I CZ 92/84
PostanowienieIzba Cywilna1984-08-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak prawidłowego powiadomienia biegłego o terminie rozprawy uzasadnia jego niestawiennictwo i zwalnia od nałożonej grzywny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak prawidłowego powiadomienia biegłego o terminie rozprawy, w szczególności przez doręczenie wezwania, stanowi podstawę do usprawiedliwienia jego niestawiennictwa i zwolnienia od nałożonej grzywny. Zawiadomienie przez ogłoszenie jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych sytuacjach, gdy osoba jest obecna na posiedzeniu, na którym wyznaczany jest kolejny termin.Stan faktyczny
Biegły wnosił o usprawiedliwienie swojej nieobecności na rozprawie w dniu 16 grudnia 1983 r. oraz o zwolnienie od nałożonej grzywny. Biegły spóźnił się na rozprawę w dniu 28 listopada 1983 r., a następnie nie stawił się na rozprawie w dniu 16 grudnia 1983 r. Sąd Wojewódzki dwukrotnie oddalił wniosek biegłego o usprawiedliwienie nieobecności i zwolnienie od grzywny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, zwalniając biegłego od nałożonej grzywny, a w pozostałej części odrzucił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Bukowski.Sędziowie SN: B. Bladowski, Ł. Grygołajtys (spraw.).SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznania w dnia 22 sierpnia 1984 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Tadeusza S. przeciwko Danucie-Elżbiecie S. o unieważnienie małżeństwa na skutek zażalenia biegłego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 23 maja 1984 r. sygn. akt I C (...)postanawia:zmienić zaskarżane postanowienie i zwolnić biegłego Grzegorza K. od grzywny, nałożonej postanowieniem z dnia 16 grudnia 1983 r., w pozostałej części odrzucić zażalenie.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 28 grudnia 1983 r. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek biegłego w przedmiocie usprawiedliwienia niestawiennictwa na rozprawie w dniu 16 grudnia 1983 r.Na skutek zażalenia biegłego, Sąd Najwyższy uchylił powyższe postanowienie celem wyjaśnienia wskazanych przez biegłego faktów, a mianowicie, że na rozprawę w dniu 16 grudnia 1983 r. stawił się z opóźnieniem.Po przesłuchaniu Anny G. i Jana K. Sąd Wojewódzki ponownie oddalił wniosek biegłego, stwierdzając, że biegły nie stawił się na dwóch kolejnych rozprawach w dniach 28 listopada i 16 grudnia 1983 r. Po odroczeniu rozprawy w dniu 28 listopada 1983 r. biegły zgłosił się w sekretariacie wydziału i został wówczas poinformowany o ukaraniu go grzywną w kwocie 1.000 zł i powiadomiony o następnym terminie rozprawy, wyznaczonym na dzień 16 grudnia 1983 r. Na rozprawę w dniu 16 grudnia 1983 r. biegły nie stawił się.W zażaleniu biegły wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia i uznanie opóźnienia na rozprawę w dniu 28 listopada 1983 r. za usprawiedliwione oraz o usprawiedliwienie nieobecności na rozprawie w dniu 16 grudnia 1983 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przedmiotem rozpoznania Sądu Wojewódzkiego był wniosek biegłego o usprawiedliwienie jego nieobecności na rozprawie w dniu 16 grudnia 1983 r. Biegły spóźnił się na rozprawę w dniu 28 listopada 1983 r., jednakże nie wniósł do Sądu pisma, usprawiedliwiającego jego niestawiennictwo. Skoro Sąd Wojewódzki w ogóle nie orzekał co do zwolnienia biegłego od nałożonej grzywny postanowieniem z dnia 28 listopada 1983 r. - zażalenie na niewydane orzeczenie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu (art. 375 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.). Natomiast zasadne jest zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego, odmawiające zwolnienia biegłego od grzywny, nałożonej postanowieniem z dnia 16 grudnia 1983 r. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby biegły prawidłowo został powiadomiony o terminie rozprawy z dnia 16 grudnia 1983 r. Poza sporem pozostawało, że biegły był nieobecny na posiedzeniu sądowym w dniu 28 listopada 1983 r., stąd też nie został o następnym posiedzeniu powiadomiony przez Sąd stosownie do wymogów art. 149 § 2 k.p.c. Kierowniczka sekretariatu, św. Anna G. zeznała, że po rozprawie w dniu 23 listopada 1983 r. powiadomiła biegłego, że następny termin rozprawy został wyznaczony na dzień 16 grudnia 1983 r., nie pamiętała jednakże, aby podała godzinę, na którą wyznaczono posiedzenie (...). Biegłemu nie doręczono też wezwania na to posiedzenie. Zgodnie z przepisami k.p.c. - zawiadomienie stron i osób zainteresowanych o posiedzeniach sądowych może nastąpić w dwojaki sposób, a mianowicie przez wezwanie i ogłoszenie. Zawiadomienie przez ogłoszenie, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.c., może być zastosowane tylko do osób, obecnych na posiedzeniu, na którym przewodniczący wyznacza termin następnego posiedzenia i powinno znaleźć swe odbicie w protokole rozprawy. We wszystkich innych wypadkach zawiadomienie o posiedzeniu następuje przez doręczenie wezwania na posiedzenie. W tym stanie rzeczy, wobec braku prawidłowego powiadomienia biegłego o rozprawie w dniu 16 grudnia 1983 r. nie było podstaw do przyjęcia, że niestawiennictwo biegłego na tę rozprawę jest nieusprawiedliwione, a co za tym idzie - skazanie go na grzywnę.Mając powyższe na uwadze, z mocy art. 390 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III KK 579/19 2020-02-18Czy zaniechanie zawiadomienia obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej, skutkujące jego nieobecnością, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść wyroku, w tym ograniczenie prawa do obrony?
- III KK 83/23 2023-04-28Czy doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy na adres zawierający błąd w numerze budynku, który nie jest adresem do doręczeń wskazanym przez oskarżonego, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego karnego,…
- I PK 249/18 2020-02-20Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na wadliwym doręczeniu zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej, skutkuje nieważnością postępowania i uchyleniem zaskarżonego wyroku?
- V KZ 15/24 2024-04-24Czy brak zawiadomienia skazanego o terminie rozprawy apelacyjnej po przerwie, w sytuacji gdy opuścił on salę rozpraw po złożeniu wniosku o wyłączenie sędziego, uzasadnia przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporząd…
- V CZ 64/18 2018-09-21Czy wadliwe doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy pełnomocnikowi strony, skutkujące skróceniem wymaganego terminu, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możnoś…
Powołane przepisy
art. 375art. 397 § 2 KPCart. 149 § 2 KPCart. 390 § 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.