II KO 85/13

Sygn. akt II KO 85/13 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSN Andrzej Stępka w sprawie S. A. skazanego z art. 148 § 1 kk i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 kwietnia 2014 r., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II AKa (…), postanowił 1) oddalić wniosek; 2) zwolnić skazanego od zapłaty kosztów sądowych postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II Aka (…)) Sąd Apelacyjny w (…) zmienił w zakresie kwalifikacji prawnej wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 7 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II K (…)) którym skazano S. A. m.in. za przestępstwo z art. 148 § 1 k.k., utrzymując jednocześnie w mocy orzeczenie o karze dożywotniego pozbawienia wolności. Ostatecznie S. A. przypisano czyny art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., z art. 207 § 1 k.k. oraz czynu z art. 190 § 1 k.k. 2 Obrońca skazanego wniósł wniosek w trybie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a) k.p.k. o wznowienie postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie. Powodem tego wniosku są, jak wskazuje obrońca skazanego, nowe dowody, nieznane wcześniej, a to zeznania jedenastu osób. Prokurator Prokuratury Generalnej wniósł o oddalenie przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy S. A. nie zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że postępowanie karne podlega wznowieniu nie w razie ujawnienia się po wydaniu wyroku jakichkolwiek nowych faktów lub dowodów nieznanych przedtem sądowi, czy też zgłoszenia jakichkolwiek wątpliwości co do trafności zapadłego rozstrzygnięcia, ale jedynie wtedy, gdy nowe fakty lub dowody wiarygodnie podważają prawdziwość dokonanych, istotnych ustaleń faktycznych, a więc zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od orzeczenia poprzedniego. Samo zgłoszenie nowych faktów i dowodów nie oznacza, że sąd rozpoznający wniosek zobligowany jest w każdym przypadku do wznowienia postępowania. W judykaturze utrwalony jest pogląd, że wznowienie postępowania propter nova możliwe jest wyłącznie wtedy, gdy nowe fakty lub dowody z bardzo wysokim stopniem prawdopodobieństwa mogą podważyć ustalenia faktyczne dokonane w prawomocnie zakończonym procesie, a co za tym idzie doprowadzić do korzystniejszego dla skazanego niż pierwotnie rozstrzygnięcia. (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 maja 2012 r. V KO 68/11, Biul.PK 2012/6/3; z dnia 8 maja 2013 r., sygn. V KO 21/13, LEX nr 1313142; z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. III KO 19/13, LEX nr 1341280; z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. IV KO 59/12, LEX nr 1228640). Poza tym, już w toku postępowania wznowieniowego wskazywane przez stronę dowody muszą dawać możliwość nie tylko ich weryfikacji w świetle ustaleń dokonanych w pierwotnym procesie, ale również możliwość jakiejkolwiek oceny pod kątem nowości i przydatności merytorycznej dla sprawy. Ujmując rzecz nieco inaczej, należy stwierdzić: podstawowym i poniekąd wyjściowym warunkiem, którym muszą odpowiadać nowe dowody w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., aby mogły wywołać skutek w postaci wznowienia procesu 3 karnego, pozostaje z reguły ich rzeczowość i konkretność, umożliwiające w ogóle odniesienie zawartych w nich informacji do dokonanej w toku pierwotnego postępowania oceny materiału dowodowego (por. postanowienie SN z dnia 23 października 2013 r., sygn akt IV KO 44/13. LEX, nr 1385692). Natomiast w niniejszej sprawie obrońca skazanego jedynie sygnalizuje (co Prokurator trafnie określa, jako „oszczędne” uzasadnienie wniosku), iż obecnie określone osoby mają wiedzę, którą mogą podzielić się z organami ścigania, a są to informacje tego typu, że zaświadczą niezbicie o niewinności skazanego. Pamiętać należy, że gdy obrońca, jako podstawę wniosku o wznowienie wskazuje "nowe fakty i dowody", to na nim ciąży obowiązek uprawdopodobnienia zasadności tego wniosku, skoro wcześniej prawomocnym wyrokiem obalono wobec skazanego zasadę domniemania niewinności (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 r. V KO 71/13, LEX nr 1400598). Nie jest dopuszczalne zatem wznowienie postępowania, jedynie na podstawie oświadczenia obrońcy, że owe nowe dowody istnieją w rzeczywistości. Słusznie także podnosi prokurator, że dwóch z wskazywanych we wniosku świadków, tj. A. A. oraz R. A. zostało już przesłuchanych w toku procesu, a ich zeznania stanowiły uprzednio relewantny materiał dowodowy. Wszakże to te osoby, z racji koligacji rodzinnych ze skazanym miały interes w przedstawieniu owych kluczowych, dla uznania braku winy skazanego informacji, już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego oraz odwoławczego. Z tego także względu zawarte we wniosku oświadczenie obrońcy nie spełnia wymogów uprawdopodobnienia przesłanek wznowienia postępowania. Ponadto podkreślić należy, że obrońca, jak wynika z jego pisma, wnosi o wznowienie całego postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II Aka (…)), jednakowoż owe nowe dowody dotyczyć mają jedynie zabójstwa. Autor wniosku, jako podmiot profesjonalny powinien tak konstruować wniosek o wznowienie, by uzasadnienie tego wniosku odpowiadało jego petitum. W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji.