I CSK 736/14
WyrokIzba Cywilna2015-05-19
Skład orzekający: Jan Górowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie dłużnika o opóźnieniach w płatnościach i prośba o anulowanie noty odsetkowej, połączone z wyrażeniem nadziei na przychylne potraktowanie prośby, stanowi uznanie niewłaściwe roszczenia w rozumieniu art. 123 § 1 pkt 2 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że oświadczenie pozwanego, w którym przyznał, że opóźnienia w płatnościach występowały i zwrócił się z prośbą o anulowanie noty odsetkowej, spełnia wymagania uznania niewłaściwego roszczenia. Uznanie niewłaściwe jest jedynie oświadczeniem wiedzy, jednostronnym przyznaniem faktów, a dla jego skuteczności nie jest wymagana żadna szczególna forma, może ono być także dorozumiane. Oświadczenie to jednoznacznie wskazuje na istnienie opóźnień w płatnościach, co stanowi przyznanie faktów.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty odsetek od nieterminowych wpłat należności wynikających z faktur. Pozwany w piśmie z dnia 15 września 2011 r. odniósł się do wezwania zapłaty kwoty odsetek, prosząc o anulowanie noty odsetkowej i odstąpienie od roszczeń. Jednocześnie przyznał, że opóźnienia w płatnościach występowały, ale zawsze były należności regulowane systematycznie, wyrażając nadzieję na przychylne potraktowanie jego prośby. Sąd Okręgowy wydał wyrok, od którego pozwany wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 736/14 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie z powództwa P. sp. z o.o. w P. przeciwko W. G. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt XXIII Ga 80/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Choć skarżący odwołał się do występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, oraz wskazał na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej to nie występują te przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Stosownie do ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego, istotnym zagadnieniem prawnym jest taki problem jurydyczny, który ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw (por. postanowienie SN z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04 niepubl.). Powołanie się przez skarżącego na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało. Skarżący powinien też wykazać, że ma ono ważne znaczenie dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl. oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243). Ponadto prawidłowo wyartykułowane zagadnienie musi być
3 sformułowane ogólnie w tym sensie, że nie może chodzić w nim o sposób rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CZ 94/04, niepubl.). Zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, albo zostało wydane w wyniku błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest w sposób pewny i niewątpliwy z góry widoczne dla prawnika, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2003 r., I PKN 341/2001 OSNP 2004, nr 6, poz. 100). Skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, albowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa w wyżej wskazanym znaczeniu. Nie można z przesłanką określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. równocześnie podnosić, że w ramach naruszenia tych samych przepisów w sprawie pojawiło się istotne zagadnienie prawne albo potrzeba ich wykładni, ponieważ budzą poważne wątpliwości lub wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów. Jest to błąd logiczny, albowiem, gdy wchodzi w rachubę zagadnienie prawne skarga kasacyjna nie może być oczywiście uzasadniona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2008 r., V CSK 550/07, niepubl.). Zwrócić należy uwagę, że uznanie roszczenia przewidziane w art. 123 § 1 o określonym charakterze. Uznanie niewłaściwe jest jedynie oświadczeniem wiedzy, jednostronnym przyznaniem faktów (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1964 r., III PO 35/64, OSNC 1965, nr. 6, poz. 90, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2002 r., II CKN 1312/00, OSNC 2003, nr 12, poz. 168). Uznanie roszczenia definiuje Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 marca 2003 r. (I CKN 11/01, LEX nr 83834), jako każdy przypadek wyraźnego oświadczenia woli lub też innego jednoznacznego zachowania się dłużnika wobec wierzyciela, z którego wynika, że dłużnik uważa roszczenie za istniejące, co do zasady, a w niektórych przypadkach także co do wysokości. W wyroku z dnia 23 czerwca 1972 r. I CR 142/72 (OSNCP 1973, nr 4 poz. 61) Sąd Najwyższy wyraził zapatrywanie, że dla skuteczności uznania nie jest
4 wymagana żadna szczególna forma, oraz że może ono być także dorozumiane np. na skutek częściowego wykonania, prośby o odroczenie płatności. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 września 2002 r., II CKN 1312/00 (LEX nr 75264) także już wyjaśnił, że zwrócenie się przez dłużnika do wierzyciela o rozłożenie należności głównej na raty i zwolnienie z obowiązku zapłaty odsetek za opóźnienie może stanowić uznanie roszczenia (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.) także wtedy, gdy proponowane porozumienie nie zostało zawarte (por. także wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 marca 2010 r., I CSK 457/2009, Lex Polonica nr 2274412, z dnia 7 marca 2003 r., I CKN 11/2001, Lex Polonica nr 375437, z dnia 9 marca 2004 r., I CK 443/2003, Lex Polonica nr 2395659 i z dnia 25 marca 2010 r., I CSK 457/2009, Lex Polonica nr 2274412). W piśmie z dnia 15 września 2011 r., pozwany odnosząc się do wezwania zapłaty kwoty 54 033,84 zł z dnia 1 września 2011 r. tytułem odsetek od nieterminowych wpłat należności wynikających z faktur powódki oświadczył, że zwraca się z prośbą o anulowanie noty odsetkowej nr […]/2011 oraz o odstąpienie od tych roszczeń. Jednoznacznie jednak oświadczył, że opóźnienia w płatnościach występowały, ale zawsze były należności regulowane systematycznie i dlatego wyraził nadzieję na przychylne potraktowanie jego prośby. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej takie oświadczenie spełniało wszystkie zasygnalizowane wyżej wymagania uznania niewłaściwego. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). l.n
Powiązane orzeczenia
- V CSK 544/21 2021-11-25Czy uznanie niewłaściwe długu, złożone w piśmie skierowanym do sądu lub innego organu, które następnie jest doręczane wierzycielowi, może być uznane za skuteczne oświadczenie wiedzy przerywające bieg terminu przedawnieni…
- II CSKP 699/23 2025-06-26Czy dochodzenie przez wierzyciela zapłaty odsetek za opóźnienie, które były wielokrotnie potwierdzane przez dłużnika jako uznanie niewłaściwe, stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c.?
- V CSK 532/14 2015-03-26Czy oświadczenie dłużnika odnoszące się do uznania długu ze stosunku pozawekslowego wywołuje skutek w postaci uznania długu ze stosunku wekslowego?
- IV CSK 366/11 2012-03-16Czy oświadczenie pozwanego o wysokości długu wobec powódki, złożone w innym postępowaniu, może być uznane za uznanie roszczenia w rozumieniu art. 123 § 1 pkt 2 k.c. w odniesieniu do konkretnych wierzytelności dochodzonyc…
- II CKN 1312/00 2002-09-19Czy zwrócenie się przez dłużnika do wierzyciela o rozłożenie należności głównej na raty i zwolnienie z obowiązku zapłaty odsetek za opóźnienie może stanowić uznanie roszczenia (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.) także wtedy, gdy p…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 123 § 1art. 123 § 1 pkt 2 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 1 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy