I PR 310/64

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w G. przeciwko Józefowi J. o zapłatę, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 26 lutego 1964 r., rewizję tę oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 243.412,62 zł z 8% od dnia 1.VI.1961 r., opierając się na następujących ustaleniach faktycznych:Pozwany został uznany za winnego przestępstwa z art. 1 § 3 lit. "a" i § 4 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17 poz. 68), popełnionego w ten sposób, że w okresie od 22.XI.1956 r. do 22.V.1959 r. jako pracownik powódki zatrudniony w charakterze referenta skupu żywca, działając wspólnie i w porozumieniu z Aleksandrem W. - dyrektorem do spraw skupu w Powiatowym Przedsiębiorstwie Gospodarki Zwierzętami Rzeźnymi w K. i Zdzisławem Sz. - kierownikiem Gminnej Kasy Spółdzielczej - systematycznie pobierali z tejże kasy różne kwoty na podstawie fikcyjnych kwitów dostawy i skupu żywca i w ten sposób wyłudzili dla siebie ogółem co najmniej 486.825,25 zł na szkodę Powiatowego Przedsiębiorstwa Gospodarki Zwierzętami Rzeźnymi. Ponadto pozwany został prawomocnie skazany na wyłudzenie dla siebie i dostawców nadpłaty 5.203,80 zł i premii węglowej wartość 2.527,80 zł oraz na mocy art. 290 § 1 k.k. - za pobranie nienależnych korzyści wartości około 3.000 zł.Okręgowa Komisja Arbitrażowa w Poznaniu prawomocnym orzeczeniem zasądziła od powódki na rzecz Przedsiębiorstwa Skupu Zwierząt Rzeźnych w Poznaniu kwotę 243.412,63 zł mając na uwadze równy stopień zawinienia pozwanego jako pracownika powódki oraz pracownika Kasy Spółdzielczej.W związku z powyższymi ustaleniami oraz na podstawie art. 7 § 1 k.p.c. i art. 134 k.z. Sąd Wojewódzki uznał, że pozwany ponosi całkowitą odpowiedzialność za wyrządzoną powódce szkodę.W rewizji pozwany wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, albo o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wywody rewizji, zmierzające do zmiany wyroku i oddalenia powództwa w całości albo przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, nie mogą odnieść skutku ze względu na to, że pozwany został za przywłaszczenie skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Karnego, którego ustaleniami są związane sądy cywilne na podstawie art. 7 k.p.c.W myśl tego przepisu Sąd Wojewódzki związany był nie tylko ustaleniem co do winy pozwanego, ale także - ze względu na istotę przestępstwa (art. 1 § 3 litera "a" i § 3 dekretu z dnia 4.III.1953 r.) - ustalonym przez Sąd Karny związkiem przyczynowym między czynem pozwanego a stwierdzoną szkodą.Niewadliwie również Sąd Wojewódzki ustalił na podstawie akt karnych i orzeczenia Okręgowej Komisji Arbitrażowej w Poznaniu, że pozwany swoim przestępczym czynem wyrządził powódce szkodę na 243.412,62 zł. W tych warunkach bezpodstawny jest zarzut rewizji, że Sąd Wojewódzki uchybiając przepisom procesowym nie ustalił i nie rozważył stopnia przyczynienia się powódki do powstania szkody. W sprawie niniejszej nie można mówić o przyczynieniu się poszkodowanego do powstania szkody. W podobnych przypadkach Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie, które w tym zakresie jest ustalone, stale przyjmuje, że gdy szkoda została wyrządzona przestępstwem, z którego sprawca odniósł korzyść majątkową (kradzież, przywłaszczenie), zastosowanie art. 158 § 2 k.z. nie wchodzi w grę. Nie można bowiem przyjąć, aby istniał normalny związek przyczynowy między - jak to określa rewizja - chaosem organizacyjnym a popełnionym przez pozwanego przestępstwem przywłaszczenia. Za normalny skutek braku właściwych warunków pracy może być uznane tylko nienależyte wykonanie przez pracownika jego obowiązków wynikających z umowy o pracą, a nie popełnienie przez niego przestępstwa przywłaszczenia.Wreszcie zauważyć należy, że pozwanego nie łączył żaden stosunek służbowy z Aleksandrem W., gdyż byli oni pracownikami różnych zakładów pracy, a zatem nie można mówić o zależności służbowej między nimi.Z powyższych względów należało na podstawie art. 383 k.p.c. orzec jak w sentencji.