III PZP 44/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN E. Brzeziński. Sędziowie SN: E. Jachczyk (sprawozdawca), M. Rafacz-Krzyżanowska.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, K. Soboty, w sprawie z wniosku Stefana J. przeciwko Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Handlu Wewnętrznego w Z. o podstawę emerytury po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze z siedzibą w Sulechowie postanowieniem z dnia 18 września 1984 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy radcy prawnemu zatrudnionemu w więcej niż jednym zakładzie pracy przysługuje odprawa emerytalna w każdym z tych zakładów, jeżeli przepisy o wynagrodzeniu przewidują wypłaty takiej odprawy pracownikom w nich zatrudnionym, czy tylko w jednym zakładzie pracy, mimo że przepis art. 17 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145) określa, że radca prawny może być zatrudniony jednocześnie w więcej niż jednej jednostce organizacyjnej, art. 22 tej ustawy zaś gwarantuje otrzymanie świadczeń przysługujących pracownikom jednostki organizacyjnej, w której radca prawny jest zatrudniony?"podjął następującą uchwałę:Pod rządami ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145) radcy prawnemu zatrudnionemu w więcej niż jednym zakładzie pracy przysługuje odprawa emerytalna w każdym z tych zakładów - jeżeli przepisy o wynagrodzeniu przewidują wypłatę takiej odprawy pracownikom zatrudnionym w tych zakładach.Uzasadnienie faktycznePrzedstawione zagadnienie wyłoniło się na tle następującego stanu faktycznego:Zakładowa Komisja Rozjemcza przy pozwanym Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu Wewnętrznego w Z. oddaliła żądanie wnioskodawcy o zasądzenie od tego Przedsiębiorstwa 20.000 zł z odsetkami od dnia 1 maja 1984 r. tytułem odprawy emerytalnej. Komisja ta ustaliła, że wnioskodawca był zatrudniony na 1/2 etatu jako radca prawny w pozwanym Przedsiębiorstwie do dnia 30 kwietnia 1984 r., z którym to dniem przeszedł na emeryturę. Niezależnie od tego zatrudnienia wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie Przemysłu Drzewnego w Z., skąd odchodząc na emeryturę otrzymał jednorazową odprawę pieniężną. W tym stanie rzeczy - zdaniem tej Komisji - w świetle obowiązujących przepisów "pracownikom zatrudnionym w kilku zakładach pracy, a przechodzącym na emeryturę lub rentę inwalidzką, przysługuje odprawa pieniężna tylko jeden raz i w jednym zakładzie pracy. Wypłaty dokonuje zakład pracy, w którym pracownik był zatrudniony w większym wymiarze czasu pracy".Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - w związku z rozpatrywaniem odwołania wnioskodawcy od powyższego orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej - powziął wątpliwości, czy przytoczony pogląd tej Komisji, wynikający z treści pisma Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług Departament Ekonomiczny nr EII-Z-016/4/84 z dnia 7 marca 1984 r., stanowiącego uzupełnienie decyzji nr 47 MHWiU z dnia 26 kwietnia 1982 r. wydanej w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, może być odniesiony do radców prawnych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Artykuł 17 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19, poz. 145) stanowi w pierwszym zdaniu, że "radca prawny powinien być zatrudniony na pełnym etacie w jednej jednostce organizacyjnej". Jednakowoż w drugim zdaniu przepis ten nie wyklucza możliwości jednoczesnego zatrudnienia radcy prawnego w więcej niż jednej jednostce organizacyjnej, stwierdzając: "może być jednak zatrudniony jednocześnie w więcej niż jednej jednostce organizacyjnej, przy czym łączny wymiar zatrudnienia nie może przekroczyć półtora etatu". Ponadto w wymienionej ustawie ustalono zasadę, że do radcy prawnego (z wyjątkiem radców prawnych zatrudnionych w organach administracji państwowej) nie mają zastosowania przepisy dotyczące potrzeby uzyskania zezwolenia zakładu pracy na podjęcie równoczesnego zatrudnienia w innym zakładzie pracy lub przyjęcie zlecenia (art. 21 ust. 1 ustawy). Z treści wymienionych przepisów dopuszczających możliwość jednoczesnego zatrudnienia radcy prawnego w dwóch lub więcej zakładach pracy określających łączny wymiar tych zatrudnień na półtora etatu - bez potrzeby uzyskiwania zezwolenia zatrudniających zakładów pracy - nie można wyprowadzić wniosku o jakimkolwiek ograniczającym znaczeniu treści tych przepisów w stosunku do kształtowania wynagrodzenia radcy prawnego lub innych przysługujących mu w ramach przepisów prawa świadczeń, w tym również odprawy emerytalnej. Również inne przepisy tej ustawy nie przewidują takich ograniczeń.W szczególności w myśl art. 22 ust. 1 tej ustawy: "Radca prawny ma prawo do wynagrodzenia określonego w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagrodzeniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy", w myśl zaś ust. 2 tego artykułu: "Radca prawny otrzymuje świadczenia przysługujące pracownikom jednostki organizacyjnej przewidziane układem zbiorowym pracy obowiązującym w tej jednostce i przepisami szczególnymi". Ponadto (w myśl ust. 3 tego artykułu): "Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, w drodze rozporządzenia, określa wysokość oraz warunki przyznawania radcom prawnym: 1) wynagrodzenia z tytułu zastępstwa sądowego i arbitrażowego, 2) dodatku za koordynację obsługi prawnej, 3) dodatku za obsługę prawną wykonywaną na rzecz jednostek organizacyjnych mających siedzibę na terenie gmin".Tak więc również wymienione przepisy nie zawierają żadnych przesłanek usprawiedliwiających pogląd o jakimkolwiek ograniczeniu praw radcy prawnego, w związku z jego jednoczesnym zatrudnieniem w dwóch lub więcej zakładach pracy, do otrzymania przysługującego mu w myśl wymienionych przepisów wynagrodzenia lub innych świadczeń w drugim lub dalszym zakładzie pracy, gdy otrzymał przysługujące mu wynagrodzenie lub świadczenie w pierwszym zakładzie pracy.Z powyższych powodów, na przedstawione pytanie należało udzielić odpowiedzi jak w sentencji uchwały.