IV CZ 196/84

PostanowienieIzba Cywilna1984-11-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku częściowego uwzględnienia powództwa i częściowego umorzenia postępowania, a także zapłaty przez pozwanego części dochodzonego świadczenia w toku procesu, koszty procesu powinny ulec stosunkowemu rozdzieleniu na podstawie proporcji uwzględnionego i oddalonego żądania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rozstrzygnięcie o kosztach procesu zależy od wyniku sprawy, który należy ocenić poprzez porównanie części żądania uwzględnionego z częścią oddaloną. Pozwany, który spełnił dochodzone świadczenie w toku procesu, jest uważany za stronę przegrywającą sprawę w zakresie tego świadczenia. W takiej sytuacji koszty procesu powinny ulec stosunkowemu rozdzieleniu.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła od pozwanego zapłaty kwoty 444.210 zł. W toku procesu pozwany zapłacił 297.668 zł, a powódka ograniczyła powództwo. Ostatecznie zasądzono na rzecz powódki 10.613 zł, umorzono postępowanie co do kwoty 297.668 zł, a w pozostałej części powództwo oddalono. Sąd pierwszej instancji zniósł koszty procesu między stronami. Powódka wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie o kosztach procesu, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 18.575 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, a w pozostałej części oddalił zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: SSN T. Bukowski.Sędziowie SN: K. Olejniczak, M. Sychowicz (spr.).SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 1984 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Huty "F" w Ś. przeciwko Polskim Kolejom Państwowym - Centralnemu Biuru Rozrachunków w B. o zapłatę na skutek zażalenia powódki na postanowienie o kosztach procesu, zawarte w wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 29 czerwca 1984 r.,zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 18.575 (osiemnaście tysięcy pięćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;oddala zażalenie w pozostałej części;zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.Uzasadnienie faktyczneHuta "F." w Ś. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od Polskich Kolei Państwowych-Biura Rozrachunków w B. kwoty 444.210 zł z odsetkami.W toku postępowania w sprawie pozwany zapłacił powódce kwotę 297.668 zł, wobec czego powódka ograniczyła powództwo o wymienioną kwotę.Ostatecznie, wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 7 listopada 1983 r. i wyrokiem tegoż Sądu z dnia 29 czerwca 1984 r., zasądzona została od pozwanego na rzecz powódki kwota 10.613 zł z 4% od dnia 18 października 1982 r. i odsetki w wysokości 4% od kwoty 297.668 zł za okres od dnia 18 października 1982 r. do dnia 7 lipca 1983 r., odnośnie kwoty 297.668 zł postępowanie zostało umorzone, a w pozostałej części powództwo oddalono. Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 29 czerwca 1984 r. Sąd Wojewódzki zniósł między stronami koszty procesu.W zażaleniu na wymienione postanowienie powódka wniosła o jego zmianę przez zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kwoty 24.250 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zależy przede wszystkim od wyniku sprawy (art. 98 i 100 k.p.c.). Na wynik sprawy z reguły wskazuje porównanie części żądania uwzględnionego w rezultacie ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy z częścią żądania, które zostało oddalone. Za stronę przegrywającą sprawę w rozumieniu przepisów o kosztach procesu należy także uważać pozwanego, który w toku procesu spełnił dochodzone od niego świadczenie, czym zaspokoił roszczenie powoda wymagalne w chwili wytoczenia powództwa. To ostatnie stwierdzenie prowadzi do przyjęcia, że powódka, poza kwotami zasądzonymi na jej rzecz od pozwanego wygrała sprawę także odnośnie kwoty 297.668 zł. Kwota ta należała się bowiem powódce od pozwanego tytułem odszkodowania za zaginięcie przesyłki kolejowej, a nie została zapłacona w terminie określonym na załatwienie reklamacji złożonej przez powódkę.Jak z powyższego wynika, skarżąca słusznie twierdzi, że wygrała sprawę w około 2/3 częściach, a pozwany przegrał ją w około 1/3 części. Koszty procesu powinny zatem - w myśl art. 100 zdanie pierwsze k.p.c. - ulec stosunkowemu rozdzieleniu odpowiednio do tak określonego wyniku sprawy.Powódka poniosła koszty procesu - jak prawidłowo podała w zażaleniu - w kwocie 36.374 zł (28.874 zł wpis od pozwu i 7.500 zł koszty zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w postępowaniu rewizyjnym i ponownie w postępowaniu w pierwszej instancji).Pozwany poniósł zaś koszty procesu w kwocie 17.026 zł (9.526 zł wpis od rewizji i 7.500 zł koszty zastępstwa procesowego przez radcę prawnego we wszystkich instancjach). Stosunkowe rozdzielenie pomiędzy stronami tych kosztów, sprowadzające się do przyznania powódce 2/3 części kosztów przez nią poniesionych (24.250 zł) i przyznania pozwanemu 1/3 części przezeń poniesionych kosztów (3.675 zł), prowadzi do zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kwoty 18.575 zł.Na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 390 § 1 i art. 387 k.p.c. należało przeto odpowiednio zmienić zaskarżone postanowienie, a w pozostałej części oddalić zażalenie.Powódka poniosła koszty postępowania zażaleniowego w kwocie 1.008 zł (308 zł wpis od zażalenia i 700 zł koszty zastępstwa procesowego przez radcę prawnego). Pozwany nie poniósł zaś żadnych kosztów tego postępowania. Ponieważ powódka wygrała sprawę w postępowaniu zażaleniowym w 3/4 częściach, należy się jej od pozwanego zwrot takiej części poniesionych przez nią kosztów tego postępowania (art. 100 zdanie pierwsze k.p.c.), o czym Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 108 § 2 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98art. 100art. 397 § 2 KPCart. 390 § 1art. 387 KPCart. 108 § 2 KPC§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.