V KZ 95/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Ochman. Sędziowie: S. Fornalik (sprawozdawca), F. Kozłowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Minarczuk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mirosława O., oskarżonego z art. 286, 210 § 2, art. 214 § 2, art. 145 § 1 i 3, art. 167 k.k. w zw. z art. 25 § 2 k.k., po rozpoznaniu zażalenia obrońcy oskarżonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 12 listopada 1982 r. w kwestii przekazania sprawy do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W. i po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił zmienić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w W.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w W. postanowieniem z dnia 12 listopada 1982 r. na podstawie art. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 i 4 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do właściwości sądów wojskowych spraw o niektóre przestępstwa (...) w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 157) przekazał sprawę oskarżonego do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W., uzasadniając to tym, że zarzucony oskarżonemu m.in. czyn określony w art. 286 k.k. podlega - w myśl art. 1 pkt 2 powołanego dekretu - orzecznictwu sądów wojskowych.Na to postanowienie złożył zażalenie obrońca oskarżonego, w którym - powołując się na względy ekonomiki procesowej oraz treści art. 567 § 2 k.p.k. - wnosił o zmianę postanowienia przez przekazanie w całości sprawy do rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w W.W związku z tym, niezależnie od argumentacji zawartej w treści zażalenia, stwierdzić należy, że zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 wymienionego dekretu: "Jeżeli dobro wymiaru sprawiedliwości albo wzgląd na zapewnienie porządku publicznego nie stają temu na przeszkodzie, sąd wojskowy może przekazać sądowi powszechnemu sprawę o przestępstwo przekazane do orzecznictwa sądów wojskowych", przy czym według ust. 2 tego artykułu: "Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w postępowaniu przygotowawczym".W niniejszej zaś sprawie Podprokurator Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w W. postanowieniem z dnia 7 lipca 1982 r. przekazał sprawę Prokuraturze Rejonowej w W. w celu dalszego prowadzenia śledztwa, motywując swoje stanowisko między innymi tym, że przestępstwo określone w art. 286 k.k.: "stanowi jeden z epizodów przestępczej działalności oskarżonego w nocy z dnia 5 na dzień 6 lipca 1982 r. i nie stanowi głównego czynu zarzucanego temu podejrzanemu" oraz tym, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za łącznym rozpoznaniem wyżej opisanych czynów i brak przeszkód do przekazania niniejszej sprawy prokuraturze powszechnej".Takie postanowienie prokuratora wojskowego, wbrew poglądowi zawartemu w zaskarżonym postanowieniu, przesądza o właściwości sądu powszechnego, gdyż unormowanie zawarte w art. 5 tego dekretu ma między innymi na względzie zasadę niedopuszczania do powstania negatywnych sporów kompetencyjnych między sądami powszechnymi a wojskowymi. A zatem przekazanie sprawy przez sąd wojskowy na podstawie ust. 1, a przez prokuratora wojskowego na podstawie ust. 2 tego artykułu, zobowiązuje sąd powszechny do jej rozpoznania, a prokuratora powszechnego do przeprowadzenia postępowania przygotowawczego.W sprawie będącej przedmiotem niniejszych rozważań prokurator powszechny po przekazaniu mu sprawy przez prokuratora wojskowego przeprowadził postępowanie przygotowawcze, w wyniku którego wniósł - zgodnie z ogólną zasadą przyznającą mu uprawnienia oskarżyciela publicznego wyłącznie przed sądami powszechnymi - akt oskarżenia do sądu powszechnego.W tym stanie rzeczy na podstawie art. 5 ust. 2 powołanego dekretu Sąd Wojewódzki w W. stał się właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy, gdyż z unormowania zawartego w art. 5 tego dekretu (zawierającego w istocie swej przesłanki określone w art. 566 oraz 567 k.p.k.) wynika - z uwzględnieniem przedstawionej zasady - że o tym, jaki sąd ma rozpoznawać sprawę, decyduje wyłącznie sąd wojskowy lub też prokurator wojskowy, przy czym w tym ostatnim wypadku tylko wtedy, gdy od chwili przekazania sprawy przez prokuratora wojskowego nie zaistnieją w toku dalszego postępowania nowe okoliczności zmieniające podstawy tego przekazania, a w niniejszej sprawie podstawy przekazania nie uległy zmianie. Tak więc przekazanie sprawy przez prokuratora wojskowego prokuratorowi powszechnemu na podstawie art. 5 ust. 2 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do właściwości sądów wojskowych spraw o niektóre przestępstwa (...) w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 157) przesądza o właściwości sądu powszechnego, jeżeli od chwili przekazania sprawy przez prokuratora wojskowego nie zaistniały w toku dalszego prowadzenia postępowania przygotowawczego nowe okoliczności zmieniające podstawy tego przekazania.Za takim rozumowaniem przemawia również i to, że sąd wojskowy może wszcząć postępowanie jedynie na żądanie prokuratora wojskowego (art. 575 § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.). Inne rozstrzygnięcie w rozważanej tu kwestii spowodowałoby więc sytuację, w której prokurator powszechny, po przeprowadzeniu postępowania przygotowawczego w sprawie przekazanej mu przez prokuratora wojskowego, nie mógłby ani zakończyć tego postępowania wniesieniem aktu oskarżenia do sądu wojskowego, ani też przekazać - po zakończeniu postępowania - sprawy z powrotem prokuratorowi wojskowemu, ponieważ takie uprawnienie przysługuje jedynie temu ostatniemu (art. 5 ust. 2 cyt. dekretu).Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w części wstępnej postanowienia.