IV KR 180/84

WyrokIzba Karna1984-08-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyjaśnienia podejrzanego, który skorzystał z prawa odmowy zeznań jako osoba najbliższa oskarżonemu, mogą być dowodem w sprawie lub zostać odtworzone?
Ratio decidendi
Wyjaśnienia podejrzanego, który skorzystał z prawa odmowy zeznań jako osoba najbliższa oskarżonemu, nie mogą służyć jako dowód przeciwko oskarżonemu ani być odtworzone. Przepis art. 168 k.p.k. obejmuje wszystkie depozycje złożone przed organami ścigania i sądem przez osobę uprawnioną do odmowy zeznań, w tym wyjaśnienia złożone w charakterze podejrzanego.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Zygmunta P. za zagarnięcie mienia. W toku postępowania przygotowawczego syn oskarżonego, Jacek P., złożył wyjaśnienia obciążające ojca. Na rozprawie Jacek P. skorzystał z prawa odmowy zeznań jako osoba najbliższa. Sąd Wojewódzki ujawnił jednak jego wcześniejsze wyjaśnienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w L. do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pustelnik (sprawozdawca). Sędziowie: S. Sokół, J. Tobera.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 1984 r. sprawy Zygmunta P., oskarżonego z art. 201, 200 § 1 i art. 266 § 4 k.k. w zw. z art. 10 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia 26 kwietnia 1984 r.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w L. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczne(...) Sąd Wojewódzki w L. wyrokiem z dnia 26 kwietnia 1984 r. oskarżonego Zygmunta P. uznał za winnego tego, że w okresie od dnia 3 lipca 1982 r. do dnia 18 października 1982 r. w K., jako kierownik punktu skupu owoców, należącego do Kombinatu Przemysłowo-Rolnego w L., wystawił 16 zleceń wypłat za niedostarczone przez plantatorów do tego punktu owoce, a następnie za pośrednictwem plantatorów lub innych osób zrealizował te zlecenia w miejscowym banku spółdzielczym, zagarniając w ten sposób gotówkę w wysokości 496.228 zł, tj. czynu określonego w art. 201 w zw. z art. 200 § 1 i art. 266 § 4 w zw. z art. 10 § 2 k.k., i na podstawie art. 201 w zw. z art. 10 § 3 oraz art. 36 § 3 k.k. skazał go na karę 5 lat pozbawienia wolności i 200.000 zł grzywny, a na podstawie art. 40 § 1 pkt 3, art. 46 § 1 pkt 2 i art. 42 § 1 k.k. orzekł w stosunku do niego pozbawienie praw publicznych na okres 5 lat, konfiskatę części mienia oraz zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych związanych z materialną odpowiedzialnością na okres 5 lat (...).Od tego wyroku wnieśli rewizję prokurator i obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Co do rewizji prokuratora - to nie można odmówić jej słuszności co do tego, że Sąd Wojewódzki nie dokonał pełnej i wszechstronnej analizy oraz oceny zebranego materiału dowodowego i w wyniku tego wnioski tego Sądu co do wysokości kwoty zagarniętej przez oskarżonego Zygmunta P. nie mogą być uznane za trafne. Konfrontacja uzasadnienia zaskarżonego wyroku w zebranym w sprawie i ujawnionym na rozprawie głównej materiałem dowodowym wskazuje, że Sąd Wojewódzki analizując i oceniając ten materiał pominął istotne dowody, mogące wskazywać na zagarnięcie kwoty znacznie wyższej od przypisanej oskarżonemu, a wnioski Sąd ten wysunął tylko z pewnych fragmentów dowodów, pomijając ich istotną treść. Ponadto uzasadnienie zaskarżonego wyroku w kwestii analizy i oceny dowodów jest tak lakoniczne, że nie tylko nie odpowiada wymaganiom art. 357 i 372 § 1 pkt 1 k.p.k., ale nie pozwala w żaden sposób na kontrolę rewizyjną toku rozumowania Sądu Wojewódzkiego i prawidłowości wysnutych wniosków.Przechodząc do meritum sprawy i podniesionych w rewizji zarzutów, trzeba stwierdzić, że rewizja również nie ustrzegła się od błędu, skoro - jako na zasadniczy dowód co do współdziałania oskarżonego z synem Jackiem P. w zagarnięciu 312.93 zł - powołuje się na wyjaśnienia tego Jacka P. (jako podejrzanego) złożone w postępowaniu przygotowawczym, a ujawnione na rozprawie. Wezwany na rozprawę w charakterze świadka Jacek P. - syn oskarżonego Zygmunta P. - skorzystał z prawa odmowy zeznań - jako osoba najbliższa dla oskarżonego.Jeżeli osoba uprawniona do odmowy złożenia zeznań z tego prawa skorzystała, to poprzednio złożone zeznania tej osoby nie tylko w charakterze świadka, lecz także jej wyjaśnienia złożone w charakterze podejrzanego nie mogą ani służyć za dowód przeciwko oskarżonemu - osobie najbliższej dla świadka, ani być odtworzone (art. 168 k.p.k.). Wprawdzie art. 168 k.p.k. mówi tylko o "zeznaniu", trzeba jednak przyjąć, że określenie to obejmuje również wyjaśnienia osoby uprawnionej do odmowy złożenia zeznań, złożone w charakterze podejrzanego, gdyż przepis ten nie pozwala na korzystanie z wszystkich depozycji tej osoby złożonych przed organami ścigania i sądem, na co wskazuje zakaz odtwarzania zeznania.Ponadto stwierdzić trzeba, że przepisy postępowania karnego - w zakresie mocy dowodowej - nie stanowią żadnej różnicy między zeznaniami świadka a wyjaśnieniami podejrzanego. Błędnie zatem i z naruszeniem art. 168 k.p.k. Sąd Wojewódzki ujawnił złożone w postępowaniu przygotowawczym wyjaśnienia Jacka P., jednakże uchybienie to nie miało wpływu na treść wyroku, skoro na te wyjaśnienia nie powołał się, czyniąc ustalenia (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 201art. 266 § 4 KKart. 10 § 2 KKart. 200 § 1art. 266 § 4art. 10 § 3art. 36 § 3 KKart. 40 § 1 pkt 3art. 46 § 1 pkt 2art. 42 § 1 KKart. 357art. 168 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.