IV CR 458/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Niejadlik (spr.).Sędziowie SN: T. Bielecki, S. Dmowski.Protokolant: H. Elba.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna przy udziale Prokuratora Prokuratury Generalnej M. Sławińskiej po rozpoznaniu w dniu 29 października 1982 r. na rozprawie sprawy z wniosku Marii Ludwiki P. o uznanie za skuteczne na terenie Polski orzeczenia przysposobienia Dariusza D. na skutek rewizji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 22 grudnia 1980 r., sygn. akt I Co 100/80postanawia:uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Wojewódzkiemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneMaria Ludwika P. - zamieszkała stale w Kanadzie - złożyła wniosek o uznanie na obszarze Polski orzeczenia Sądu Miasta Toronto, Prowincji Ontario stwierdzającego, że w dniu 19 października 1979 r. przysposobiła ona obywatela polskiego Dariusza Antoniego D., urodzonego dnia 24 lutego 1962 r., mieszkającego stale w Polsce. Na fotokopii orzeczenia o przysposobieniu, dołączonego przez nią do wniosku, brak było wzmianki o prawomocności tego orzeczenia. Mając na uwadze, że tego braku wnioskodawczyni nie uzupełniła w ciągu miesiąca od wezwania jej o to, postanowieniem z dnia 22 grudnia 1980 r. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek o uznanie.W rewizji zarzucającej naruszenie przepisów art. 1146 i 1147 k.p.c. - wnioskodawczyni domagała się uchylenia tego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Rewizja jest uzasadniona.Nie nasuwa żadnych zastrzeżeń wypowiedź Sądu Wojewódzkiego, iż uznaniu przez sąd polski podlega tylko prawomocne orzeczenie obcego sądu. Przystąpienie do badania, czy nie ma dalszych przeszkód do uznania (art. 1146 k.p.c.), uwarunkowano więc od udowodnienia przez wnioskodawcę, że zagraniczne orzeczenie nie podlega zaskarżeniu w zwykłym trybie (art. 1147 § 2 k.p.c.). Skarżąca w swej rewizji nie zaprzeczyła temu, że przy wniosku o uznanie orzeczenia Sądu Miasta Toronto o przysposobieniu nie złożyła stwierdzenia, że stronom od tego orzeczenia nie przysługuje już żaden środek odwoławczy, jak i ustalenia, że i później - w terminie wyznaczonym jej w tym celu przez Sąd Wojewódzki nie uzupełniła tego braku.Do swej skargi dołączyła jednak ona, przy usprawiedliwieniu spóźnienia niezrozumieniem wezwania, odpis orzeczenia o przysposobieniu z zaświadczeniem Konsula Generalnego PRL w Toronto, że to orzeczenie jest zgodne z prawem miejsca jego wystawienia i prawomocne. Ocena, czy i kiedy orzeczenie sądu zagranicznego uprawomocniło się, musi być dokonywana - jak wskazują powyższe przepisy - na podstawie obcego prawa procesowego. Uprawnienie i faktyczną możliwość do stwierdzenia, iż orzeczenie podlegające uznaniu jest prawomocne, ma tym samym jedynie ten sąd, który je wydał, względnie w sprawie orzekał w pierwszej instancji. Innymi słowy, stwierdzenie przez sąd zagraniczny, który je wydał, że orzeczenie przedstawione sądowi polskiemu do uznania jest prawomocne, stanowi wyłączny dowód niezaskarżalności tego orzeczenia. Wymaganiu, w myśl którego do wniosku o uznanie orzeczenia obcego sądu należy dołączyć zaświadczenie, że jest ono prawomocne, nie czyni tym samym zadość złożenie przez zainteresowanego stwierdzenia przez Konsula Generalnego PRL, iż na to orzeczenie stronom już nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Zaświadczając prawomocność orzeczenia Sądu Miasta Toronto o przysposobieniu, przekroczył przeto Konsul Generalny PRL zakres kompetencji, przyznanej mu w art. 15 ustawy z dnia 11 listopada 1924 r. o organizacji konsulatów i czynnościach konsulów (Dz. U. Nr 103, poz. 944). Tym samym wnioskodawczyni nie mogła w rewizji skutecznie powoływać się na to, że z usprawiedliwionym opóźnieniem przedstawiła Sądowi Wojewódzkiemu dowód prawomocności tego orzeczenia.Nie oznacza to jednak, że rewizję należy oddalić. Wezwanie powinno jasno i niedwuznacznie wykazywać od jakiego to organu ma pochodzić stwierdzenie niezaskarżalności orzeczenia o przysposobieniu. Takiego pouczenia zaś nie zawiera wezwanie doręczone wnioskodawczyni. Nie dając właściwego pouczenia - nie orientującej się odnośnie tego mieszkańca obcego Kraju, przedwcześnie więc na bezskuteczny upływ wskazanego w nim terminu - zareagował Sąd Wojewódzki, oddaleniem wniosku o uznanie.Zaskarżone postanowienie więc uchylono (art. 388 § 1 k.p.c.).W ponownym wezwaniu pouczy więc Sąd wnioskodawczynię, że prawomocność orzeczenia o przysposobieniu powinien stwierdzić Sąd Miasta Toronto w treści orzeczenia, na jego odpisie, albo w oddzielnym zaświadczeniu. Nie powinno przy tym ujść uwadze tego Sądu brzmienie art. 1135 k.p.c.