IV CZ 143/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN A. Gola. Sędziowie SN: K. Kołakowski (sprawozdawca), K. Olejniczak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Jacka K. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej im. T. Kościuszki w K. o nakazanie przyjęcia na członka Spółdzielni na skutek zażalenia pozwanej Spółdzielni na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 13 kwietnia 1984 r.postanowił uchylić zaskarżone postępowanie.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki przekazał sprawę o przyjęcie do spółdzielni mieszkaniowej na członka i przydzielenie lokalu do rozpoznania Sądowi Rejonowemu na podstawie art. 200 k.p.c. Zdaniem tego Sądu roszczenie powoda, oparte na art. 221 prawa spółdzielczego, należy zgodnie z art. 272 tego prawa do właściwości Sądu Rejonowego.W zażaleniu na to postanowienie pozwana Spółdzielnia wniosła o jego uchylenie, zarzucając, iż zostało ono wydane z naruszeniem art. 17 pkt 1 k.p.c. przy błędnym powołaniu się na art. 272 prawa spółdzielczego, który to przepis nie dotyczy właściwości sądów. Członkostwo spółdzielni jest prawem niemajątkowym, choć połączone jest z prawem majątkowym, jakim jest ubieganie się o przydział lokalu mieszkalnego.Uzasadnienie prawneUwzględniając to zażalenie, Sąd Najwyższy miał na uwadze, co następuje:W art. 145 ustawy o spółdzielniach i ich związkach ustawodawca posługiwał się pojęciem "pierwszeństwa przyjęcia do spółdzielni i uzyskania spółdzielczego prawa do lokalu po byłym członku", jednakże w orzecznictwie przyjmowano jednolicie, że w razie sporu co do tego uprawnienia małżonek, dzieci i inne osoby bliskie mogą dochodzić swych roszczeń przed sądem, przy czym ze względu na przeważające znaczenie ubiegania się o członkostwo spółdzielni, które jest uprawnieniem niemajątkowym, właściwy do ich rozpoznania jest sąd wojewódzki.W art. 221 prawa spółdzielczego mowa jest wprost o "roszczeniu o przyjęcie do spółdzielni i o przydział lokalu po byłym członku". Nie może to jednak oznaczać w tej sytuacji, że nastąpiła zmiana stanu prawnego uzasadniająca przyjęcie, iż zmianie uległa właściwość rzeczowa sądu w tych sprawach. Użycie bowiem określenia "roszczenie" nie oznacza, że ma ono charakter majątkowy, ponieważ nadal istotne znaczenie należy przywiązać w takich sprawach do żądania przyjęcia na członka, a nie do wtórnego roszczenia o przydział lokalu, mającego charakter majątkowy.Stanowiska Sądu Wojewódzkiego nie uzasadnia powołanie się na art. 272 prawa spółdzielczego, ponieważ - jak trafnie wskazano w zażaleniu - przepis ten, będący przepisem przejściowym, dotyczącym roszczeń powstałych miedzy członkiem a spółdzielnią, niczym nie potwierdza tezy, iż "zgodnie z jego treścią" sprawy na tle art. 221 prawa spółdzielczego "należą do właściwości Sądu Rejonowego".Reasumując należy przyjąć, iż także pod rządem prawa spółdzielczego (ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Dz. U. Nr 30, poz. 210) rozpoznawanie roszczeń o przyjęcie do spółdzielni mieszkaniowej i o przydział lokalu po byłym członku (art. 221 tego prawa) należy do właściwości sądu wojewódzkiego (art. 17 pkt 1 k.p.c.).Zaskarżone postanowienie więc jako oparte na odmiennym poglądzie podlegało uchyleniu (art. 388 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.).