V KO 29/22

Sygn. akt V KO 29/22 POSTANOWIENIE Dnia 13 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel w sprawie K. N. skazanego z art. 156 § 1 pkt 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 października 2022 r., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt II AKa 268/21, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II K 37/20, 1. oddala wniosek, 2. obciąża skazanego K. N. kosztami sądowymi postępowania o wznowienie, w tym wydatkami w kwocie 20 (dwudziestu) złotych. UZASADNIENIE K. N. został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II K 37/20, na karę 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności za to, że w dniu 16 października 2019 r. w J., kopiąc leżącego na ziemi J.W., spowodował u niego obrażenia ciała w postaci rozległego krwiaka przymózgowego w okolicy skroniowej i ciemieniowej oraz otarcia naskórka pod lewym okiem, które skutkowały ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, tj. przestępstwo z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. 2 Sąd Apelacyjny w Łodzi po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, wyrokiem z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt II AKa 268/21, utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji. W dniu 29 marca 2022 r. obrońca skazanego złożyła na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II K 37/20, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt II AKa 268/21, w związku z ujawnieniem nowego dowodu w postaci zeznań M. Ż. Obrońca wniosła przy tym o: - uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt II AKa 268/21 oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II K 37/20 w zakresie pkt 1 i 2; - uniewinnienie K. N. od popełnienia zarzuconego mu czynu, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Płocku; - przeprowadzenie dowodu z przesłuchania M. Ż. na okoliczność niepopełnienia przez skazanego przypisanego mu czynu; - wstrzymanie wykonania orzeczenia. W pisemnym stanowisku odnośnie do wniosku obrońcy prokurator Prokuratury Krajowej wniosła o sprawdzenie w trybie art. 546 w zw. z art. 97 k.p.k. okoliczności faktycznych, poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka M. Ż. na okoliczności wskazane w treści wniosku o wznowienie postępowania. Na posiedzeniu w dniu 8 czerwca 2022 r., Sąd Najwyższy postanowił na podstawie art. 546 w zw. z art. 97 k.p.k. dokonać czynności sprawdzających, poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania M. Ż. na okoliczności wskazane we wniosku obrońcy skazanego oraz w oświadczeniu pisemnym złożonym przez tego świadka. Na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario nie uwzględnił zaś wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia. W dniu 8 września 2022 r. Sąd Rejonowy w Płocku jako sąd wezwany, przesłuchał świadka M.Ż.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 3 Wniosek o wznowienie postępowania, złożony przez obrońcę K. N., nie zasługuje na uwzględnienie. Dowód z zeznań świadka M. Ż. spełnia wprawdzie kryterium nowości, gdyż nie był on dotychczas znany sądowi ani stronom – niemniej treść złożonych przez świadka depozycji nie podważa w skuteczny sposób ustaleń faktycznych poczynionych przez Sądy orzekające w sprawie, chronionych domniemaniem prawdziwości. Należy pamiętać, że samo ujawnienie „nowych faktów lub dowodów" nie stanowi wystarczającej podstawy do wznowienia postępowania. Konieczne jest, aby te nowe fakty lub dowody w sposób wiarygodny kwestionowały prawdziwość dokonanych ustaleń faktycznych, a więc, zachodzić musi wysokie prawdopodobieństwo, iż po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od orzeczenia poprzedniego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2021 r., V KO 16/21). W świetle art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., ciężar udowodnienia wystąpienia wskazanej w tym przepisie przesłanki wznowienia obciąża składającego wniosek o wznowienie, skoro wcześniejszym wyrokiem zostało już obalone domniemanie jego niewinności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2021 r., V KO 98/20). Nowy dowód, w konfrontacji z dotychczas zebranym materiałem dowodowym, będącym podstawą zapadłych w sprawie orzeczeń, musi wskazywać na wysokie prawdopodobieństwo pomyłki sądowej, pociągając za sobą konieczność wznowienia zakończonego już postępowania. Wnikliwa analiza zeznań M.Ż. oraz konfrontacja jego depozycji z przeprowadzonymi w tej sprawie dowodami osobowymi i rzeczowymi, jak też zapadłymi w sprawie orzeczeniami, upoważnia do stwierdzenia, że przeprowadzony dowód z zeznań tego świadka nie wskazuje na błędy w wyroku skazującym K. N. za przypisany mu czyn. M. Ż. złożył zeznania na okoliczność przebiegu zdarzeń z dnia 16 października 2019 r. we wrześniu 2022 r. Nie wyjaśnił w sposób przekonujący, dlaczego skojarzył obserwowane ze swej posesji zdarzenie dokładnie z tą datą – a był jej pewien. „Jestem pewien na 100%, że to było 16.10 a nie 15.10, bo widziałem to na własne oczy. Ja zapamiętałem tą datę, bo po prostu to widziałem” – zeznał świadek. Jednocześnie stwierdził, że w opisywanej przez niego sytuacji nie było nic 4 nadzwyczajnego (poza tym, że rodzina pokrzywdzonego pojawiła się, by zabrać go ze sobą do mieszkania). Zdarzało się bowiem już wcześniej, że pracujący ze sobą sąsiedzi – K. N. i J. W. – wracali razem do domu („Oni dosyć często podjeżdżali samochodem i się rozchodzili” – zeznał świadek). Nie było więc żadnego racjonalnego powodu, aby M. Ż. zapamiętał akurat powrót sąsiadów z pracy w dniu 16 października 2019 r. i skojarzył to zdarzenie z konkretną datą niemal 3 lata wcześniej. Wątpliwości budzi także fakt, że świadek zeznał o plotkach krążących na temat romansu matki pokrzywdzonego ze skazanym (wyjaśniające jej późniejsze oskarżenia o pobicie syna), tłumacząc, iż to mała miejscowość i wszyscy wszystko wiedzą, nie miał natomiast żadnej informacji o tym, że jeden z jego najbliższych sąsiadów został skazany za pobicie drugiego. Fakt toczenia się sprawy karnej między bezpośrednimi sąsiadami z reguły wzbudza zainteresowanie społeczne i jest przedmiotem powszechnego zainteresowania, zwłaszcza w niewielkich miejscowościach, takich jak J.. Moment powzięcia przez świadka wiadomości o skazaniu K. N. jest o tyle istotny, że tłumaczy, dlaczego M. Ż. nie podzielił się wcześniej z organami prowadzącymi postępowanie informacjami posiadanymi w sprawie. Wreszcie, trzeba zauważyć, że usytuowanie posesji należącej do świadka względem miejsca zdarzenia nie pozwala na prowadzenie z niej dokładnej obserwacji okolic miejsca zdarzenia, w szczególności w porze wieczornej, przy świetle latarni. Posesja nr […] nie leży bezpośrednio przy ulicy, na której doszło do zdarzenia (jak wynika z zeznań świadka oraz map satelitarnych udostępnianych przez serwis internetowy Google Maps) , a garaż świadka, przed który on (jak twierdzi) wyszedł, słysząc nadjeżdżający samochód, znajduje się kilkadziesiąt metrów od miejsca przestępstwa. Z tej perspektywy, uwzględniając warunki w chwili zdarzenia, trudno było zobaczyć, co zaszło między sąsiadami. Przeprowadzony dowód nie podważył ustaleń dotyczących przebiegu inkryminowanego zdarzenia, poczynionych przez Sąd, a opartych przede wszystkim na zeznaniach członków rodziny pokrzywdzonego, obserwujących agresywne zachowanie K. N. z okna swojego mieszkania i mających kontakt z pokrzywdzonym oraz skazanym zaraz po zdarzeniu. Ich depozycje są zgodne z 5 ustaleniami biegłej A. K., która stwierdziła, że u pokrzywdzonego wystąpił rozległy i ostry krwiak podtwardówkowy, co dowodzi, iż do urazu musiało dojść do czterech godzin przed pojawieniem się niepokojących objawów (obfite wymioty). W tym czasie pokrzywdzony przebywał w dobrym stanie zdrowia w miejscu pracy, skąd wrócił w stanie nietrzeźwym i został znaleziony pod siatką zamieszkiwanej posesji zakrwawiony, ubrudzony i w podartym ubraniu, w obecności K. N.. Sądy słusznie zwróciły uwagę, że gdyby K. N. nie poczuwał się do odpowiedzialności za obrażenia powstałe u J. W., nie zaproponowałby pokrycia kosztów jego leczenia. Nie byłyby również uzasadnione spontaniczne słowa matki pokrzywdzonego skierowane przez nią do sąsiada, że nie pozwoli, aby bił jej dziecko. W świetle powyższego trzeba uznać, że treść zeznań M. Ż., powołanych jako dowód, stanowiący podstawę wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., nie mogą doprowadzić do pożądanego przez wnioskodawczynię skutku. Nie podważają bowiem prawidłowości poczynionych przez Sądy orzekające w sprawie ustaleń faktycznych. Z tych względów wniosek złożony w sprawie przez obrońcę K. N. należało oddalić, na podstawie art. 639 k.p.k. obciążając skazanego kosztami postępowania wznowieniowego. [as]