II KKN 529/98
WyrokIzba Karna2001-04-12
Skład orzekający: Tomasz Grzegorczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa oskarżonego do rzetelnej obrony, wynikające z wyznaczenia obrońcy z urzędu w przededniu rozprawy apelacyjnej bez możliwości konsultacji z oskarżonym, może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyznaczenie obrońcy z urzędu w przededniu rozprawy apelacyjnej, bez zapewnienia mu możliwości skonsultowania się z oskarżonym i zapoznania się z aktami sprawy, stanowi rażące naruszenie prawa oskarżonego do rzetelnej obrony. Uchybienie to, nawet jeśli obrońca nie wniósł o odroczenie rozprawy, nie może wywoływać negatywnych skutków dla oskarżonego i obliguje do uchylenia zaskarżonego wyroku.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego skazujący S. D. za rozbój z użyciem niebezpiecznych narzędzi i broni palnej. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając m.in. naruszenie prawa do rzetelnej obrony. Obrońca z urzędu został wyznaczony w przededniu rozprawy apelacyjnej, nie mając możliwości kontaktu z klientem ani zapoznania się z aktami sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 12 kwietnia 2001 r. II KKN 529/98 Przewodniczący: SSN Tomasz Grzegorczyk Sędziowie: SN Józef Musioł (spr.) SN Józef Szewczyk Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2001 r. sprawy Siergieja D. skazanego z art. 210 § 2 KK69 z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 7 maja 1998 r., sygn. II AKa (...) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 8 stycznia 1998 r., sygn. (...) I. uchyla zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i sprawę przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania w trybie postępowania odwoławczego; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. G. - Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) za obronę z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Uzasadnienie Zaskarżonym kasacją wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 27 maja 1998 r. sygn. akt II AKa (...) utrzymano wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 8 stycznia 1998 r. sygn. akt (...) mocą którego E. I. i S. D. uznani zostali za winnych tego, że w dniu 18 marca 1996 r. w D., działając wspólnie i w porozumieniu wraz z W. S. i innymi użyli gwałtu wobec Ireny G., M. M. i dwojga małoletnich dzieci A. i W. M. polegającego na biciu, krępowaniu rąk, posługując się przy tym niebezpiecznymi narzędziami w postaci noży i broni palnej, po czym zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze polskie i dolary USA w łącznej kwocie 7.700 zł na szkodę
małżonków M. i M. M. - i za to na mocy art. 210 § 2 KK69 skazał ich na karę po 6 lat pozbawienia wolności. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył kasacją obrońca skazanego S. D., który zarzucając „rażące naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na treść wyroku, polegające na obrazie art. 4 § 1, art. 9 oraz art. 64 § 1 KPK69. Podnosząc te zarzuty obrońca wnosił o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu 2. uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu Sądowi. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Kasacja częściowo jest słuszna. Dnia 26 maja 1998 r. Przewodnicząca Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego wyznaczyła obrońcę z urzędu S. D. oskarżonego z art. 210 § 2 KK adw. A. G. z zaznaczeniem, iż został wyznaczony termin rozprawy apelacyjnej na dzień następny, to jest na dzień 27 maja 1998 r. Na rozprawie apelacyjnej przed Sądem Apelacyjnym w dniu 27 maja 1998 r. nowowyznaczona obrońca z urzędu poparła apelację. W rozprawie nie uczestniczył przebywający w Zakładzie Karnym oskarżony S. D. W tej sytuacji zarzut podniesiony w kasacji, iż obrońca nie miał możliwości skonsultowania się z oskarżonym, i nie miał szans na zapoznanie się z wielotomową sprawą jest zasadny. Wprawdzie obrońca na rozprawie apelacyjnej nie wniósł zgodnie z art. 305 § 2 KPK69 o odrzucenie rozprawy, ale to uchybienie obrońcy z urzędu nie może wywoływać ujemnych skutków dla oskarżonego. Faktem jest, że obrońca został wyznaczony obrońcą z urzędu w przededniu rozprawy i jego
argumenty podniesione w skardze kasacyjnej, bez względu na ocenę jego zachowania musiały skutkować uchylenie zaskarżonego wyroku. W grę bowiem wchodzi naruszenie prawa oskarżonego do rzetelnej obrony. Jeśli chodzi o zarzut kasacji rażącego naruszenie art. 4 KPK to jest on oczywiście bezzasadny, tak jak i niezasadny jest zarzut sprowadzający się do kwestionowania ustaleń faktycznych. Wobec wyżej przytoczonych argumentów powodujących uchylenie zaskarżonego wyroku, nie zachodzi potrzeba dalszych rozważań w przedmiocie bezzasadności pozostałych zarzutów kasacji. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- IV KKN 478/98 2002-04-05Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony poprzez nieprawidłowe powiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej, skutkujące nieobecnością oskarżonego, może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku?
- III KKN 367/98 2000-11-22Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony poprzez nieprawidłowe doręczenie wezwania na rozprawę apelacyjną, skutkujące brakiem możliwości udziału w postępowaniu, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku?
- I KS 17/21 2022-02-25Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony, polegające na pozbawieniu go możliwości korzystania z pomocy obrońcy w toku rozprawy głównej, w tym w dniu zamknięcia przewodu sądowego, uzasadnia uchylenie wyroku sądu pierwsz…
- IV KK 175/15 2015-10-29Czy naruszenie prawa do obrony oskarżonego poprzez nieuzasadnione zwolnienie jego dotychczasowego obrońcy i wyznaczenie nowego z urzędu, wbrew woli oskarżonego i bez jego zgody, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa,…
- IV KK 81/18 2019-09-12Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony poprzez pozbawienie go możliwości korzystania z pomocy obrońcy z wyboru na rozprawie apelacyjnej, w sytuacji gdy obrońca usprawiedliwił swoje niestawiennictwo, może stanowić pod…
Powołane przepisy
art. 210 § 2 KKart. 4 § 1art. 9art. 64 § 1 KPKart. 305 § 2 KPKart. 4 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy