IV PZ 43/81
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1981-07-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji może zasądzić zwrot kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 103 k.p.c. w orzeczeniu wydanym w toku postępowania, przed jego zakończeniem w instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając je za przedwczesne. Zgodnie z art. 103 k.p.c. w zw. z art. 108 k.p.c., sąd rozstrzyga o obowiązku zwrotu kosztów wywołanych niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem strony w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Zasądzenie tych kosztów przed zakończeniem postępowania jest sprzeczne z intencją przepisów i może prowadzić do opóźnień.Stan faktyczny
Powodowe Przedsiębiorstwo wytoczyło powództwo o odszkodowanie za niedobór w powierzonym mieniu przeciwko pracownikom. W toku postępowania Sąd Wojewódzki zasądził od Przedsiębiorstwa na rzecz pracowników kwotę 232 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, powołując się na art. 103 k.p.c. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego jako przedwczesne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Z. Zaziemski. Sędziowie SN: J. Knap, Z. Stypułkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Wewnętrznego w G. przeciwko Barbarze C. i Mirosławie K. o odszkodowanie, na skutek zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 25 marca 1981 r.postanowił uchylić zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki postanowieniem wydanym w toku procesu wytoczonego przez powodowe Przedsiębiorstwo przeciwko pozwanym pracownikom o odszkodowanie za niedobór w powierzonym mieniu zasądził od tego Przedsiębiorstwa na rzecz pozwanych kwotę 232 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd ten powołał przepis art. 103 k.p.c. w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 1980 r. w sprawie opłat za czynności zespołów adwokackich (Dz. U. Nr 28, poz. 132).Powód w zażaleniu wniósł o uchylenie wymienionego postanowienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 103 w zw. z art. 108 k.p.c. sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji także o obowiązku zwrotu przez stronę kosztów wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.Z cytowanego przepisu art. 103 k.p.c. wynika, że obowiązek zwrotu kosztów ciąży na stronie niezależnie od wyniku sprawy. Oznacza to wyjątek od zasady zawartej w art. 100 k.p.c., wedle której strony ponoszą koszty stosownie do rozmiaru uwzględnienia żądania, a więc w zależności od wyniku sprawy.Omawiany przepis art. 103 k.p.c. nie dotyczy natomiast kwestii stanowiącej przedmiot uregulowania w art. 108 k.p.c., na podstawie którego sąd rozstrzyga o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.Za powyższą wykładnią przemawia także powołane wyżej sformułowanie z art. 103 k.p. "niezależnie od wyniku sprawy", które byłoby zbędne przy założeniu, że sąd mógłby rozstrzygać o kosztach przed zakończeniem sprawy w instancji.Mogłoby to nadto sprzyjać opóźnieniu w rozstrzyganiu sprawy, wbrew intencjom wynikającym z art. 108 k.p.c.Zaskarżone postanowienie ulega przeto uchyleniu jako przedwczesne (art. 388 § 1 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 17/10 2010-06-02Czy naruszenie przepisów proceduralnych przez sąd pierwszej instancji, które nie doprowadziło do zmiany wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji, może stanowić podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c.…
- II CZ 51/11 2011-08-25Czy sąd drugiej instancji, zasądzając od strony przegrywającej koszty zastępstwa procesowego strony przeciwnej, narusza art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy strona ta była zwolniona od kosztów sądowych w pierwszej instancji i…
- II PZ 23/10 2010-09-13Czy sąd drugiej instancji, odstępując od obciążenia strony powodowej kosztami zastępstwa procesowego za drugą instancję, musi uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, wskazując na szczególne okoliczności uzasadniające zastosowan…
- IV CZ 103/10 2011-01-26Czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. nie obciążając powódki kosztami zastępstwa procesowego za drugą instancję, opierając się jedynie na stwierdzeniu o nieskutecznej koncepcji obrony jej racji przez p…
- III CZ 62/12 2012-08-08Czy sąd drugiej instancji może orzekać o kosztach procesu za pierwszą instancję, gdy wniosek o przyznanie tych kosztów nie był adresowany do sądu pierwszej instancji?
Powołane przepisy
art. 103 KPCart. 103art. 108 KPCart. 100 KPCart. 103 KPart. 388 § 1art. 397 § 2 KPC§ 8 ust. 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.