IV KKN 478/98
WyrokIzba Karna2002-04-05
Skład orzekający: Jacek Sobczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony poprzez nieprawidłowe powiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej, skutkujące nieobecnością oskarżonego, może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nieprawidłowe powiadomienie oskarżonej o terminie rozprawy apelacyjnej, które skutkowało jej nieobecnością i uniemożliwiło udział w postępowaniu, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony. Naruszenie to, mające wpływ na treść orzeczenia, jest podstawą do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że w takich okolicznościach doszło do naruszenia zasady równości broni procesowej.Stan faktyczny
Oskarżona A. J.-K. została skazana za przestępstwo z art. 145 § 2 kk z 1969 r. Sąd Rejonowy wymierzył jej karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, grzywnę oraz zakaz prowadzenia pojazdów. Sąd Wojewódzki utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca wniósł kasację, zarzucając m.in. nieprawidłowe powiadomienie oskarżonej o terminie rozprawy apelacyjnej, co uniemożliwiło jej prawo do obrony. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, zarządzając jednocześnie zwrot opłaty od kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KKN 478/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2002 r. Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie następującym: Przewodniczący: SSN Jacek Sobczak Sędziowie SN: Bogdan Rychlicki – spr. SA del. do SN Jacek Kubiak Protokolant: Wanda Ciszewska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Krzysztofa Parchimowicza po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2002 r. sprawy A. J.-K., skazanej z art. 145 § 2 kk z 1969 r. z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanej, od wyroku Sądu Wojewódzkiego w B. z dnia 27 listopada 1997 r., sygn. III […] Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 września 1996 r., sygn. III K […] uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;
2 zarządza na rzecz A. J.-K. zwrot opłaty od kasacji w kwocie 300 (trzysta) zł. U Z A S A D N I E N I E Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 17 września 1996 r. sygn. akt III K […] A. J.-K. uznał za winną popełnienia przestępstwa określonego w art. 145 § 2 kk i na podstawie tego przepisu wymierzył karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby lat 4. Na podstawie art. 75 § 1 kk orzekł grzywnę w wysokości 1000 zł z zamianą w razie nieuiszczenia jej w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności przyjmując jeden dzień tej kary za równoważny 10 zł grzywny. Na podstawie art. 43 § 1 kk orzekł karę dodatkową – zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres roku. Od wyroku tego apelację wniósł obrońca oskarżonej i zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a mający wpływ na jego treść przez przyjęcie, że w sprawie nie występują wątpliwości uzasadniające uniewinnienie oskarżonej, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzucanego jej czynu. Sąd Wojewódzki w B. wyrokiem z dnia 27 listopada 1997 r. sygn. akt III […] Ka […] apelacji obrońcy nie uwzględnił i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Od wyroku sądu odwoławczego kasację wniósł obrońca skazanej zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć wpływ na treść orzeczenia poprzez: 1. nie powiadomienie oskarżonej A. J.-K. o terminie rozprawy apelacyjnej a tym samym uniemożliwienie jej prawa do obrony (art. 9 kpk)
3 2. nie wyjaśnienie wszystkich istotnych sprzeczności pomiędzy opiniami biegłych i nie przesłuchanie tychże biegłych na rozprawie apelacyjnej 3. nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego do zarzutów i wniosków zawartych w apelacji obrońcy oskarżonej i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku sądu pierwszej instancji. Prokurator Prokuratury Wojewódzkiej w B. w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Z kolei Prokurator Prokuratury Krajowej występujący na rozprawie przed Sądem Najwyższym poparł zarzut z pkt 1 kasacji jako zasadny i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy rozważył: Kasacja obrońcy oskarżonej w pkt 1 jest zasadna, co sprawia, iż przedwczesna jest merytoryczna ocena pozostałych zarzutów kasacji (por. wyrok SN z dnia 11 stycznia 2001 r. III KKN 449/98 OSNKW z 2001 z. 3-4, poz. 30). Zgodzić się należało z autorem kasacji, iż oskarżona nie została w sposób prawidłowy powiadomiona o terminie rozprawy odwoławczej. Jak wynika z jej pisma z dnia 30 czerwca 1997 r. adresowanego do Sądu Wojewódzkiego w B. z prośbą o zmianę terminu rozprawy, oskarżona deklarując wolę osobistego udziału w rozprawie wskazała nowy adres zamieszkania (k. 359). Zawiadomienie jej o terminie rozprawy zgodnie z zarządzeniem z dnia 15 października 1997 r. (k. 381) wysłano tylko na adres, pod którym oskarżona uprzednio przebywała (k. 385). Konsekwencją tego było to, że w rozprawie w dniu 27 listopada 1997 r. oskarżona nie brała udziału. Sąd odwoławczy uznając, iż oskarżona została w sposób prawidłowy zawiadomiona o terminie rozprawy, przeprowadził przewód sądowy
4 m.in. ujawniając opinię biegłego sporządzoną w dniu 5 maja 1997 r. (k. 346, 346-356). Treść tej opinii nie była znana oskarżonej. W tych okolicznościach doszło do rozpoznania apelacji obrońcy oskarżonej z naruszeniem zasady „równości broni procesowej”. Stanowi to rażące naruszenie prawa oskarżonego do obrony (art. 9 kpk z 1969 r.) obecnie art. 6 kpk, które mogło mieć wpływ na treść wyroku, zaś u podstaw tego uchybienia przez sąd odwoławczy była obraza art. 125 § 1 kpk z 1969 r. a obecnie art. 139 § 1 kpk. Stosownie do treści art. 527 § 4 kpk zarządzono na rzecz A. J.-K. zwrot opłaty od kasacji w kwocie 300 (trzysta) zł. Z powyższych względów orzeczono jak na wstępie. Przewodniczący: SSN (Jacek Sobczak) Sędziowie: SSN (Bogdan Rychlicki) SA del. do SN (Jacek Kubiak) aw f/ak
Powiązane orzeczenia
- III KK 166/13 2013-06-06Czy naruszenie prawa do obrony skazanego, wynikające z nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego?
- III KKN 367/98 2000-11-22Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony poprzez nieprawidłowe doręczenie wezwania na rozprawę apelacyjną, skutkujące brakiem możliwości udziału w postępowaniu, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku?
- V KK 306/24 2024-10-16Czy naruszenie prawa do obrony oskarżonego, wynikające z błędnego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej jego obrońcy, może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku przez Sąd Najwyższy?
- II KKN 529/98 2001-04-12Czy naruszenie prawa oskarżonego do rzetelnej obrony, wynikające z wyznaczenia obrońcy z urzędu w przededniu rozprawy apelacyjnej bez możliwości konsultacji z oskarżonym, może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego…
- III KK 320/22 2022-10-25Czy Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał środek odwoławczy w sytuacji, gdy oskarżony nie był obecny na rozprawie apelacyjnej, a jego obrońca nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy?
Powołane przepisy
art. 145 § 2 kkart. 75 § 1 kkart. 43 § 1 kkart. 9 kpkart. 6 kpkart. 125 § 1 kpkart. 139 § 1 kpk.art. 527 § 4 kpk§ 2§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy