Rw 590/82

WyrokIzba Karna1982-07-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie formalne prokuratora polegające na braku wskazania w postanowieniu o wszczęciu postępowania karnego powodów odmiennej oceny czynu sprawcy niż jego przełożony, który ukarał go dyscyplinarnie, może stanowić podstawę do umorzenia postępowania karnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uchybienie formalne prokuratora, polegające na braku wskazania w postanowieniu o wszczęciu postępowania karnego powodów odmiennej oceny czynu sprawcy niż jego przełożony, który ukarał go dyscyplinarnie, nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania karnego. W takiej sytuacji należy domniemywać, że prokurator wszczął postępowanie karne ze względu na względy dyscypliny wojskowej, zgodnie z art. 567 § 1 k.p.k.
Stan faktyczny
Janusz Andrzej R. został nieprawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa z art. 327 § 1 k.k. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając obrazę prawa materialnego i rażącą surowość kary. Podniesiono, że przełożony oskarżonego ukarał go dyscyplinarnie, a prokurator wszczął postępowanie karne bez wskazania powodów odmiennej oceny czynu. Obrońca domagał się umorzenia postępowania lub warunkowego zawieszenia kary.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję obrońcy i zmienił zaskarżony wyrok przez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej oskarżonemu kary na okres próby wynoszący 2 lata.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Juszczak (sprawozdawca). Sędziowie: mjr S. Kosmal, kpt. J. Medyk (sędzia s. wojsk. deleg.).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr A. Lemieszek.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 1982 r. na rozprawie sprawy Janusza Andrzeja R., skazanego nieprawomocnie za popełnienie przestępstwa określonego w art. 327 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 4 czerwca 1982 r.,uwzględniając rewizję obrońcy, zaskarżony wyrok zmienił przez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej oskarżonemu kary na okres próby wynoszący 2 lata, a to na podstawie art. 73 § 1 i 2 i art. 74 § 1 k.k. (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji zarzucił temu wyrokowi obrazę prawa materialnego, polegającą na niezasadnym uznaniu oskarżonego za winnego przestępstwa określonego w art. 327 § 1 k.k., zamiast umorzenia postępowania o ten czym na podstawie art. 11 pkt 4 k.p.k. albo art. 72 k.k., a niezależnie od tego zarzucił wymierzenie oskarżonemu rażąco surowej kary i w związku z tym wniósł:o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 11 pkt 4 k.p.k. lub warunkowe umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 27 § 1 k.k., ewentualnie - o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze przez warunkowe zawieszenie jej wykonania.W motywach rewizji skarżący wywiódł, że przełożony oskarżonego nie uznał za konieczne złożenia wniosku o ściganie tego oskarżonego w trybie karnym, lecz ukarał go za popełniony czyn tylko dyscyplinarnie. W tej sytuacji prokurator, wszczynając przeciwko oskarżonemu postępowanie karne w trybie art. 576 § 1 k.p.k., powinien był wskazać w motywach swego postanowienia, dlaczego czyn oskarżonego ocenia odmiennie niż jego przełożony i dlaczego uważa, że względy na dyscyplinę wojskową wymagają wszczęcia w tej sprawie postępowania karnego, mimo braku takiego wniosku ze strony dowódcy (przełożonego) oskarżonego. Skarżący wywodził dalej, że wobec tych uchybień ze strony prokuratora sąd powinien był umorzyć wszczęte przeciwko oskarżonemu postępowanie, a w najgorszym dla oskarżonego wypadku powinien był orzeczoną mu karę warunkowo zawiesić.Podczas rozprawy rewizyjnej oskarżony i jego obrońca popierali rewizję w całości, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej poparł tylko wniosek tej rewizji o warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej oskarżonemu kary z jednoczesnym obostrzeniem jej grzywną w wysokości 10.000 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja, kwestionująca zasadność skazania oskarżonego za popełnienie przestępstwa określonego w art. 327 § 1 k.k. i wobec tego wnosząca o umorzenie postępowania o ten czyn na podstawie art. 27 § 1 k.k., nie jest zasadna.Nie ulega wątpliwości, że prokurator może wszcząć postępowanie karne o czyn określony w art. 327 § 1 k.k., pomimo ukarania sprawcy takiego czynu w trybie dyscyplinarnym przez przełożonego. W takiej sytuacji w postanowieniu o wszczęciu postępowania karnego prokurator powinien jednak wskazać, dlaczego uważa, że - pomimo dyscyplinarnego ukarania sprawcy - względy dyscypliny wymagają podjęcia takiej decyzji. Nieustosunkowanie się do tej kwestii jest jednak tylko uchybieniem formalnym, które w żadnym wypadku nie może upoważniać sądu do umorzenia postępowania na podstawie art. 11 pkt 4 k.p.k., gdyż na podstawie faktu, że prokurator powołał się w swym postanowieniu na art. 567 § 1 k.p.k., należy domniemywać, iż wszczął postępowanie karne z przyczyn wskazanych w tym przepisie, a więc ze względu na to, iż ocenił, że wymagają tego względy dyscypliny wojskowej.W związku z tym, że w niniejszej sprawie taki fakt wydarzył się, przeto wniosek rewizji o umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 11 pkt 4 k.p.k. nie może być uwzględniony (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 327 § 1 KKart. 73 § 1art. 74 § 1 KKart. 11 pkt 4 KPKart. 72 KKart. 27 § 1 KKart. 576 § 1 KPKart. 567 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.