II KZ 30/82

PostanowienieIzba Karna1982-05-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nowe dowody, które nie zostały przeprowadzone przez sąd, ale zostały zgłoszone w toku postępowania rewizyjnego, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie jest zasadne. Choć dowody zgłoszone we wniosku o wznowienie postępowania nie zostały przeprowadzone przez sąd rewizyjny, nie można ich uznać za dowody nieznane sądowi w rozumieniu art. 474 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli sąd miał możliwość ich uwzględnienia w toku postępowania rewizyjnego. Niemniej jednak, nawet gdyby dowody te zostały uznane za nowe, nie mogłyby one wykazać niewinności oskarżonego, ponieważ nie podważyłyby ustaleń faktycznych opartych na zeznaniach pokrzywdzonego i wyjaśnieniach oskarżonego przyznającego się do winy.
Stan faktyczny
Oskarżony Władysław B. został skazany za kradzież zegarka, popełnioną w warunkach recydywy. Po wydaniu prawomocnego wyroku obrońca złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na nowe dowody w postaci zeznań świadków, które miałyby wykazać, że oskarżony posiadał własny zegarek w dniu zdarzenia. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, uznając, że dowody te nie są nowe i nie mają istotnego wpływu na treść orzeczenia. Oskarżony złożył zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego oddalające wniosek o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia J. Bratoszewski (sprawozdawca).Sędziowie: C. Łukaszewicz, Z. Ziemba.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Buchholtz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława B., oskarżonego z art. 203 § 1 w zw. z art. 60 § 1 k.k., po rozpoznaniu zażalenia oskarżonego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 23 listopada 1981 r. oddalające wniosek o wznowienie postępowania i po wysłuchaniu wniosku prokuratora postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 27 listopada 1980 r. oskarżony Władysław B. uznany został za winnego tego, że w dniu 10 czerwca 1980 r. w K. zabrał w celu przywłaszczenia zegarek na rękę wartości około 500 zł na szkodę Michała D., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia kary pozbawienia wolności w wymiarze ponad 1 rok za umyślne przestępstwo podobne, będąc już dwukrotnie skazany w warunkach określonych w art. 60 § 1 k.k. - tj. popełnienia czynu określonego w art. 203 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 2 k.k. i na podstawie tego przepisu skazany na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 10.000 zł grzywny.Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 10 lutego 1980 r.We wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. obrońca oskarżonego stwierdził, że po wydaniu tego wyroku ujawniły się nowe dowody, wskazujące na to, że skazany jest niewinny (art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.), domagając się sprawdzenia okoliczności faktycznych przez przesłuchanie czterech świadków co do okoliczności, że oskarżony miał w dniu zajścia własny zegarek, innej marki niż ten, który zginął pokrzywdzonemu, a w konsekwencji tego uniewinnienia oskarżonego.Rozpoznając ten wniosek, Sąd Wojewódzki w O. postanowieniem z dnia 23 listopada 1981 r. oddalił go, nie dopatrując się potrzeby przeprowadzenia zgłoszonych dowodów, przy czym stanowisko swe uzasadnił tym, że - po pierwsze - okoliczności, które miałyby zostać wykazane, nie są nowymi, uprzednio nie znanymi sądowi, gdyż oskarżony powoływał się na nie w swej rewizji, a więc sąd rewizyjny miał możliwość ich uwzględnienia, a po wtóre - że zgłoszone we wniosku dowody nie mogą mieć istotnego wpływu na treść orzeczenia.Na postanowienie to złożył zażalenie sam skazany, domagając się - jak z treści zażalenia należy wnosić - uchylenia lub zmiany tego postanowienia.Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie jest zasadne.Rozważając, czy zaproponowane we wniosku dowody są dowodami nowymi, nie znanymi uprzednio sądowi, stwierdzić należy, że wprawdzie te same dowody zaoferował oskarżony już w toku rozpoznania sprawy przez Sąd Wojewódzki w O. jako rewizyjny, a mianowicie w swych pismach z dnia 29 grudnia 1980 r. i z dnia 21 lutego 1981 r., ale dowodów tych sąd nie przeprowadził.W tej sytuacji nie można twierdzić, że dowody te były sądowi znane. Sam fakt zgłoszenia określonych dowodów, choćby na bardzo dokładnie sprecyzowane okoliczności i ze wskazaniem środka dowodowego, nie oznacza jeszcze, że dowód ten lub okoliczności mające zeń wynikać były sądowi znane.W artykule 474 § 1 pkt 2 k.p.k. chodzi nie o wiedzę sądu o istnieniu jakiegoś dowodu, lecz o treść tego dowodu. Skoro bowiem zgodnie z art. 357 k.p.k. podstawę wyroku mogą stanowić tylko okoliczności ujawnione w toku rozprawy, to z tego wynika, że znajomość dowodu może nastąpić dopiero po jego przeprowadzeniu (ujawnieniu), a nie po samym zgłoszeniu wniosku.Mimo tych stwierdzeń, wskazujących na nietrafność pierwszego z argumentów Sądu Wojewódzkiego zawartych w zaskarżonym postanowieniu, uznać należy, że zaskarżone postanowienie jest słuszne, lecz z drugiego - mniej omówionego w uzasadnieniu tego postanowienia - powodu. Chodzi o to, że do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem konieczne jest nie tylko ujawnienie się nowych faktów lub dowodów, nie znanych przedtem sądowi, lecz także o to, by dowody te wskazywały na to, że skazany jest niewinny lub że go skazano za inne przestępstwo, zagrożone karą surowszą niż to, które popełnił (art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.).Tymczasem zgłoszone dowody w postaci zeznań czterech świadków nie są takimi dowodami, które - w razie ich przeprowadzenia - mogłyby wykazać niewinność oskarżonego.Jeżeliby bowiem nawet potwierdziło się, że oskarżony był posiadaczem jakiegoś innego zegarka, to przecież nie podważyłoby to w niczym ustalenia zawartego w wyroku, że dokonał kradzieży zegarka na szkodę pokrzywdzonego. Ustalenie to bowiem zostało dokonane nie w wyniku wnioskowania, że np. u oskarżonego widziano jakikolwiek zegarek na ręku, lecz - po pierwsze - na podstawie zeznań pokrzywdzonego, iż w czasie pobicia go zginął mu między innymi zegarek, a po wtóre - na podstawie własnych wyjaśnień oskarżonego, który w toku śledztwa przyznał się do winy i które to wyjaśnienia uznał sąd za wiarygodne.W tym stanie rzeczy zgłoszone obecnie dowody uznać należy po prostu za nieprzydatne do stwierdzenia okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na treść orzeczenia w kwestii wznowienia postępowania, wobec czego zaniechanie przeprowadzenia tych dowodów przez sąd uznać należy za zgodne z treścią art. 155 § 1 pkt 3 k.p.k., a zaskarżone postanowienie - jako słuszne.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 203 § 1art. 60 § 1 KKart. 203 § 1 KKart. 60 § 2 KKart. 474 § 1 pkt 2art. 357 KPKart. 155 § 1 pkt 3 KPK§ 1§ 2§ 1 pkt 2§ 1 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.