Rw 1055/82
WyrokIzba Wojskowa1982-12-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stopnie służbowe funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej powinny być traktowane jako równoznaczne ze stopniami wojskowymi w rozumieniu art. 579 k.p.k. w kontekście obsady sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stopnie służbowe funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej nie są równoznaczne ze stopniami wojskowymi w rozumieniu art. 579 k.p.k. Artykuł ten dotyczy wyłącznie żołnierzy, a funkcjonariusze MO, mimo podlegania orzecznictwu sądów wojskowych na mocy uchwały KOK z 1981 r., nie stali się żołnierzami Wojska Polskiego.Stan faktyczny
Stanisław W. został nieprawomocnie skazany za przestępstwo z art. 145 § 3 k.k. w zw. z art. 145 § 1 k.k. na kary pozbawienia wolności i zakazu prowadzenia pojazdów. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając m.in. obrazę prawa procesowego przez nienależyte obsadzenie sądu, ponieważ jeden z sędziów miał być niższy stopniem od oskarżonego. Oskarżony był funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, który awansował do stopnia porucznika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił rewizję, zmieniając wyrok przez warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności i orzeczenie kary grzywny, a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: płk E. Olczak (sprawozdawca), mjr S. Kosmal.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr J. Siemianowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 1982 r. na rozprawie sprawy Stanisława W., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 145 § 3 k.k. w zw. z art. 145 § 1 k.k. na kary 2 lat pozbawienia wolności i zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 11 października 1982 r.,częściowo uwzględniając rewizję obrońcy,zmienił zaskarżony wyrok przez warunkowe zawieszenie wykonania oskarżonemu kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 5 lat - na podstawie art. 73 § 1 i 74 § 1 k.k. - a ponadto orzeczenie mu - na podstawie art. 75 § 1 k.k. - kary grzywny w wysokości 20.000 zł, z zamianą w razie jej nieuiszczenia - w myśl art. 37 § 1 k.k. - na zastępczą karę pozbawienia wolności, przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności za równoważny grzywnie 400 zł -i z tymi zmianami powołany wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę prawa procesowego i błąd w ustaleniach faktycznych, będący następstwem nietrafnej oceny zeznań świadków, a ponadto rażącą surowość wymierzonej oskarżonemu kary (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Niezasadny jest zarzut obrońcy, jakoby sąd pierwszej instancji naruszył art. 579 k.p.k. przez nienależyte obsadzenie sądu, co miało polegać na tym, że jeden z członków sądu był w stopniu młodszym od oskarżonego.Przede wszystkim z protokołu rozprawy głównej nie wynika, jakoby oskarżony lub jego obrońca podnosili w toku tej rozprawy, że oskarżony został awansowany ze stopnia podporucznika do stopnia porucznika. Nie wynika to także z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Wnioskować o tym można jedynie z przedstawionej do wglądu Sądowi Najwyższemu podczas rozprawy rewizyjnej legitymacji służbowej oskarżonego. Z legitymacji tej wynika także, że oskarżony awansowany został rozkazem z dnia 17 września 1982 r., natomiast nie wynika, kiedy wpis do tej legitymacji został dokonany. Jeżeli przyjmuje się, że wpis ten dokonany został przed rozprawą główną, która odbyła się w dniu 8 października 1982 r., i oskarżony lub jego obrońca problem niewłaściwej obsady sądu podnieśli, to jest oczywiste, że nastąpiło zaniedbanie obowiązków przez obrońcę, który nie wniósł sprostowania do protokołu rozprawy głównej; z protokołu tego bowiem nie wynika, aby obsada sądu była kwestionowana.Najistotniejsze w tej kwestii jest jednak to, że mylny jest pogląd obrońcy, iż stopnie służbowe funkcjonariuszy MO "muszą być traktowane w rozumieniu art. 579 k.p.k. jako równoznaczne ze stopniami wojskowymi" (cyt. z rewizji obrońcy). Artykuł 579 k.p.k. dotyczy wyłącznie żołnierzy, a o tym, kto jest żołnierzem, stanowi z kolei art. 289 § 2 k.k., który głosi, że żołnierzem jest osoba pełniąca czynną służbę wojskową. Funkcjonariusze MO natomiast przez zmilitaryzowanie jednostek organizacyjnych Komendy Głównej MO oraz komend wojewódzkich MO uchwałą KOK z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie militaryzacji nie stali się żołnierzami WP, lecz jedynie - w myśl art. 3 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do właściwości sądów wojskowych (...) (Dz. U. Nr 29, poz. 157) - podlegają orzecznictwu sądów wojskowych, tak samo jak np. pracownicy straży pożarnych (...).
Powiązane orzeczenia
- I KZ 22/24 2024-06-26Czy w przypadku, gdy oskarżony popełnił zarzucane mu czyny jako funkcjonariusz publiczny w stopniu niższym niż major, właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd wojskowy, a jeśli tak, to jaki sąd wojskowy jest właściwy mie…
- I KZ 45/25 2025-10-07Czy właściwość rzeczową wojskowego sądu okręgowego do rozpoznania sprawy o przestępstwo popełnione przez żołnierza należy oceniać na moment popełnienia czynu zabronionego, czy na moment wszczęcia postępowania?
- KO 37/53 1955-02-17Czy Milicja Obywatelska jest właściwa do oskarżenia w sprawach przeciwko urzędnikom, którzy w warunkach art. 291 k.k. dopuścili się przestępstw, które przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przep…
- I PR 93/84 1984-12-09Czy droga sądowa jest dopuszczalna w sprawach o świadczenia pieniężne należne funkcjonariuszom Milicji Obywatelskiej na podstawie przepisów ustawy o służbie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej?
- U 5/82 1982-12-15Czy do funkcjonariusza MO, oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 304 § 3 k.k., stosuje się przepisy rozdziału 42 k.p.k. dotyczące postępowania w stosunku do nieobecnych?
Powołane przepisy
art. 145 § 3 KKart. 145 § 1 KKart. 73 § 1art. 75 § 1 KKart. 37 § 1 KKart. 579 KPKart. 289 § 2 KKart. 3§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.