III KK 579/19
WyrokIzba Karna2020-02-18
Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski, Jacek Błaszczyk, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie zawiadomienia obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej, skutkujące jego nieobecnością, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść wyroku, w tym ograniczenie prawa do obrony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zaniechanie zawiadomienia obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej, co skutkowało jego nieobecnością i nieobecnością skazanego, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 450 § 3 k.p.k. Niewątpliwie naruszenie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia, ograniczając prawo skazanego do obrony. W związku z tym, zaskarżony wyrok został uchylony.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok łączny, który został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy. Obrońca skazanego złożył kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego polegające na zaniechaniu zawiadomienia go o terminie rozprawy odwoławczej. W wyniku tego uchybienia, rozprawa odwoławcza odbyła się bez udziału obrońcy i skazanego. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w R.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 579/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Błaszczyk SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Jolanta Grabowska w sprawie M. W. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 18 lutego 2020 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt V Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w R. z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w R. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w R. wyrokiem łącznym z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II K (…), orzekł wobec M. W. karę łączną 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności.
2 Po rozpoznaniu apelacji złożonej przez obrońcę skazanego Sąd Okręgowy w R. wyrokiem z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt V Ka (…), utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniosła obrońca skazanego. Orzeczeniu zarzuciła: „rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. polegające na zaniechaniu zawiadomienia obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej, przez co nie mógł w niej wziąć udziału, a co ograniczało prawo do obrony”. Powołując się na tak sformułowany zarzut, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowego w R. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w R. wniósł o uwzględnienie kasacji jako oczywiście zasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka została w całości uwzględniona w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Dokumenty zawarte w aktach sprawy jednoznacznie wskazują na trafność podniesionego przez skarżącą uchybienia, bowiem rzeczywiście obrońca skazanego M. W. nie została zawiadomiona o terminie rozprawy odwoławczej. M. W. w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego kolejno korzystał z pomocy trzech obrońców: - adw. R. W. (obrońca z urzędu); - radcy pr. E. W. (obrońca z wyboru), która sporządziła apelację od wyroku łącznego, zaś po wypowiedzeniu pełnomocnictwa wyżej wymienionej obrońcy, ustanowił w dniu 27 marca 2019 r. jako obrońcę adw. A. F. . Upoważnienie do obrony dzień później zostało złożone w Sądzie Rejonowym w R. (k. 67 akt sprawy). Wydane w dniu 3 czerwca 2019 r. przez Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w R. zarządzenie o wyznaczeniu na dzień 2 lipca 2019 r. rozprawy odwoławczej (k. 85) nie zawierało polecenia zawiadomienia o tym terminie obrońcy skazanego. W następstwie tego przeoczenia oraz przeoczenia członków składu orzekającego rozprawa została przeprowadzona
3 zarówno bez udziału skazanego (przebywał w zakładzie karnym), jak też bez udziału obrońcy (protokół rozprawy - k. 87). Zatem niewątpliwie Sąd drugiej instancji procedował z rażącą i mogącą mieć istotny wpływ na treść orzeczenia obrazą przepisów postępowania. Nie zmienia tego fakt, że trafniejsze byłoby podniesienie w kasacji zarzutu rażącego naruszenia art. 450 § 3 k.p.k., wprost odnoszącego się do rozprawy odwoławczej, z którego wynika, że niestawiennictwo obrońcy, który nie został zawiadomiony o terminie rozprawy tamuje rozpoznanie sprawy. Istota uchybienia została jednak w kasacji określona prawidłowo, jak również trafnie podniesiono w skardze, że jego następstwem było nieakceptowalne ograniczenie prawa skazanego do obrony. Jak wcześniej nadmieniono, stanowisko to podzielił w odpowiedzi na kasację prokurator. W tym stanie rzeczy konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowego w R., którego obowiązkiem będzie rozpoznanie sprawy w zgodzie z przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- I KK 250/22 2022-07-11Czy przeprowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność ustanowionego obrońcy, który nie został o niej powiadomiony, stanowi rażące naruszenie prawa oskarżonego do obrony?
- III KK 458/16 2016-12-14Czy przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej pod nieobecność obrońcy z wyboru, który nie został prawidłowo powiadomiony o jej terminie, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia?
- V KK 356/20 2020-10-01Czy naruszenie prawa do obrony przez niezawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy, mimo istnienia w aktach sprawy nieograniczonego upoważnienia do obrony, może mieć wpływ na treść orzeczenia, nawet jeśli upoważnienie to…
- III KK 166/13 2013-06-06Czy naruszenie prawa do obrony skazanego, wynikające z nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego?
- V KK 552/20 2021-07-07Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał środek odwoławczy w sytuacji, gdy skazany nie był obecny na rozprawie, a jego obrońca nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy?
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 117 § 1art. 6 KPKart. 450 § 3 KPK§ 5§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy