I KK 250/22
WyrokIzba Karna2022-07-11
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk, Jacek Błaszczyk, Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeprowadzenie rozprawy odwoławczej pod nieobecność ustanowionego obrońcy, który nie został o niej powiadomiony, stanowi rażące naruszenie prawa oskarżonego do obrony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niezawiadomienie ustanowionego obrońcy o terminie rozprawy apelacyjnej, mimo złożenia jego pełnomocnictwa, stanowi oczywiste i rażące naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 117 § 1 i 2 k.p.k. Takie postępowanie sądu odwoławczego skutkuje naruszeniem prawa oskarżonego do obrony, gwarantowanego przez art. 6 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał D. S. za przestępstwo z art. 190a § 1 k.k. Apelację od wyroku wniósł obrońca. Pomimo złożenia pełnomocnictwa drugiego obrońcy, nie został on zawiadomiony o terminie rozprawy odwoławczej. Sąd Okręgowy wydał wyrok utrzymujący w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok z powodu naruszenia prawa do obrony.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, nakazując jednocześnie zwrot opłaty od kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KK 250/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Jacek Błaszczyk SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie D. S. skazanego za przestępstwo z art. 190a § 1 k.k. po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2022 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji obrońcy od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt VII Ka […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II K […], 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; 2. nakazuje zwrot oskarżonemu kwoty 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł uiszczonej tytułem opłaty od kasacji. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt II K […], D. S. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 190a
2 § 1 k.k. i za to skazany został na karę roku pozbawienia wolności z orzeczeniem dwóch środków karnych na podstawie art. 41a § 1 i art. 41 § 2 k.k. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego adwokat J. R.. Po wniesieniu tejże apelacji oskarżony udzielił upoważnienia do obrony w postępowaniu odwoławczym także drugiemu obrońcy – adw. Ł. C.. Pomimo, że przedmiotowy dokument pełnomocnictwa został złożony w sekretariacie VII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Z., wyżej wymieniony obrońca nie został zawiadomiony o terminie rozprawy odwoławczej wyznaczonej na dzień 3 lutego 2022 r. W tym dniu Sąd Okręgowy w Z. wydał wyrok utrzymujący w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji. Po wydaniu zaskarżonego kasacją wyroku, Sąd Okręgowy w Z.- w odpowiedzi na pismo adwokata Ł. C. o wyjaśnienie przyczyny niepowiadomienia go o terminie rozprawy odwoławczej - potwierdził ten fakt, podnosząc, że nastąpiło to na skutek przeoczenia Sądu. Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego adwokat Ł. C. zarzucając orzeczeniu rażące i mające wpływ na jego treść naruszenie art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu rozprawy odwoławczej pod nieobecność jednego z ustanowionych z wyboru obrońców, który o jej terminie nie został powiadomiony, co w konsekwencji stanowiło naruszenie prawa oskarżonego do obrony. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania. Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej uwzględnienie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna i jako taka podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Uchybienie Sądu Okręgowego w Z., w postaci niezawiadomienia ustanowionego przez oskarżonego kolejnego obrońcy z wyboru o terminie rozprawy apelacyjnej, w świetle analizy akt postępowania odwoławczego, jest
3 oczywiste. Zatem w stopniu oczywistym jest zasadna również argumentacja kasacyjna o naruszeniu przez Sąd odwoławczy takim postępowaniem treści art. 117 § 1 i 2 k.p.k., z konsekwencją naruszenia prawa oskarżonego do obrony w postępowaniu odwoławczym. Trafnie podniesiono w kasacji, odwołując się do wyroku Sądu Najwyższego z 3.11.2016 r., SDI 58/16, że obrońca ma prawo wziąć udział w rozprawie odwoławczej, a zatem zgodnie z art. 117 § 1 k.p.k. powinien był zostać powiadomiony o jej terminie. W świetle art. 117 § 2 k.p.k. brak takiego zawiadomienia czynił niedopuszczalnym procedowanie sądu odwoławczego na rozprawie. Zatem rozpoznanie apelacji, w której zaskarżono wyrok sądu pierwszej instancji, bez powiadomienia obrońcy o terminie rozprawy i pod jego nieobecność, stanowiło oczywiste i rażące naruszenie przepisu art. 117 § 2 k.p.k., skutkujące także rażącą obrazą art. 6 k.p.k., gwarantującego oskarżonemu prawo do obrony także w znaczeniu materialnym, w tym prawo do korzystania z pomocy obrońcy we wszystkich stadiach postępowania karnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15.02.2007 r., V KK 27/07). Mając na uwadze tę trafną argumentację, należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, w trakcie którego powinno zostać zabezpieczone prawo wszystkich obrońców ustanowionych przez oskarżonego do uczestnictwa w rozprawie przed Sądem odwoławczym. O zwrocie uiszczonej przez oskarżonego opłaty od kasacji orzeczono na podstawie art. 527 § 4 k.p.k. Z tych względów orzeczono jak w wyroku. [as]
Powiązane orzeczenia
- III KK 458/16 2016-12-14Czy przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej pod nieobecność obrońcy z wyboru, który nie został prawidłowo powiadomiony o jej terminie, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia?
- IV KKN 478/98 2002-04-05Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony poprzez nieprawidłowe powiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej, skutkujące nieobecnością oskarżonego, może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku?
- I KK 42/19 2020-06-03Czy przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej pod nieobecność należycie niepowiadomionego obrońcy z wyboru oskarżonego stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia?
- III KK 579/19 2020-02-18Czy zaniechanie zawiadomienia obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej, skutkujące jego nieobecnością, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść wyroku, w tym ograniczenie prawa do obrony?
- III KK 318/17 2017-08-10Czy przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej pod nieobecność oskarżonego, który nie usprawiedliwił swojego niestawiennictwa i którego obecność nie była obowiązkowa, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony?
Powołane przepisy
art. 190a § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 190aart. 41a § 1art. 41 § 2 KKart. 117 § 1art. 6 KPKart. 117 § 1 KPKart. 117 § 2 KPKart. 527 § 4 KPK§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy