Rw 1055/82

WyrokIzba Wojskowa1982-12-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stopnie służbowe funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej powinny być traktowane jako równoznaczne ze stopniami wojskowymi w rozumieniu art. 579 k.p.k. w kontekście obsady sądu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stopnie służbowe funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej nie są równoznaczne ze stopniami wojskowymi w rozumieniu art. 579 k.p.k. Artykuł ten dotyczy wyłącznie żołnierzy, a funkcjonariusze MO, mimo podlegania orzecznictwu sądów wojskowych na mocy uchwały KOK z 1981 r., nie stali się żołnierzami Wojska Polskiego.
Stan faktyczny
Stanisław W. został nieprawomocnie skazany za przestępstwo z art. 145 § 3 k.k. w zw. z art. 145 § 1 k.k. na kary pozbawienia wolności i zakazu prowadzenia pojazdów. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając m.in. obrazę prawa procesowego przez nienależyte obsadzenie sądu, ponieważ jeden z sędziów miał być niższy stopniem od oskarżonego. Oskarżony był funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, który awansował do stopnia porucznika.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił rewizję, zmieniając wyrok przez warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności i orzeczenie kary grzywny, a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: płk E. Olczak (sprawozdawca), mjr S. Kosmal.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr J. Siemianowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 1982 r. na rozprawie sprawy Stanisława W., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 145 § 3 k.k. w zw. z art. 145 § 1 k.k. na kary 2 lat pozbawienia wolności i zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 11 października 1982 r.,częściowo uwzględniając rewizję obrońcy,zmienił zaskarżony wyrok przez warunkowe zawieszenie wykonania oskarżonemu kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 5 lat - na podstawie art. 73 § 1 i 74 § 1 k.k. - a ponadto orzeczenie mu - na podstawie art. 75 § 1 k.k. - kary grzywny w wysokości 20.000 zł, z zamianą w razie jej nieuiszczenia - w myśl art. 37 § 1 k.k. - na zastępczą karę pozbawienia wolności, przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności za równoważny grzywnie 400 zł -i z tymi zmianami powołany wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę prawa procesowego i błąd w ustaleniach faktycznych, będący następstwem nietrafnej oceny zeznań świadków, a ponadto rażącą surowość wymierzonej oskarżonemu kary (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Niezasadny jest zarzut obrońcy, jakoby sąd pierwszej instancji naruszył art. 579 k.p.k. przez nienależyte obsadzenie sądu, co miało polegać na tym, że jeden z członków sądu był w stopniu młodszym od oskarżonego.Przede wszystkim z protokołu rozprawy głównej nie wynika, jakoby oskarżony lub jego obrońca podnosili w toku tej rozprawy, że oskarżony został awansowany ze stopnia podporucznika do stopnia porucznika. Nie wynika to także z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Wnioskować o tym można jedynie z przedstawionej do wglądu Sądowi Najwyższemu podczas rozprawy rewizyjnej legitymacji służbowej oskarżonego. Z legitymacji tej wynika także, że oskarżony awansowany został rozkazem z dnia 17 września 1982 r., natomiast nie wynika, kiedy wpis do tej legitymacji został dokonany. Jeżeli przyjmuje się, że wpis ten dokonany został przed rozprawą główną, która odbyła się w dniu 8 października 1982 r., i oskarżony lub jego obrońca problem niewłaściwej obsady sądu podnieśli, to jest oczywiste, że nastąpiło zaniedbanie obowiązków przez obrońcę, który nie wniósł sprostowania do protokołu rozprawy głównej; z protokołu tego bowiem nie wynika, aby obsada sądu była kwestionowana.Najistotniejsze w tej kwestii jest jednak to, że mylny jest pogląd obrońcy, iż stopnie służbowe funkcjonariuszy MO "muszą być traktowane w rozumieniu art. 579 k.p.k. jako równoznaczne ze stopniami wojskowymi" (cyt. z rewizji obrońcy). Artykuł 579 k.p.k. dotyczy wyłącznie żołnierzy, a o tym, kto jest żołnierzem, stanowi z kolei art. 289 § 2 k.k., który głosi, że żołnierzem jest osoba pełniąca czynną służbę wojskową. Funkcjonariusze MO natomiast przez zmilitaryzowanie jednostek organizacyjnych Komendy Głównej MO oraz komend wojewódzkich MO uchwałą KOK z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie militaryzacji nie stali się żołnierzami WP, lecz jedynie - w myśl art. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do właściwości sądów wojskowych (...) (Dz. U. Nr 29, poz. 157) - podlegają orzecznictwu sądów wojskowych, tak samo jak np. pracownicy straży pożarnych (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 145 § 3 KKart. 145 § 1 KKart. 73 § 1art. 75 § 1 KKart. 37 § 1 KKart. 579 KPKart. 289 § 2 KKart. 3§ 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.