaniach wymienionych świadków.Prezentowane w rewizji stanowisko obrońcy jest błędne. Dowody bowiem, na które powołuje się obrońca, dotyczą kwestii drugorzędnych i nieistotnych dla rozstrzygnięcia meritum sprawy. Natomiast sprzeczności, które - zdaniem obrońcy - zachodzą między zeznaniami złożonymi w postępowaniu przygotowawczym przez świadków Jana A., Tadeusza K. i Anny K. a zeznaniami złożonymi przez nich na rozprawie głównej, są tylko pozorne. Odmienność ich bowiem polega na tym, że pierwsze z nich są bardziej wyczerpujące, a drugie mniej, czego przecież nie można uznać za sprzeczność. Zauważyć przy tym należy, że tego rodzaju stan rzeczy nie miał wpływu na wartość dowodową zeznań złożonych przez wymienionych świadków w toku rozprawy głównej, gdyż w istocie rzeczy zeznania te stanowiły dostateczny materiał dowodowy w zakresie udowodnienia faktu głównego.Stawiane w rewizji zarzuty są więc tego rodzaju, że nie mogą być skuteczne.Na marginesie nadmienić trzeba, że w stosunku do żołnierzy zawodowej służby wojskowej nie jest konieczne uzyskanie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez organy MO (czego domagał się obrońca), gdyż odpowiednie dane osobopoznawcze zawarte są w odpowiednich dokumentach personalnych (dane te znajdują się w aktach sprawy oskarżonego).Jak więc z tego wynika, obrońca domagał się w rewizji przeprowadzenia takich czynności procesowych, które ze względu na ich "peryferyjny" charakter bądź to nie mają znaczenia w sprawie, bądź to których przeprowadzenie ze względów merytorycznych nie było potrzebne. Istota zaś sprawy sprowadza się do tego, czy należy dać wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, czy zeznaniom świadka Tadeusza K. oceniając je, sąd pierwszej instancji dał wiarę zeznaniom świadka Tadeusza K. i uczynił to słusznie, gdyż brak w sprawie jakichkolwiek racjonalnych przesłanek, które pozwoliłyby na odmienną ocenę. Wyrażoną w rewizji przez obrońcę sugestię, że oskarżony może być "ofiarą jakichś machinacji", uznać należy za niczym nie popartą spekulację myślową. Na podstawie analizy całokształtu okoliczności sprawy trudno taką sugestię wywieść. Sam zaś świadek Tadeusz K. nie ma żadnego interesu w tym, aby niesłusznie obciążać oskarżonego. Prawdą jest, że w stosunku do niego prokurator nie wszczął postępowania karnego o wręczenie oskarżonemu łapówki (przynajmniej w sprawie brak w tym względzie jakiejkolwiek wzmianki), ale sam ten fakt nie zmienia sytuacji procesowej oskarżonego i nie miał ujemnego wpływu na prawidłowość orzekania w jego sprawie.Ze względu na to, że obie rewizje domagały się uniewinnienia oskarżonego, Sąd Najwyższy zobligowany treścią art. 397 § 1 k.p.k. ustosunkował się również do kwestii kary. Zdaniem Sądu Najwyższego, wymierzoną oskarżonemu karę trudno uznać za rażąco surową w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k., a jeżeli się uwzględni fakt, że oskarżony żądał i przyjął łapówkę jako kontroler graniczny, naruszając w ten sposób zaufanie przekraczających granicę PRL osób do funkcjonariuszy reprezentujących interesy państwa, to karę tę traktować należy jako umiarkowaną (...).