I KK 42/19

Sygn. akt I KK 42/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Błaszczyk SSN Jerzy Grubba Protokolant Anna Kuras w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w sprawie A. J., skazanego z art. 178a § 1 k.k. po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2020 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt II Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 2 UZASADNIENIE A. J. wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), został skazany za występek określony w art. 178a § 1 k.k. na karę grzywny w wymiarze 100 stawek, przy określeniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych. Ponadto orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz świadczenie pieniężne w kwocie 5000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który podnosząc zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych oraz obrazy przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku, wniósł o jego zmianę i uniewinnienie A. J. od zarzucanego mu przestępstwa, ewentualne uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt II Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu a quo. Orzeczenie Sądu drugiej instancji zostało zaskarżone na korzyść oskarżonego przez Ministra Sprawiedliwości–Prokuratora Generalnego, który we wniesionej kasacji podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 450 § 3 k.p.k. w zw. z art. 117 § 1 i 2 k.p.k. i art. 6 k.p.k., polegającego na przeprowadzeniu rozprawy odwoławczej pod nieobecność ustanowionego obrońcy z wyboru oskarżonego, który o jej terminie nie został prawidłowo zawiadomiony. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w O. w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Zgodnie z art. 450 § 3 k.p.k., niestawiennictwo należycie zawiadomionych o terminie rozprawy stron, obrońców lub pełnomocników nie tamuje rozpoznania sprawy, chyba że ich udział jest obowiązkowy. Z tego względu brak należytego zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej ustanowionego w sprawie obrońcy stanowi okoliczność tamującą rozpoznanie sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z 3 dnia 14 grudnia 2016 r., III KK 458/16, LEX nr 2167633). Zgodnie bowiem z art. 117 § 2 k.p.k., czynności nie przeprowadza się m.in. wtedy, gdy osoba uprawniona do wzięcia w niej udziału nie stawiła się, a brak dowodu, że została o niej powiadomiona. Przenosząc powyższe rozważania na grunt realiów procesowych niniejszej sprawy, należy zauważyć, że na rozprawie odwoławczej w dniu 24 sierpnia 2017 r., na której wydano zaskarżony kasacją wyrok, nie był obecny zarówno oskarżony, jak i jego obrońca (k. 139). O ile A. J. został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej, to nie można tego stwierdzić w odniesieniu do zawiadomienia jego obrońcy – adw. T. P. , do którego korespondencja została skierowana na adres: W. ul. N. lok. (k. 138), zamiast na aktualny adres jego kancelarii (W., . J. lok. 21), pod który wysłano wcześniej m.in. uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji (k. 118) i który to adres obrońca oskarżonego wskazał w pismach procesowych (k. 24, 67, 92, v 104, 114, 119) i który widniał na pełnomocnictwie do obrony, udzielonym mu przez A. J. (k. 19). W świetle tych okoliczności nie budzi wątpliwości to, że wbrew temu, co przyjął Sąd drugiej instancji (k. 139), obrońca oskarżonego nie został należycie zawiadomiony o terminie rozprawy odwoławczej, a jej przeprowadzenie pod nieobecność oskarżonego i jego obrońcy stanowiło rażącą obrazę art. 450 § 3 k.p.k. oraz art. 117 § 2 k.p.k., skutkującą naruszeniem prawa A. J. do obrony. Konieczne stało się zatem uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt II Ka (…) i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym w celu przeprowadzenia rozprawy apelacyjnej z poszanowaniem gwarancji procesowych oskarżonego. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.