III PZP 64/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Perestaj (sprawozdawca). Sędziowie SN: B. Błachowska, W. Myga. SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL M. Sławińskiej, w sprawie z wniosku Czesława C., Barbary S. i Tadeusza Ł. przeciwko Urzędowi Miasta - Wydział Oświaty i Wychowania w O. o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu postanowieniem z dnia 21 października 1982 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy skierowanie nauczyciela bez jego zgody na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19) do innej szkoły wymaga dokonania wypowiedzenia zmieniającego, a w razie odpowiedzi negatywnej, czy organy orzekające są uprawnione do merytorycznej oceny zasadności tegoż skierowania?"powziął następującą uchwałę:Skierowanie nauczyciela - bez jego zgody - na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19) do innej szkoły nie wymaga uprzedniego wypowiedzenia; w takim przypadku organy rozpatrujące spory pracownicze są uprawnione do badania tylko, czy występują przesłanki wymienione w powołanym przepisie prawa. Uzasadnienie faktycznePrzedstawione w sentencji zagadnienie prawne powstało na tle następującego stanu faktycznego:Organ nadzorujący szkołę, w której wnioskodawcy są zatrudnieni (Wydział Oświaty i Wychowania Urzędu Miejskiego), skierował ich na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19) do szkół podstawowych w O. w celu zapewnienia tym szkołom obsady stanowisk nauczycielskich.Wnioskodawcy w odwołaniach do Terenowej Komisji Odwoławczej domagali się uznania za bezskuteczne wymienionych skierowań do pracy, gdyż są niezbędni w Liceum Ogólnokształcący, w którym są zatrudnieni.Terenowa Komisja Odwoławcza orzeczeniem z dnia 26.VIII.1982 r. uznała decyzje o skierowaniu wnioskodawców za bezskuteczne, jako niezgodne z prawem. Podjęte one bowiem zostały w czasie, gdy wnioskodawcy byli nieobecni w pracy z powodu choroby lub urlopu wypoczynkowego. Zgodnie zaś z art. 41 kodeksu pracy niedopuszczalne jest w tym okresie wypowiedzenie umowy o pracę także w zakresie warunków pracy i płacy.Orzeczenie Komisji zostało zaskarżone przez organ nadzorujący szkołę do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd ten, rozpoznając odwołanie tego organu, przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne przytoczone w sentencji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, a nie uregulowanych przepisami tej ustawy, do wszystkich nauczycieli mają zastosowanie przepisy kodeksu pracy.W art. 18 i 20 wymienionej ustawy zostały unormowane zmiany warunków pracy nauczyciela, a mianowicie, że przeniesienie nauczyciela do pracy na inne stanowisko lub do innej szkoły może nastąpić za jego zgodą. Nawet w przypadku likwidacji szkoły rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy odmówi on zgody na przeniesienie go do innej szkoły, z tym zastrzeżeniem, że przysługuje mu wówczas odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia. Przepisy omawianej ustawy nie przewidują możliwości zmiany wysokości wynagrodzenia nauczyciela przez jego obniżenie - nawet w drodze dyscyplinarnej.Powyższe wywody pozwalają przyjąć, że instytucja zmiany stanowiska pracy nauczyciela, stanowiąca odpowiednik wypowiedzenia zmieniającego, została wyczerpująco unormowana w przepisach ustawy, a więc brak podstaw do stosowania art. 42 § 1-3 k.p. Dodać należy, że Karcie Nauczyciela znana jest instytucja rozwiązania stosunku pracy w drodze wypowiedzenia w sytuacji określonej w art. 23 ust. 5.Instytucja skierowania do pracy zawarta w art. 19 Karty Nauczyciela stanowi szczególne i samodzielne unormowanie instytucji zbliżonej do unormowanej w art. 42 § 4 k.p., wszakże z innych względów i na odmiennych warunkach.Podstawą bowiem skierowania do pracy nauczyciela są potrzeby szkoły, do której nauczyciel ma być skierowany, nie wchodząc w ocenę potrzeby szkoły, w której nauczyciel jest dotychczas zatrudniony. Poza tym skierowanie takie może trwać przez znacznie dłuższy okres (do 3 lat).W przypadku skierowania nauczyciela do pracy w innej szkole, która znajduje się w innej miejscowości, przysługują mu dodatkowe ulgi i świadczenia określone w art. 19 ust. 2 wspomnianej ustawy. Instytucja skierowania nauczyciela do pracy w innej szkole jest uzasadniona koniecznością rozwiązania szczególnych potrzeb szkoły, w której brakuje obsady stanowisk nauczycielskich z kwalifikacjami odpowiadającymi potrzebom programowym. Zapewniane jest przy tym prawo powrotu nauczyciela skierowanego na uprzednio zajmowane stanowisko. Przy kierowaniu do pracy nauczyciela w trybie określonym w art. 10 wymienionej ustawy nie stosuje się wypowiedzenia zmieniającego. Instytucja skierowania nauczyciela do pracy w innej szkole jest bowiem szczególnym i samodzielnym unormowaniem w Karcie Nauczyciela (swego rodzaju delegacją), brak więc podstaw, aby przy stosowaniu jej konieczne było zachowanie warunków, które są właściwe dla unormowań nie mających zastosowania do nauczycieli (szczególnie art. 42 k.p.).Jak wyżej podniesiono, skierowanie nauczyciela do pracy w innej szkole jest spowodowane koniecznością zapewnienia jej odpowiedniej obsady stanowisk nauczycielskich.Organ nadzorujący szkołę, odpowiedzialny za stan obsady nauczycielskiej na terenie objętym jego działalnością, musi mieć stosowną swobodę w ocenie kadry nauczycielskiej i potrzeb poszczególnych szkół. Do jego więc zakresu działania należy wybór osoby nauczyciela i szkoły, w jakiej jest zatrudniony nauczyciel, którego skierowanie do innej szkoły nastąpi z najmniejszym uszczerbkiem dla szkoły macierzystej, a jednocześnie zapewni zaspokojenie potrzeb szkoły, w której występują braki kadrowe nauczycieli.Dlatego też w przypadku kwestionowania przez nauczyciela skierowania go do pracy w innej szkole, organ rozpoznający spór bada, czy w tej szkole istnieją braki w obsadzie nauczycieli uzasadniające skierowanie do pracy w niej wymienionego nauczyciela. Za takim stanowiskiem przemawia nie tylko treść art. 19 wymienionej ustawy, lecz także interes społeczny - sprawne i terminowe zapewnienie szkołom brakującej obsady nauczycieli dla bieżącego realizowania programu nauczania. Ten interes nadrzędny oświaty i wychowania przesądził o tym, że skierowanie nauczyciela do pracy nie zostało uzależnione od innych warunków poza wymienionymi w art. 19 cytowanej ustawy. Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę jak w sentencji.