IV KZ 104/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Bratoszewski (sprawozdawca). Sędziowie: R. Młynkiewicz, A. Żylewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana B., oskarżonego z art. 210 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. i art. 1 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 156), w związku z zażaleniem oskarżonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 24 maja 1982 r. ustalające wysokość kosztów postępowania, po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił na podstawie art. 379 k.p.k. pozostawić to zażalenie bez rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w P. wyrokiem z dnia 14 kwietnia 1982 r. skazał oskarżonego za czyn określony w art. 210 § 1 w zw. z art. 60 § 3 k.k. oraz art. 1 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 156) na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny, obciążając oskarżonego kosztami postępowania.Wyrok ten jako wydany w trybie doraźnym uprawomocnił się w dniu jego wydania, a następnie postanowieniem z dnia 24 maja 1982 r. ustalono wysokość należnych od oskarżonego kosztów postępowania. Od tego postanowienia oskarżony wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego, domagając się jego zmiany, przy czym Sąd Wojewódzki w P. nadał temu zażaleniu bieg, uznając tym samym, że jest ono w ogóle dopuszczalne. Sąd Najwyższy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania zażalenia uznał jednak za konieczne rozważyć, czy wniesione przez oskarżonego zażalenie w ogóle jest dopuszczalne i czy podlega rozpoznaniu. Bezsporne jest bowiem - w świetle wyraźnego brzmienia art. 13 ust. 3 powołanego na wstępie dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych (...) - że od orzeczeń wydanych przez sąd w trybie doraźnym żaden środek odwoławczy nie przysługuje. Zważywszy jednak, że w niniejszym wypadku zaskarżone orzeczenie zapadło już po wydaniu prawomocnego wyroku, należało rozważyć, czy może ono być traktowane jeszcze jako wydane "w trybie doraźnym", czy też nie, a w ogóle do jakiego stadium postępowania ów tryb obowiązuje albo w którym etapie przestaje istnieć. W szczególności chodzi o to, czy tryb ten ustaje zaraz po ogłoszeniu prawomocnego wyroku, czy też dopiero po skierowaniu go do wykonania (...).Uzasadnienie prawneUstosunkowując się do tego zagadnienia, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że niedopuszczalność zaskarżenia orzeczeń sądu wydanych w postępowaniu doraźnym odnosi się do orzeczeń wydanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, a nie wykonawczym, i to nie tylko do postanowień wydanych przed ogłoszeniem wyroku, ale i powziętych po jego wydaniu, zwłaszcza gdy postanowienia te zmierzają w istocie do uzupełnienia treści wyroku (art. 368 § 1 k.p.k.) lub sprostowania zawartej w nim oczywistej omyłki pisarskiej (art. 92 § 1 k.p.k.).Zgodnie z art. 368 § 1 k.p.k. uzupełnienie treści wyroku postanowieniem dotyczyć może wyłącznie rozstrzygnięć co do zaliczenia tymczasowego aresztowania, dowodów rzeczowych lub kosztów - jeżeli w wyroku o tym nie rozstrzygnięto.Za równoznaczne z całkowitym brakiem rozstrzygnięcia co do kosztów uznaje się przy tym sytuację powszechnie występującą w praktyce, gdy sąd orzekł wprawdzie w wyroku o tym, kogo obciąża kosztami postępowania, ale nie określił ich konkretnej wysokości. Właśnie podstawę prawną do skonkretyzowania ich wysokości w osobnym postępowaniu, wydawanym z reguły po prawomocności wyroku, stanowi art. 368 § 1 k.p.k., co zresztą kilkakrotnie wyjaśnił już Sąd Najwyższy (por. OSNKW 1971, z. 7-8, poz. 117; OSNKW 1972, z. 12, poz. 184, OSNKW 1981, z. 11, poz. 69).Zważywszy więc, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania, które równie dobrze mogło znaleźć się w wyroku, mogło być wydane wyłącznie na podstawie art. 368 § 1 k.p.k., a więc przepisu mieszczącego się w rozdziale 38 kodeksu postępowania karnego pod tytułem: "Wyrokowanie", i że stanowi ono uzupełnienie wyroku, który jako wydany w trybie doraźnym zaskarżeniu nie podlega, uznać należało, iż od postanowienia takiego zażalenie również nie przysługuje.Dlatego też, kierując się treścią art. 379 w zw. z art. 377 § 2 k.p.k., Sąd Najwyższy uznał za konieczne pozostawić wniesione przez oskarżonego zażalenie bez rozpoznania.