I CZ 101/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN W. Kuryłowicz (spr.).Sędziowie SN: T. Bukowski, T. Żyznowski.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 30 września 1982 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Piotra J. przeciwko Skarbowi Państwa (Państwowa Szkoła Muzyczna Stopnia Podstawowego i Licealnego w L.) i Zdzisławowi J. o odszkodowanie na skutek zażalenia powoda na zarządzenie przewodniczącego Wydziału Cywilnego Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 27 sierpnia 1982 r., postanawia:oddalić zażalenie.Uzasadnienie faktyczneGracjan J., działając jako ustawowy przedstawiciel małoletniego syna Piotra J. skierował egzekucję w celu wykonania wyroku zasądzającego na jego rzecz alimenty od matki, Barbary J., do pobieranego przez dłużniczkę w Państwowej Szkole Muzycznej w L. wynagrodzenia za pracę i w związku z tym skierował wniosek o wszczęcie egzekucji do komornika, który dokonał zajęcia wynagrodzenia (art. 881 w zw. z art. 1088 k.p.c.) i wydał wierzycielowi na podstawie art. 887 k.p.c. zaświadczenie o wstąpieniu przez niego we wszelkie prawa i roszczenia dłużniczki.Wierzyciel, powołując się na to, że zakład pracy dłużniczki nie zastosował się do wezwania komornika (k. 12) co do niewypłacania dłużniczce w określonym zakresie należnego jej wynagrodzenia (art. 881 § 1 k.p.c.) oraz co do złożenia oświadczeń przewidzianych w art. 882 k.p.c., wystąpił w pozwie z dnia 3.06.1982 r. do Sądu Wojewódzkiego w W. z żądaniem zasądzenia od Zakładu pracy dłużniczki i kierownika tego zakładu odszkodowania w wysokości 123.040 zł, stanowiącej "biegnącą w prawomocnej egzekucji komorniczej należność alimentacyjną na dzień 11 czerwca 1982 r.".Postanowieniem z dnia 14.07.1982 r. Sąd Wojewódzki w W. przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w L., jako miejscowo właściwemu ("skoro tam miało być według twierdzeń powoda dokonane zajęcie").Postanowienie to zaskarżył zażaleniem powód, wezwany zaś o uiszczenie opłaty wpisu od zażalenia zaskarżył z kolei przedmiotowe zarządzenie przewodniczącego, uznając je za sprzeczne z przepisem art. 111 § 1 pkt 2 k.p.c., zgodnie z którym całe powództwo w sprawie jest wolne od kosztów sądowych, jako skierowane na dochodzenie alimentów.Uzasadnienie prawneRozpoznając powyższe zażalenie na zarządzenie przewodniczącego Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Dochodzenie roszczeń alimentacyjnych w rozum. art. 111 § 1 pkt 2 k.p.c. obejmuje - w świetle orzecznictwa SN (por. np. wyrok SN z dnia 28.01.1966 r., OSPiKA 1968, z. 7-8, poz. 155) - zarówno żądanie zasądzenia alimentów oraz ich podwyższenia, jak i obronę pozwanego w sprawie z powództwa zobowiązanego do świadczeń alimentacyjnych o obniżenie tych świadczeń lub o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego (art. 138 kod. rodz. i op.).Nie jest natomiast dochodzeniem roszczeń alimentacyjnych żądanie wierzyciela naprawienia szkody przez zakład pracy dłużnika alimentacyjnego w przypadku, gdy szkoda ta jest następstwem naruszenia przez zakład jego obowiązków określonych w art. 881 i 882 k.p.c. w zw. z art. 886 § 3 k.p.c., w szczególności także przez wypłatę dłużnikowi należnego mu z tytułu pracy wynagrodzenia w części objętej jego zajęciem przez komornika.Roszczenie wierzyciela z art. 886 § 3 k.p.c. jest roszczeniem o odszkodowanie, nie o alimenty, wysokość tego odszkodowania określa wierzyciel (art. 6 k.c.), obowiązek zaś zakładu pracy naprawienia szkody nie jest równoznaczny z obowiązkiem wypłaty wierzycielowi utraconych przez niego świadczeń alimentacyjnych dłużnika, lecz zapłaty odszkodowania stosownie do ogólnych zasad naprawienia szkody, określonych w kodeksie cywilnym, z zastrzeżeniem uregulowania przewidzianego w art. 886 § 3 k.p.c.Z przytoczonych względów należało zażalenie powoda oddalić, orzekając jak w sentencji (art. 397 k.p.c.).