II CR 286/84

WyrokIzba Cywilna1984-09-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwestia przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody może być rozstrzygana w wyroku wstępnym dotyczącym zasady odpowiedzialności pozwanego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kwestia przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody nie może być rozstrzygana w wyroku wstępnym. Wyrok wstępny rozstrzyga jedynie o zasadzie roszczenia, podczas gdy przyczynienie się do szkody jest elementem stanu faktycznego i dotyczy ustalenia wysokości żądania. Przyczynienie może być stwierdzone jedynie w uzasadnieniu wyroku przy orzekaniu o wysokości dochodzonego roszczenia.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła od Skarbu Państwa odszkodowania za szkody poniesione w wyniku nieprawidłowo przeprowadzonej egzekucji z lokalu. Sąd Wojewódzki wydał wyrok wstępny, ustalając odpowiedzialność pozwanego Skarbu Państwa. Pozwany w rewizji zarzucił, że powódka przyczyniła się do powstania szkody, nie zajmując przydzielonego jej lokalu. Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię, czy zarzut przyczynienia mógł być uwzględniony w wyroku wstępnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję pozwanego jako nieuzasadnioną, podzielając pogląd, że kwestia przyczynienia się do szkody nie może być rozstrzygana w wyroku wstępnym.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Ł. Grygołajtys (spr.).Sędziowie SN: H. Ciepła, R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 6 września 1984 r. sprawy z powództwa I. H. przeciwko Skarbowi Państwa - Urzędowi Miejskiemu w S. o zapłatę na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 12 kwietnia 1984 r., sygn. akt (...):oddala rewizję.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem wstępnym z dnia 12 kwietnia 1984 r. Sąd Wojewódzki ustalił, że pozwany Skarb Państwa - Urząd Miejski w S. jest odpowiedzialny za skutki przeprowadzonej egzekucji powódki I. H. w dniu 23 marca 1978 r. z lokalu przy ulicy P. w S. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd Wojewódzki ustalił, że decyzją z dnia 12 maja 1977 r. pozwany cofnął powódce uprawnienia do lokalu nr (...) przy ulicy P. w S., a wobec nieopuszczenia przez powódkę lokalu wydał postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Datę eksmisji wyznaczono na dzień 11 marca 1978 r., jednakże eksmisja odbyła się dopiero w dniu 23 marca 1978 r. Zarówno przed jak i w trakcie przeprowadzania czynności egzekucyjnych pozwany dopuścił się szeregu nieprawidłowości, uzasadniających jego odpowiedzialność za szkodę powódki. Postanowienie, w którym była określona data eksmisji oraz tytuł wykonawczy nie został doręczony powódce osobiście lecz pozostawiony na drzwiach. Egzekucja odbyła się w nieobecności powódki, mimo że powódka w tym dniu była w pracy na terenie G. i mogła być obecna przy dokonywaniu eksmisji. Pozwany przystąpił do wykonywania czynności opróżnienia lokalu bez dostarczenia powódce pomieszczenia zastępczego wbrew postanowieniu art. 60 ust. 2 prawa lokalowego. Pomieszczenie takie zostało przydzielone dopiero po przeprowadzeniu eksmisji. Rzeczy powódki zostały zapakowane w torby, przy czym nie sporządzono szczegółowego spisu składników mienia powódki, określając je jako worki z rzeczami, toboły z pościelą czy walizki. Rzeczy powódki przewieziono do magazynu pozwanego, który był wilgotny i zagrzybiony i nie zabezpieczał dostatecznie złożonych ruchomości przed kradzieżą. W tym stanie rzeczy Sąd Wojewódzki uznał, że z mocy art. 417 k.c. pozwany ponosi odpowiedzialność za szkodę powódki i wydał wyrok wstępny co do zasady.W rewizji od tego wyroku pozwana wnosi o jego zmianę i oddalenie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja pozwanego nie podważa prawidłowości ustaleń Sądu Wojewódzkiego co do istnienia uchybień w czasie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, polegających w szczególności na nieprzydzieleniu powódce pomieszczenia zastępczego. Przydzielenie lokalu, na którego przyjęcie powódka wyraziła zgodę, nastąpiło dopiero w dniu 7 lipca 1978 r. W istocie rzeczy zarzut rewizji pozwanego sprowadza się do tego, że skoro powódka nie zajęła przydzielonego jej lokalu do 1980 r., to tym samym przyczyniła się do powstania szkody, co powinno znaleźć wyraz w sentencji wyroku wstępnego. Sąd Wojewódzki nie wypowiedział się w sentencji wyroku ani też uzasadnieniu co do zarzutu pozwanego, że powódka przyczyniła się do powstania szkody. W literaturze prawniczej reprezentowane jest stanowisko, że kwestia przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody nie może być w ogóle rozstrzygana w wyroku wstępnym. Wyrok wstępny rozstrzyga bowiem tylko o zasadzie roszczenia, zaś przyczynienie należy do stanu faktycznego i jest kwestią wysokości żądania. Sąd Najwyższy, podzielając powyższy pogląd, uznał, że przyczynienie się do powstania szkody może być stwierdzone tylko w uzasadnieniu wyroku, przy orzekaniu już o wysokości dochodzonego roszczenia. Zauważyć należy, że sformułowanie sentencji wyroku wstępnego winno ograniczać się do stwierdzenia, zgodnie z treścią art. 318 § 1 k.p.c., że pozwany ponosi odpowiedzialność za wynikłą szkodę przy prowadzeniu egzekucji z lokalu.Niewykazanie przez Sąd Wojewódzki obowiązku przypozwania "M." w S. stosownie do art. 84 § 2 k.p.c. nie uzasadnia samo przez się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Pozwany nie wykazał bowiem, aby uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Ponadto wniosek o przypozwanie może być uwzględniony w toku dalszego postępowania w sprawie.Z przytoczonych względów rewizja jako nieuzasadniona podlega oddaleniu (art. 387 k.p.c.). Sąd Najwyższy nie orzekał o kosztach postępowania, bowiem wyrok wstępny nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w instancji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 60 ust. 2art. 417 KCart. 318 § 1 KPCart. 84 § 2 KPCart. 387 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.