I CZ 106/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Ignatowicz.Sędziowie: SN Cz. Bieske (spr.), T. Bukowski.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 8 października 1982 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców - "S." w L. przeciwko 1) Jadwidze N., 2) Janinie M., 3) Tadeuszowi W., 4) Jackowi W., 5) Annie W., 6) Wawrzyńcowi J., 7) Antoniemu J. i 8) Jolancie W. o nadanie klauzuli wykonalności na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 14 kwietnia 1982 r.postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w części oddalającej wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko Jadwidze W., Jolancie W., Jackowi W., Annie W., Wawrzyńcowi Zenonowi J. i Antoniemu J., w pozostałej części zażalenie oddalić.Uzasadnienie faktyczneWojewódzka Spółdzielnia Spożywców w L. 21 VIII 1976 r. wniosła o nadanie klauzuli wykonalności tytułom egzekucyjnym, wyrokom Sądu Wojewódzkiego dla województwa w. z 11 XII 1962 r. i 29 V 1967 r. oraz wyrokowi Sądu Najwyższego z 13 IX 1968 r., przeciwko spadkobiercom dłużników.Postanowieniem z 14 IV 1982 r. Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie w sprawie nadania klauzuli wykonalności przeciwko Janinie M., oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko Jadwidze W., Jolancie W., Jackowi W., Annie W., Wawrzyńcowi J. i Antoniemu J., przyjmując za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia następujące ustalenia faktyczne:Wyrokiem byłego Sądu Wojewódzkiego dla województwa w. z dnia 11 XII 1962 r. została zasądzona na rzecz Powszechnej Spółdzielni Spożywców w D. od Tadeusza W. kwota 375.498,45 zł z odsetkami i kosztami procesu. Wyrok ten uprawomocnił się 13 XI 1964 r., kiedy to Sąd Najwyższy oddalił rewizję Tadeusza W. a nie 20 III 1963 r. jak to przyjmuje Sąd I instancji.Wierzyciel przed złożeniem niniejszego wniosku nie podejmował, zdaniem Sądu I instancji, żadnych kroków egzekucyjnych w celu zaspokojenia swych należności, chociaż Tadeusz W. w latach 1973-1975 spłacił kwotę 14.300 zł.Tadeusz W. zmarł 4 V 1975 r. i spadek po nim odziedziczyli Jadwiga W., Jolanta W., Jacek W. i Anna W., po 1/4 każdy z nich.Zdaniem Sądu I instancji faktu wpłacenia w latach 1973-1975 niewielkiej zaledwie części należności przez Tadeusza W. nie można uznać za przerwanie biegu przedawnienia w rozumieniu art. 123 k.c. Skoro wniosek o nadanie klauzuli wykonalności został wniesiony w dniu 21 VIII 1976 r., a więc po upływie dziesięciu lat od uprawomocnienia wyroku (13 XI 64 r.), Sąd ten wziął pod uwagę upływ przedawnienia z urzędu i oddalił wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom Tadeusza W.Zdaniem Sądu I instancji spóźniony jest wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko następcom prawnym Bolesława J. Wprawdzie w okresie wniesienia niniejszego wniosku w dniu 21 VIII 1976 r. tytuł egzekucyjny przeciwko jego następcom prawnym nie był jeszcze przedawniony, lecz ten pierwotny wniosek nie przerwał biegu przedawnienia, nie był on bowiem skierowany przeciwko osobie, która była następcą prawnym tego dłużnika. Wniosek taki, skierowany już w stosunku do rzeczywistych następców prawnych Bolesława J., który zmarł 16 V 1971 r., i w stosunku do którego wyrok uprawomocnił się 13 IX 1968 r., został złożony dopiero w dniu 26 II 1980 r., a więc po upływie terminu przedawnienia przewidzianego w art. 125 § 1 k.c.Z powyższych przyczyn wniosek ten, również zdaniem Sądu I instancji, podlega oddaleniu.Wojewódzka Spółdzielnia Spożywców w L. zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem, domagając się jego zmiany i uwzględnienia wniosku względnie jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.Za zasadny uznać należy zarzut zażalenia, że przyjmując, iż spłacanie w latach 1973-1975 należności przez Tadeusza W., choćby w niewielkiej części, nie stanowiło uznania roszczenia przez Tadeusza W. i tym samym nie przerwało biegu przedawnienia określonego w art. 125 § 1 k.c., Sąd I instancji naruszył art. 123 k.c. Utrwalony jest bowiem pogląd w doktrynie, że ustawa nie wymaga dla uznania żadnej szczególnej formy, że może ono nastąpić w sposób wyraźny lub dorozumiany oraz że zapłacenie nawet odsetek stanowi uznanie roszczenia (vide Aleksander Wolter. Prawo cywilne, wyd. 1967 r., str. 305, System Prawa cywilnego. Tom I, wyd. 1974 r., str. 649).Wprawdzie trafnie Sąd I instancji uznał, że w dacie złożenia wniosku o nadanie klauzuli przeciwko następcom prawnym Bolesława J., tj. 26 II 1980 r., upłynęło już ponad dziesięć lat od uprawomocnienia wyroku zasądzającego Bolesława J. (13 IX 68 r.), ale Sąd ten nie wyjaśnił, czy nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia, określonego w art. 125 § 1 k.c. Sąd I instancji nie poczynił bowiem żadnych prawidłowych ustaleń ani czy nastąpiło, ani czy nie nastąpiło podjęcie przez Wojewódzką Spółdzielnię Spożywców czynności zmierzających do zaspokojenia roszczeń, stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem Sądu, należnych od Bolesława J.Zaskarżone postanowienie podlega zatem uchyleniu na podstawie art. 388 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.