III CRN 113/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Żyznowski (spr.).Sędziowie SN: A. Gola, K. Olejniczak.Protokolant: C. Gumienna.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 1983 r. na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Banku Spółdzielczego w Rzeszowie przeciwko Józefie M. o egzekucję świadczenia pieniężnego na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości, S. IV 532/35/83, od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 15 grudnia 1982 r., sygn. akt I Cz 180/82, postanawia oddalić rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneJózefa M. - dłużnik w sprawie Komornika Sądu Rejonowego w Rzeszowie, - w złożonej skardze na czynności Komornika żądała unieważnienia umowy kupna-sprzedaży z dnia 11 stycznia 1982 r., mającej za przedmiot jej meble oszacowane na kwotę 18.500 zł.Orzeczeniem z dnia 2 lipca 1982 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie uchylił czynności Komornika z dnia 9 września 1981 r. i 11 stycznia 1982 r. Na skutek zażalenia wierzyciela - Banku Spółdzielczego w Rzeszowie, Sąd Wojewódzki zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił skargę dłużnika na czynności Komornika dokonane dnia 9 września 1981 r. i 11 stycznia 1982 r. w powołanej sprawie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przytoczone zostały m.in. następujące istotne, w ocenie Sądu orzekającego, ustalenia i ich ocena prawna.Na poczet należności wierzyciela w wysokości 29.993,43 zł Komornik dokonał dnia 21 marca 1981 r. zajęcia u dłużnika: telewizora o wartości szacunkowej 3.500 zł oraz kompletu mebli wartości 15.000 zł. Protokół zajęcia wraz z pouczeniem o prawie złożenia skargi na czynności Komornika został doręczony dłużniczce. Dłużnik nie kwestionował dokonanych czynności. Odbioru zajętych przedmiotów Komornik dokonał dnia 11 stycznia 1982 r. i sprzedał je w sklepie komisowym za cenę oszacowania. Zajęcie ruchomości i szacunek, którego nie kwestionowała żadna ze stron, odpowiada przepisom art. 845 i 853 § 1 k.p.c.W tych warunkach nie było podstaw, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, do kwestionowania czynności zajęcia i szacunku. W myśl art. 866 § 2 k.c. dla sprzedaży komisowej zajętej ruchomości cenę sprzedażną ustala się w wysokości wartości szacunkowej. Taka też cena została przyjęta do sprzedaży komisowej. Jeśli nawet - jak to ustalił Sąd I instancji - meble te nabyte zostały (po przekazaniu ich do sprzedaży komisowej) przez pracownika zatrudnionego przy załadowaniu i wyładowaniu rzeczy, ta okoliczność, w ocenie Sądu orzekającego, nie stanowi uchybienia procesowego. Także twierdzenie dłużniczki, jakoby w chwili przekazywania mebli do sprzedaży zaoferowana została zapłata całej należności, nie zasługiwało na uwzględnienie, skoro dotychczas nie zapłaciła ona reszty długu.Powyższe orzeczenie zaskarżone zostało rewizją nadzwyczajną złożoną przez Ministra Sprawiedliwości z zachowaniem 6-miesięcznego terminu.Rewizja nadzwyczajna zarzuciła rażące naruszenie prawa, tj. art. 390 § 1 k.p.c. w zw. z art. 805 § 1, 853 § 1 i 866 § 1 k.p.c., wnosząc o jego uchylenie i oddalenie zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 2 lipca 1982 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna kwestionuje czynności Komornika dokonane dnia 9 września 1981 r. i 11 stycznia 1982 r. i wnosi o ich uchylenie, jakkolwiek nie zawiera określenia treści czynności dokonanych dnia 9 września 1981 r. i przyczyn ich wadliwości. Akta sprawy, w tym w szczególności wyjaśnienia stron i organu egzekucyjnego wykluczają dojście do skutku czynności w tej dacie. Skoro także ewentualne zaniechanie ich dokonania nie może w ogóle wchodzić w rachubę w okolicznościach tej sprawy, to usprawiedliwionym jest założenie, że wywody i wnioski rewizji nadzwyczajnej odnoszą się do czynności dokonanych dnia 11 stycznia 1982 r. W tym ograniczonym zakresie zachodzi potrzeba ustosunkowania się do poszczególnych zarzutów wysuniętych w rewizji.Gdyby podzielić zarzut obrazy art. 805 § 1 k.p.c. w tym znaczeniu, że zawiadomienie, o którym mowa w protokole zajęcia, nie zawierało informacji o treści tytułu wykonawczego, to trudno dostrzec, a w każdym razie rewizja nie wykazuje istnienia związku pomiędzy tym uchybieniem a dalszymi czynnościami egzekucyjnymi, w tym w szczególności prawidłowości sprzedaży dokonanej dnia 11 stycznia 1982 r. Podjęta przez dłużnika, w trybie art. 805 § 1 k.p.c., wiadomość o treści tytułu wykonawczego, stwarza możliwość podjęcia przez niego obrony przed tymże tytułem wykonawczym. Dłużniczka zaś nigdy nie kwestionowała treści tytułu wykonawczego i nie zamierzała w ogóle zgłaszać w tym przedmiocie środków obrony, z podjęciem których wiąże się doręczenie zawiadomienia, o jakim mowa w art. 805 § 1 k.p.c.Stosownie do treści art. 866 § 1 k.p.c., przekazanie w celu sprzedaży do przedsiębiorstwa uspołecznionego, prowadzącego sprzedaż komisową, następuje na wniosek wierzyciela. Wierzyciel we wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego zawarł ogólny wniosek o dokonanie sprzedaży ruchomości, nie określając w tym stadium postępowania czy tego rodzaju wniosek rozciąga się na etap postępowania przewidziany w art. 866 § 1 k.p.c. Dokonując oceny zarzutu rażącego naruszenia powołanego przepisu art. 866 § 1 k.p.c. i wynikających stąd obowiązków dla komornika, nie można pominąć zespołu obowiązków i uprawnień wynikających z zasady ochrony własności społecznej, której wyrazem na gruncie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym jest m.in. art. 1072 § 2 k.p.c. Skoro powołany przepis pozwala, a w określonych warunkach obliguje do dokonania z urzędu czynności, uzależnionych od wniosku wierzyciela, aby zapewnić skuteczność egzekucji, to podjęte przez Komornika czynności zmierzające do sprzedaży komisowej nie mogą być uznane za rażąco naruszające prawo. Okoliczności sprawy i uporczywość dłużniczki potwierdzają taką ocenę. Kolejny zarzut, w przedmiocie szacunku spornych ruchomości, zmierza - z pominięciem w tym względzie stanowiska Sądu Wojewódzkiego - do wykazania, jakoby zajęte przedmioty nie zostały w ogóle oszacowane. Protokół zajęcia zawiera określenie wartości tych ruchomości z tym, że cena mebli typu "P." określona została łącznie na kwotę 15.000 zł. Odnosząc tak sformułowany zarzut do tej pozycji należy zauważyć, że oszacowanie takie obejmowało zestaw mebli (komplet), a więc stanowiących określoną całość będącą z reguły przedmiotem obrotu, a nie poszczególne przedmioty z takiego zestawu. Nie można zatem wykluczyć takiego łącznego oznaczenia wartości, a w każdym razie takie oszacowanie nie jest równoznaczne z nieoznaczeniem wartości w ogóle. Istota unormowania zawartego w art. 853 k.p.c. zmierza do umożliwienia zainteresowanym podmiotom zgłoszenia zarzutów co do wartości zajętych przedmiotów. Dłużniczka, znając oznaczenie ich wartości, w ogóle nie zgłosiła żadnych w tym względzie zastrzeżeń. W tych warunkach podważenie szacunku i w konsekwencji wyników postępowania egzekucyjnego po upływie dalszego znacznego okresu, nie znajduje uzasadnienia w treści powołanych w rewizji nadzwyczajnej przepisach i wysuniętych zarzutach.Odmienne rozstrzygnięcie godziłoby w ukształtowaną w art. 879 k.p.c. zasadę stabilizacji ukształtowanych stosunków, dopuszczającej ograniczone tylko możliwości zwalczania skuteczności nabycia rzeczy w toku postępowania egzekucyjnego.Z tych przyczyn rewizja podlega oddaleniu (art. 421 § 1 k.p.c.).