I ZSK 11/22

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-04-24

Skład orzekający: Marek Dobrowolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie dyscyplinarne wobec prokuratora, którego czyn wyczerpuje znamiona wykroczenia, powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia karalności tego wykroczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie dyscyplinarne wobec prokuratora, uznając, że zarzucany mu czyn wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. Zastosowanie przepisów o przedawnieniu wykroczeń, w tym rocznego terminu z art. 45 § 1 k.w. (lub dwuletniego, jeśli wszczęto postępowanie), prowadzi do wniosku o przedawnieniu karalności czynu. Postępowanie dyscyplinarne nie jest tożsame z postępowaniem karnym, a sąd dyscyplinarny nie orzeka o przestępstwie, lecz jest związany domniemaniem niewinności, chyba że obalone zostało prawomocnym wyrokiem skazującym.
Stan faktyczny
Prokurator T. F. został obwiniony o prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (0,28 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), co miało stanowić przewinienie dyscyplinarne uchybiające godności urzędu. Wcześniejsze postępowania dyscyplinarne i karne zakończyły się różnymi rozstrzygnięciami, w tym uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, a następnie wyrokiem Sądu Okręgowego, który przyjął, że czyn T. F. stanowił wykroczenie z art. 87 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dyscyplinarną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie dyscyplinarne wobec obwinionego prokuratora T. F. z powodu przedawnienia karalności wykroczenia, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

I ZSK 11/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Marek Dobrowolski (sprawozdawca) Ławnik SN Arkadiusz Sopata Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Szczegot przy udziale prokurator J. K. - Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego oraz obwinionego T. F. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. i jego obrońcy adw. M. S., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2024 r., sprawy dyscyplinarnej prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. T. F., obwinionego o to, że: w dniu 12 października 2019 r. w W., znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 0,28 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki V. o numerze rejestracyjnym […] i tym samym uchybił godności urzędu prokuratora, tj. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 137 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (dalej powoływana jako: p.p.) postanowił: przyjmując, iż zarzucany obwinionemu prokuratorowi T. F. czyn wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 45 § 1 k.w. w zw. z art. 171 pkt 1 p.p. postępowanie dyscyplinarne wobec obwinionego T. F. odnośnie zarzucanego mu czynu umarza, a kosztami postępowania dyscyplinarnego obciąża Skarb Państwa. I ZSK 11/22 2 UZASADNIENIE W dniu 12 lutego 2021 r. Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego skierował do Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko prokuratorowi Prokuratury Okręgowej w W. T. F., obwinionemu o to, że: w dniu 12 października 2019 r. w W., znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 0,28 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki V. o numerze rejestracyjnym […] i tym samym uchybił godności urzędu prokuratora, tj. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 137 § 1 pkt 5 p.p. Wyrokiem Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt I DSK 10/21, prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. T. F., obwinionego o to, że w dniu 12 października 2019 r. w W. uchybił godności urzędu w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 0,28 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził ulicą […] pojazd mechaniczny marki V. o numerze rejestracyjnym […], które to zachowanie wyczerpało znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., tj. o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 137 § 1 p.p., uznano za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 137 § 1 pkt 5 p.p., przyjmując, że wyczerpuje ono jednocześnie znamiona czynu zabronionego, przewidzianego w art. 178 a § 1 k.k. i za to wymierzono obwinionemu na podstawie art. 142 § 1 pkt 5 p.p. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby prokuratorskiej. Odwołanie od powyższego wyroku wniósł obrońca obwinionego adw. M.S. oraz obwiniony. Wyrokiem Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt II DOW 53/21, uchylono zaskarżony wyrok i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Wydziałowi Pierwszemu Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego. Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn akt […]: I ZSK 11/22 3 I. zmieniono zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego dla […], z dnia 1 grudnia 2022 roku, sygn. akt […], dot. T. F. oskarżonego o czyn z art. 178a § 1 k.k. w ten sposób, że przyjęto, iż w dniu 12 października 2019 r. w W. T. F. prowadził w ruchu lądowym po drodze publicznej pojazd mechaniczny marki V. o nr rej. […], w stanie wskazującym na użycie alkoholu 0,25 ml/l w wydychanym powietrzu, co stanowiło wykroczenie z art. 87 §1 k.w. i na podstawie art. 17 § 1 pkt. 10 k.p.k. postępowanie o ten czyn umorzono. II. kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze obciążono Skarb Państwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko prokuratorowi T. F. należało umorzyć z uwagi na zaistnienie negatywnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., która stanowi bezwzględną przeszkodę procesową, uniemożliwiającą dalszy tok procesu. Zarzucany bowiem obwinionemu czyn wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., ulegając przedawnieniu na zasadach określonych w art. 45 § 1 k.w. Na wstępie wskazać należy, iż postępowanie dyscyplinarne nie jest tożsame z postępowaniem karnym, a sąd dyscyplinarny nie posiada legitymacji do orzekania o tym czy zarzucany czyn stanowi przestępstwo. Związany jest on domniemaniem niewinności obwinionego, które obalone może jednak zostać prawomocnym wyrokiem skazującym wydanym przez sąd karny. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma zatem wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn akt […], którego mocą zmieniono zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego dla […] z dnia 1 grudnia 2022 roku, sygn. akt […], dot. T. F. oskarżonego o czyn z art. 178a § 1 k.k. w ten sposób, że przyjęto, iż w dniu 12 października 2019 r. w W. prowadził on w ruchu lądowym po drodze publicznej pojazd mechaniczny marki V. o nr rej. […] w stanie wskazującym na użycie alkoholu 0,25 ml/l w wydychanym powietrzu, co stanowiło wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. postępowanie o ten czyn umorzono. Do wykroczenia zarzuconemu obwinionemu stosować natomiast należy zatem terminy przedawnień wynikające z ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, a nie te, o których mowa w art. 141 p.p., gdyż chodzi o odpowiedzialność za wykroczenie, a nie delikt dyscyplinarny. Karalność czynu będącego wyłącznie wykroczeniem przedawnia się I ZSK 11/22 4 natomiast - zgodnie z art. 45 § 1 k.w. - co do zasady, z upływem roku od czasu jego popełnienia. Jeżeli jednak w tym okresie wszczęte zostanie postępowanie w sprawie dotyczącej wykroczenia, karalność ustanie z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu, a zatem łączny okres na załatwienie sprawy dotyczącej wykroczenia wynosi 3 lata. Mając na uwadze, iż niniejszej sprawie obwiniony dopuścił się czynu będącego przedmiotem niniejszego postępowania w dniu 12 października 2019 r., natomiast postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wydano w dniu 19 lutego 2020 r., postanowienie o przedstawieniu zarzutów w dniu 22 czerwca 2020 r., a wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej skierowano do sądu dyscyplinarnego w dniu 18 lutego 2021 r., doszło tym samym do przedawnienia karalności wykroczenia, które uniemożliwia dalsze procedowanie. [M. T.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 137 § 1 pkt 5art. 87 § 1art. 17 § 1 pkt 6 KPKart. 45 § 1art. 171 pkt 1art. 178a § 1 KKart. 137 § 1art. 178art. 142 § 1 pkt 5art. 87 §1art. 17 § 1 pkt. 10 KPKart. 17 § 1 pkt 10 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy