VI KZP 14/84
UchwałaIzba Karna1984-10-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot "należałoby za nie orzec karę, która uległaby darowaniu" użyty w art. 4 ust. 2 ustawy o amnestii z 1984 r. odnosi się wyłącznie do kary pozbawienia wolności, czy również do obligatoryjnego zagrożenia karą grzywny wymierzoną na podstawie art. 36 § 3 k.k.?Ratio decidendi
Zwrot "kara, która uległaby darowaniu" użyty w art. 4 ust. 2 ustawy o amnestii z 1984 r. odnosi się do kary pozbawienia wolności do lat 2 i kary ograniczenia wolności. Grożąca kara grzywny, wymierzona na podstawie art. 36 § 3 k.k., nie stanowi przeszkody do umorzenia postępowania na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o amnestii, gdy spełnione są przesłanki dotyczące kary pozbawienia wolności.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Łodzi przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 4 ust. 2 ustawy o amnestii z 1984 r. Chodziło o ustalenie, czy zwrot "kara, która uległaby darowaniu" obejmuje również obligatoryjne zagrożenie karą grzywny na podstawie art. 36 § 3 k.k. Sąd Wojewódzki rozważał możliwość umorzenia postępowania, gdy należałoby orzec karę pozbawienia wolności podlegającą darowaniu oraz karę grzywny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przekazane zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski (sprawozdawca). Sędziowie: R. Bodecki, F. Kozłowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mirosława W., oskarżonego z art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 208 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Łodzi postanowieniem z dnia 24 lipca 1984 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy użyty w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz.U. Nr 36, poz. 192) zwrot: «(...) należałoby za nie orzec karę, która uległaby darowaniu» odnosi się wyłącznie do kary pozbawienia wolności, czy też dotyczy również obligatoryjnego zagrożenia karą grzywny wymierzoną na podstawie art. 36 § 3 k.k.?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZ treści postanowienia, a zwłaszcza z jego motywów, wynika, że Sąd Wojewódzki dąży w istocie do wyjaśnienia tego, czy dopuszczalne jest umorzenie postępowania na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii (Dz.U. Nr 36, poz. 192) w wypadku, gdy z okoliczności sprawy wynika, iż należałoby orzec karę pozbawienia wolności do lat 2, a więc podlegającą darowaniu, a ponadto - na podstawie art. 36 § 3 k.k. - wymierzyć karę grzywny.Tak pojmując przekazane do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne, stwierdzić należy, co następuje:Z treści art. 4 ust. 2 cytowanej ustawy o amnestii wynika, że w sprawach o przestępstwa, o których mowa w ust. 1 tego artykułu (tj. przestępstwa inne niż wymienione w art. 1, popełnione przed dniem 21 lipca 1984 r.), postępowanie karne umarza się, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, iż należałoby za nie orzec karę, która uległaby darowaniu.Analiza całości regulacji zawartej w art. 4 powołanej ustawy o amnestii prowadzi do wniosku, że zwrot: "(...) kara, która uległaby darowaniu (...)", użyty w ust. 2 wymienionego artykułu, dotyczy kary pozbawienia wolności do lat 2 i kary ograniczenia wolności, gdyż jedynie te kary podlegają darowaniu na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy o amnestii. Jeżeli więc z okoliczności sprawy wynika, że za przestępstwo wymienione w ust. 1 art. 4 powołanej ustawy o amnestii należałoby orzec takie kary (tj. pozbawienia wolności do lat 2 lub ograniczenia wolności), to - zgodnie z powołanym art. 4 ust. 2 - postępowanie karne umarza się.Przeszkody do podjęcia takiej decyzji nie może stanowić to, że w konkretnym wypadku należałoby orzec obok kary pozbawienia wolności również karę grzywny na podstawie art. 36 § 3 k.k. Za takim stanowiskiem przemawia przede wszystkim to, że w wypadkach wymienionych w art. 4 ust. 2 cytowanej ustawy o amnestii istnieje obowiązek umorzenia postępowania (por. art. 4 ust. 2 i art. 2 ust. 2, który stosuje się tu odpowiednio). Ustawa żadnych odstępstw w tym względzie nie przewiduje i w ogóle nie zawiera postanowień wyłączających stosowanie w rozważanej sytuacji art. 4 ust. 2 powołanej ustawy o amnestii. Wskazać także należy, że wymieniona ustawa o amnestii zawiera postanowienia dotyczące kary grzywny (por. art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 4 ust. 1 pkt 3), jednakże odnoszą się one wyłącznie do grzywien prawomocnie orzeczonych i nakazują wykonanie takich kar. Z tych unormowań wypływa wniosek, że amnestia nie obejmuje grzywien prawomocnie orzeczonych, a następnie że grożąca kara grzywny nie może stanowić przeszkody do umorzenia postępowania na podstawie art. 4 ust. 2 wymienionej ustawy o amnestii wówczas, gdy zachodzą wymagane przez ten przepis przesłanki (tj. przewidywana kara pozbawienia wolności uległaby darowaniu).
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 16/84 1984-06-11Czy art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii ma zastosowanie do przestępstw zagrożonych wyłącznie karą grzywny?
- VI KZP 50/74 1975-01-21Czy w przypadku nieprawomocnego skazania sprawcy na karę pozbawienia wolności podlegającą darowaniu oraz karę grzywny, postępowanie należy umorzyć na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o amnestii, czy też umorzenie jes…
- VI KZP 36/74 1974-08-28Czy art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii odnosi się do wypadków orzeczenia nieprawomocnym wyrokiem kary grzywny wymierzonej wskutek zastosowania art. 54 § 1 k.k.?
- VI KZP 18/84 1984-06-11Czy oskarżonemu (obrońcy) przysługuje zażalenie na postanowienie sądu o umorzeniu postępowania karnego w trybie art. 4 ust. 2 ustawy o amnestii z 1984 r. w zakresie przepadku przedmiotów pochodzących z przestępstwa?
- VI KZP 32/83 1983-09-09Czy kara grzywny orzeczona obok kary pozbawienia wolności podlega darowaniu na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o amnestii z 1983 r., a jeśli tak, to czy darowanie to następuje łącznie z karą pozbawienia wolności, zw…
Powołane przepisy
art. 11 § 1 KKart. 208 KKart. 390 § 1 KPKart. 4 ust. 2art. 36 § 3 KKart. 1art. 4art. 4 ust. 1art. 2 ust. 2art. 2 ust. 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.