I CZ 84/84
PostanowienieIzba Cywilna1984-07-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu wojewódzkiego o wyłączeniu wszystkich sędziów sądu rejonowego od rozpoznania sprawy oraz o wyznaczeniu innego sądu do jej rozpoznania jest dopuszczalne na gruncie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na postanowienie sądu wojewódzkiego o wyłączeniu wszystkich sędziów sądu rejonowego od rozpoznania sprawy nie jest dopuszczalne, ponieważ nie kończy ono postępowania w sprawie ani nie dotyczy materii wymienionej w art. 394 § 1 k.p.c. Ponadto, postanowienie o wyznaczeniu innego sądu do rozpoznania sprawy na podstawie art. 44 k.p.c. ma charakter ustrojowy, a nie procesowy, w związku z czym nie podlega zaskarżeniu zażaleniem.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy we W. wydał postanowienie o wyłączeniu wszystkich sędziów od rozpoznania sprawy z powództwa R. B. przeciwko A. i E. małż. Ł. o zapłatę, a następnie przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P. Powódka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odrzucić zażalenie powódki jako niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Niejadlik.Sędziowie SN: T. Bukowski, W. Łysakowski (spr.).SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 1984 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa R. B. przeciwko A. i E. małż. Ł. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Wojewódzkiego we W. z dnia 30 kwietnia 1984 r. sygn. akt I Co 7/84 postanawia:odrzucić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dn. 30 kwietnia 1984 r. Sąd Wojewódzki we W.a) wyłączył wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w I. od rozpoznania sprawy z powództwa R. B. przeciwko A. i E. małż. L. o zapłatę kwoty 3.900 z odsetkami i kosztami procesu ib)przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.Powyższe postanowienie zaskarżyła zażaleniem powódka.Z treści zażalenia należy wnosić, że objęto nim zostało zarówno orzeczenie o wyłączeniu sędziów, jak i rozstrzygnięcie o wyznaczeniu do rozpoznania sprawy (w sentencji użyto wadliwego sformułowania "przekazać sprawę do rozpoznania") Sądu Rejonowego w P.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuję:Postanowienie może być zaskarżone zażaleniem, jeżeli:a)kończy postępowanie w sprawie (art. 394 § 1 k.p.c.),b) dotyczy materii wymienionej teksatywnie w pkt 1-11 powołanego wyżej przepisu, lubc)możliwość taką przewiduje przepis szczególny.W odniesieniu do zaskarżonego orzeczenia. o wyłączeniu sędziów żadna z wymienionych ewentualności nie zachodzi. W art. 394 § 1 pkt 10 k.p.c. przewidziano jedynie możliwość wniesienia zażalenia na postanowienia oddalające wniosek o wyłączenie sędziego.Podstawy prawną orzeczenia w przedmiocie wyznaczenia innego sądu do rozpoznania sprawy - w konkretnym przypadku Sądu Rejonowego w P. - stanowi przepis art. 44 k.p.c.Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przepis art. 44 k.p.c. (podobnie i przepis art. 508 § 2 k.p.c.) nie ma charakteru normy procesowej, a jest normą o charakterze ustrojowym. Oznacza to, że decyzja sądu przełożonego o wyznaczeniu innego sądu do rozpoznania sprawy nie jest aktem procesowym, lecz aktem o charakterze organizacyjno-administracyjnym (zob. uchwałę SN z dn. 21 lutego 1972 r. III CZP 76/71 - OSNCP z 9) 1972, poz. o 152). Nie można zatem utożsamiać tej decyzji z czynnością procesową, jaką jest "przekazanie sprawy" w rozumieniu art. 394 § 1 pkt 1 k.p.c. Jest to oczywiste, gdy się zważy, że "wyznaczenie innego sądu" następuje z powodu przeszkody zachodzącej po stronie sądu właściwego, przykładowo - jak w niniejszej sprawie - wobec wyłączenia od rozpoznania sprawy wszystkie sędziów sądu właściwego, podczas gdy "przekazanie sprawy" ma miejsce, jeżeli sąd stwierdzi swą niewłaściwość (art. 200 k.p.c.).Podobnie jak w przypadku wyłączenia sędziego, postanowienie o wyznaczeniu sądu nie kończy postępowania w sprawie (raczej rozpoczyna); możność zaskarżenia zażaleniem takiego orzeczenia nie przewiduje przepis szczególny.Przytoczone wyżej względy upoważniają do wniosku, że (na postanowienie sądu wojewódzkiego wyznaczające do rozpoznania sprawy inny sąd zamiast właściwego (art. 44 k.p.c.) nie przysługuje zażalenie).W tym stanie rzeczy, skoro niedopuszczalne jest zażalenie na żadne z wymienionych na wstępie orzeczeń, a Sąd Wojewódzki nie odrzucił zażalenia powódki (art. 372 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.), należało orzec, jak w sentencji art. 375 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 37/19 2019-06-07Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziego, wniesione do Sądu Najwyższego, jest dopuszczalne?
- II CZ 103/18 2019-02-27Czy zażalenie na postanowienie sądu apelacyjnego oddalające wniosek o wyłączenie sędziów sądu okręgowego, wydane przez sąd apelacyjny działający jako sąd przełożony, przysługuje do Sądu Najwyższego?
- III PZ 9/23 2023-12-05Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie wyłączenia sędziego jest dopuszczalne?
- I UZ 4/24 2024-04-10Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego jest dopuszczalne w świetle przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- I NWW 23/22 2023-03-02Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego jest dopuszczalne do rozpoznania przez inny skład tego Sądu?
Powołane przepisy
art. 394 § 1 KPCart. 394 § 1 pkt 10 KPCart. 44 KPCart. 508 § 2 KPCart. 394 § 1 pkt 1 KPCart. 200 KPCart. 372art. 397 § 2 KPCart. 375§ 1§ 1 pkt 10§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.