I CO 5/81

PostanowienieIzba Cywilna1981-09-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania może być oparta na okolicznościach faktycznych lub środkach dowodowych, które były przedmiotem rozważań w poprzednim postępowaniu, a których sąd nie uwzględnił lub ocenił negatywnie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania nie może być oparta na okolicznościach faktycznych lub środkach dowodowych, które były już przedmiotem rozważań w poprzednim postępowaniu, nawet jeśli sąd nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu. Powołanie się na przepis art. 403 § 2 k.p.c. i twierdzenia o wykryciu nowych istotnych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie stanowią dostatecznych przesłanek do uznania, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeśli okoliczności te nie są nowe w rzeczywistości. Pominięcie przez sąd środka dowodowego wskazanego przez stronę w trybie art. 217 § 1 k.p.c. lub art. 368 pkt 6 k.p.c. nie jest pozbawieniem możności skorzystania z tego dowodu w poprzednim postępowaniu.
Stan faktyczny
Powód Adam S. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z 1977 r., który oddalił jego rewizję od wyroku Sądu Wojewódzkiego z 1976 r. Powództwo dotyczyło przyjęcia go na członka spółdzielni i przyznania mu lokalu mieszkalnego. W skardze powód powołał się na pozasądową opinię biegłego z 1981 r., która miała wykazać, że sporny lokal stanowi nową kubaturę, a nie wynik przebudowy. Sądy obu instancji w poprzednim postępowaniu ustaliły, że lokal powstał w wyniku adaptacji i przebudowy strychu, a nadwyżka kubatury nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odrzucić skargę o wznowienie postępowania i zasądzić od powoda na rzecz pozwanych zwrot kosztów procesu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN F. Wesely. Sędziowie SN: T. Bukowski (sprawozdawca), M. Sychowicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na rozprawie sprawy z powództwa Adama S. przeciwko Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "Wspólna Ostoja" w W. o przyjęcie na członka spółdzielni na skutek skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego w Warszawie z dnia 21 września 1977 r.postanowił odrzucić skargę i zasądzić od powoda na rzecz: a) pozwanej Spółdzielni, b) Krystyny K. T., c) Ewy C. po 1.400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 6.IV.1976 r. sygn. akt II C (...) Sąd Wojewódzki oddalił wytoczone w dniu 4.II.1975 r. powództwo Adama S. o zobowiązanie pozwanej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "Wspólna Ostoja" w W. do przyjęcia powoda w poczet jej członków i przyznania mu spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego nr 99 w domu przy ul. (...) (dawniej Warszewickiego 1) oraz o uznanie, że dokonane przez pozwaną przydziały tego mieszkania są nieważne i bezskuteczne w stosunku do powoda. Sąd Wojewódzki ustalił, iż lokal ten, podobnie jak lokale nr 97 i nr 98, powstał w wyniku odbudowy przedwojennego lokalu nr 2 w budynku pozwanej Spółdzielni, zniszczonym wskutek działań wojennych, i dlatego nie jest lokalem wolnym w rozumieniu art. 26 prawa lokalowego.Rewizję powoda od tego wyroku Sąd Najwyższy oddalił orzeczeniem z dnia 21.IX.1977 r. sygn. akt I CR 205/76, uznając za trafne ustalenie, że lokal nr 99 "powstał na skutek adaptacji i przebudowy strychu stanowiącego część składową dawnego lokalu nr 2". Członek pozwanej Spółdzielni, do której należał lokal nr 2, zachowuje zatem prawo do wszystkich lokali powstałych z przebudowy tego lokalu, przy czym wolno mu korzystać tylko z jednego lokalu.W tym samym orzeczeniu Sąd Najwyższy stwierdził brak przesłanek do przyjęcia wskazanej przez powoda podstawy rewizyjnej z art. 368 pkt 6 k.p.c. Wystąpienie powoda w postępowaniu rewizyjnym z twierdzeniem, że lokal nr 99 powstał wyłącznie wskutek nadbudowy i znajduje się ponad ówczesnym lokalem nr 2, Sąd Najwyższy uznał nie za powołanie nowych faktów lub dowodów, lecz za "dedukcję z zestawienia kubatury lokalu nr 2 i mieszkań na jego gruncie powstałych". Poza tym Sąd Najwyższy wyszedł z założenia, że skarżący nie wykazał, iż faktów tych i dowodów nie mógł powołać w pierwszej instancji.W dniu 8.V.1981 r. Adam S., powołując się na podstawę z art. 403 § 2 k.p.c., wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyżej wskazanym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 21.IX.1977 r. sygn. akt I CR 205/77, domagał się uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji ze wskazaniem potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych "dla ustalenia, czy lokal nr 99 stanowi nową kubaturę, czy też powstał w wyniku przebudowy budynku w gabarycie istniejącym przed rokiem 1939". Powołując się na załączoną do skargi pozasądową opinię biegłego z zakresu budownictwa, sporządzoną w dniu 7.V.1981 r., skarżący twierdził, iż sporny lokal w świetle tej opinii "stanowi całkowicie nową kubaturę", a o przeprowadzenie na tę okoliczność dowodu z opinii "poprzedni pełnomocnik powoda wnosił bezskutecznie".Strona pozwana wnosiła o odrzucenie skargi.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarówno w postępowaniu przed Sądem Wojewódzkim, jak i w rewizji od wyroku z dnia 6.IV.1976 r., powód twierdził, że lokal mieszkalny nr 99 został dobudowany ze środków państwowych "w miejsce istniejącego nie zamieszkałego przed wojną poddasza" oraz że powód lokal ten otrzymał w 1948 r. na podstawie "przydziału służbowego Ministerstwa Przemysłu i Handlu". Jest to zatem, zdaniem powoda, lokal wolny, należący do pozwanej Spółdzielni - właścicielki budynku odbudowanego w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych wskutek wojny (tekst jednolity: Dz. U. z 1947 r. Nr 37, poz. 181), i nie należy do członka pozwanej Spółdzielni, który miał prawo do znajdującego się w tym budynku lokalu, oznaczonego przedtem nr 2. Na te okoliczności powoływał również w rewizji dowód z opinii biegłego do spraw budowlanych "dla obliczenia różnicy między przedwojenną kubaturą ówczesnego lokalu nr 2 a kubaturą obecną". Oddalając rewizję, Sąd Najwyższy uznał, że nie są to okoliczności nowe w rozumieniu art. 368 pkt 6 k.p.c.Również w skardze o wznowienie postępowania powołał się powód na te same okoliczności. Podobnie bowiem, jak w skardze rewizyjnej, wskazuje obecnie na różnicę kubatury lokalu nr 2 oraz "mieszkań na jego gruncie powstałych", aczkolwiek Sąd Najwyższy już w wyroku z dnia 21.IX.1977 r. sygn. akt 205/76 stanął na stanowisku, że obecna nadwyżka kubatury jest dla rozstrzygnięcia sprawy bez znaczenia.Sądy obu instancji stwierdziły, że wnioski powoda dedukowane z zestawienia kubatur dawnego lokalu nr 2 i obecnych lokali, oznaczonych numerami 97, 98 i 99, są błędne i dlatego powództwo zostało prawomocnie oddalone. Treść pozasądowej opinii, sporządzonej w kilka lat po prawomocnym zakończeniu sprawy, dotyczy okoliczności i twierdzeń, które też już były przedmiotem rozważań sądów w poprzednim postępowaniu. Powód zmierza w gruncie rzeczy do uzyskania innej oceny twierdzeń stanowiących podstawę powództwa, które zostały już uznane za bezzasadne i doprowadziły do jego oddalenia.Samo powołanie się na przepis art. 403 § 2 k.p.c. i zgodne z jego treścią twierdzenia o wykryciu nowych istotnych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie stanowią dostatecznych przesłanek do uznania, że skarga opiera się w rozumieniu art. 410 § 1 k.p.c. na ustawowej podstawie wznowienia.Z treści materiału zebranego w prawomocnie zakończonej sprawie Sądu Wojewódzkiego nr II C (...) wynika, że okoliczności faktyczne i środki dowodowe nazywane w skardze nowymi nie są takimi w rzeczywistości. Ponowne przeto otwarcie poprzedniego procesu jest niedopuszczalne, skoro w tych warunkach nie może on doprowadzić do odmiennych ustaleń faktycznych, a tym samym do wydania orzeczenia końcowego o treści innej niż w poprzednim postępowaniu.Przeciwko dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania przemawia także podnoszony w niej fakt bezskutecznego domagania się przez powoda w poprzednim postępowaniu "powołania stosownego rzeczoznawcy".Pominięcie przez sąd środka dowodowego wskazanego przez stronę w trybie art. 217 § 1 k.p.c. lub wskazanego w trybie art. 368 pkt 6 k.p.c. nie jest w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. pozbawieniem możności skorzystania z tego dowodu w poprzednim postępowaniu.Z tych przyczyn skarga powoda o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna i dlatego należało ją odrzucić na mocy art. 411 zdanie 1 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 26art. 368 pkt 6 KPCart. 403 § 2 KPCart. 410 § 1 KPCart. 217 § 1 KPCart. 411§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.